Maandag 20/05/2019

Plusouders

"Als ik de studies van mijn plusdochter mee betaal, mag ik toch ook mee over haar studiekeuze beslissen?"

Kamerlid Sabien Lahaye-Battheu (Open Vld) diende een wetsvoorstel in dat plusouders een grotere zeg over de opvoeding van de pluskinderen geeft. Beeld rv

Ze voeden de kinderen van hun partners mee op en zien de kroost vaak evenveel en graag als de biologische moeder en vader. Maar voor de wet bestaan plusouders niet. Open Vld heeft een wetsvoorstel ingediend om dat te veranderen. 'Als er conflicten zijn, is het misschien wel handig dat er voor een plusouder een wettelijk kader is om op terug te vallen.'

"Volgende week vertrekken Jules, zijn mama en ik op vakantie. Hij heeft een identiteitskaart nodig, maar ik mag die niet afhalen. Dat mogen enkel zijn ouders. En om hem van school te mogen afhalen, moet ik eerst door zijn beide ouders op een officiële afhaallijst worden gezet." 

Jules is zesenhalf. Hij was tweeënhalf toen Peter Mulders (37) in zijn leven kwam. Al een goede twee jaar beschouwt Peter zich vol als pluspapa, zeker sinds hij een jaar geleden ging samenwonen met Jules en zijn mama en de drie een echt gezin vormen. Maar dat Peter daarom nog niet dezelfde rechten heeft als de papa van Jules, was in het begin wennen

Soms gaat het over banale vragen, zoals: mag hij als pluspapa Jules' haar laten knippen? Maar er zijn ook veel fundamentelere struikelblokken. Waar gaat Jules naar school? Waar kan hij op vakantie? Gaat hij naar de Chiro of de scouts? 

"Het is een zoektocht geweest naar wat mijn rol in zulke beslissingen precies was, zowel voor mij als voor mijn vriendin. Uiteindelijk zijn zij en haar ex-partner degenen die bepalen in hoeverre ze jou je rol als pluspapa laten spelen", weet Peter. 

"Intussen loopt dat prima. Goed overleg en goede afspraken zijn de sleutel. Onlangs zaten we met drie samen aan tafel omdat Jules voor het eerst op scoutskamp kon gaan. Zijn papa en ik vonden dat dat best kon, maar zijn mama vond hem nog te klein om vier dagen alleen weg te gaan. Zij heeft het gehaald. (lacht)"

Onbestaand voor de wet

De situatie van Peter is allesbehalve uniek. Ongeveer een kwart van alle Vlaamse gezinnen is een nieuw samengesteld gezin. Op basis van gegevens van de studiedienst van de Vlaamse regering blijkt dat zowat zeven op de tien kinderen van gescheiden ouders minstens deeltijds samenwonen met een stiefouder. 

Die stiefouders, of plusouders, zorgen vaak intensief mee voor de kroost van hun partner. Maar een rapport afhalen op school, de dokter de toestemming geven voor een dringende ingreep of het kind inschrijven bij de sportclub: het zijn dingen die ze vandaag niet mogen doen. Enkel de juridische ouders hebben een wettelijk gezagsrecht, voor de wet bestaat de plusouder niet eens. 

Dat is niet meer van deze tijd, vindt Open Vld-Kamerlid Sabien Lahaye-Battheu. Vorig jaar werd een wettelijk statuut voor pleegouders goedgekeurd. Zij wil dat nu ook voor plusouders, en diende er een wetsvoorstel voor in.

Haar idee is dat plusouders, naar het voorbeeld van het Duitse
kleines Sorgerecht, een beperkt medebeslissingsrecht moeten krijgen voor de opvoeding, de zorg, de bescherming en de opleiding van het kind. Die toekenning kan gebeuren door in onderling overleg met de ex-partners een contract te sluiten bij de notaris of de vrederechter. Raken ze er onderling niet uit, dan kan de familierechtbank tussenbeide komen.

Lahaye-Battheu voorziet wel in enkele voorwaarden: zo moet de plusouder al minstens twee jaar samenwonen met de juridische ouder, moet die al minstens een jaar mee instaan voor de opvoeding van het kind, en vervallen de rechten van de plusouder zodra de relatie met de juridische ouder eindigt of als die laatste overlijdt.

Steve Brouwers: 'Ik vind dat je als plusouder nooit de ambitie moet hebben om de vaderrol over te nemen.' Beeld Joost Joossen

Op kot

Steve Brouwers (42), al acht jaar behalve vader van twee tieners ook pluspapa van de twee pubers van zijn vriendin, zit niet op de wet te wachten. "Ik vind dat je als plusouder nooit de ambitie moet hebben om de vaderrol over te nemen. Naar de kinderen toe proberen we ook duidelijk te maken dat ik een 'plus'-ouder ben, dat ik probeer iets extra's te zijn." 

Een rapport ondertekenen of naar het oudercontact van de kinderen van zijn vriendin gaan, daar heeft hij geen behoefte aan. "Dat vind ik de rol van de biologische ouders. Ik heb niet de drang om mij daar te manifesteren."

En toch kan zo'n wettelijk kader nuttig zijn, denkt Peter Mulders. "Bij ons verloopt alles heel goed, en ik heb nog nooit gedacht dat zo'n wet ons zou helpen. Maar stel dat ik straks graag zou meegaan naar het oudercontact van Jules en zijn papa doet moeilijk? Als er conflicten zijn, is het misschien wél handig dat er voor een plusouder een wettelijk kader is om op terug te vallen."

Nicole Nallaert begeleidt als psychologe nieuw samengestelde gezinnen: 'Het is belangrijk dat je partner je erkent in je rol als plusouder.' Beeld Florian Van Eenoo photonews

Nicole Allaert (51) twijfelt. Zij is niet alleen een gewezen plusmama, als psychotherapeute begeleidt ze ook dagelijks nieuw samengestelde gezinnen. Ze weet als geen ander: erkenning van de plusouder is bijzonder belangrijk. 

"De crux is dat je partner je bevestigt in je rol als plusouder. Ik heb het zelf meegemaakt: in een eerste relatie als plusmama verliep dat moeizaam omdat de relatie met de ex problematisch was. Maar in een tweede relatie ging dat goed. We hebben zelfs met de twee gezinnen samen overlegd over de studiekeuze van de dochter. Uiteindelijk is dat ook logisch: als plusouder draag je doorgaans zowel praktisch als financieel bij tot de opvoeding van een kind. Als ik haar naar haar kot moet voeren en mee voor haar studies betaal, is het niet gek dat ik betrokken word bij de discussie over waar ze op kot zou gaan."

En toch, over die wet heeft ze haar bedenkingen. "Ik heb nog nooit iemand weten klagen dat er wettelijk een probleem was. Mijn ervaring is dat alles staat of valt met communicatie. De vraag is ook maar of een tussenkomst van een familierechtbank een oplossing is als je al in een moeilijke relatie zit. Ik denk eerlijk gezegd van niet."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.