Zondag 05/12/2021

Als hij maar geen hacker wordt

Nadat hij was mislukt als voetballer bedacht Glenn Mulcaire een nieuw kunstje: inbreken in andermans voicemail. Het was helemaal niet zo moeilijk. Het was geen kwestie van kunde, het was een kwestie van geen gêne kennen. 'Soms dacht ik dat wat ik deed een groter doel diende, dat ik onderzoeksjournalistiek bedreef.'

Het allereerste doelpunt uit het bestaan van voetbalclub AFC Wimbledon was een juweeltje. Een volley vanop 28 meter van het nummer 8. YouTube toont een groep uitzinnige mannen die krachtdadig "yes!" roepen. Het beeld dateert van 17 juli 2002. De veeleer prille geschiedenis van AFC Wimbledon is een authentiek voetbalverhaal van eer, samenhorigheid en onvoorwaardelijke clubliefde. Een consultant had beredeneerd dat er in Londen te veel clubs waren en dat het in 1889 gestichte Wimbledon FC nooit zou kunnen wedijveren met Arsenal, Chelsea, Fulham, Tottenham en West Ham United als buren. Het clubbestuur besloot te verhuizen naar Milton Keynes, 70 kilometer verderop. Een steek door het hart van de fans van de ploeg die Dennis Wise voortbracht en in 1988 de wereld verbaasde door het winnen van de FA Cup.

In dit eerste doelpunt, die bewuste woensdag, zat meer dan de gelijkmaker in de vriendschappelijke partij tegen een stelletje amateurs uit Bromley. De nieuwe ploeg, AFC Wimbledon, was gesticht door fans die hun spaargeld hadden aangesproken. Ze hadden zelf een voetbalveld gehuurd in de buurt van Wimbledon en via een advertentie in een plaatselijke krant een gelegenheidsteam op de been gebracht. Een eerste wedstrijd was schandelijk verloren met 4-0. En nu, hier en vandaag, was er dat prachtdoelpunt van middenvelder Glenn Mulcaire, bijgenaamd Trigger.

Terwijl het oude Wimbledon FC alleen nog voor lege tribunes speelde en in 2004 finaal ten onder ging, zou AFC zich jaar na jaar verder opwerken naar hogere reeksen in het amateurvoetbal. Vaak zou worden teruggedacht aan dat ene zalige moment, dat wondermooie doelpunt van de hoop. Het doelpunt van Glenn Mulcaire.

Hadden de supporters toen geweten wat hij deed buiten het voetbalveld, dan hadden ze hem gelyncht.

DE MOORD OP MILLY

Op 21 maart 2002, goed drie maanden voor het doelpunt, verdween in het Londense voorstadje Walton-on-Thames de dertienjarige Milly Dowler. Het meisje was op weg naar huis van school en had 's namiddags haar vader gebeld met de melding dat ze een half uur later thuis zou zijn. Milly werd nooit meer levend gezien. De politie nam aanvankelijk aan dat de verdwijning de hoogste prioriteit moest krijgen, maar kwam na een week met een merkwaardig statement: ze zei "redenen te hebben om te denken" dat het meisje "niet is ontvoerd". Dat is voor de politie een beleefde vorm om te zeggen dat het kind ruzie had met de ouders en van huis is weggelopen, en dat het nu vooral een kwestie is van wachten tot ze terugkomt. Haar ouders kregen de raad berichtjes te blijven sturen naar haar gsm, te schrijven hoeveel ze van haar hielden en te benadrukken dat ze bij haar terugkeer geen straf zou krijgen.

Toen Milly maar niet terugkeerde, begon de politie verdenkingen te uiten tegen haar vader. Bob Dowler werd urenlang ondervraagd. Speurders confronteerden hem met het hoogst bezwarende materiaal dat ze bij een huiszoeking op zijn zolder hadden ontdekt: sm-porno, een rubberen masker en een mondbal. Zou het niet kunnen, vroegen ze, dat Milly deze smeerlapperij had opgemerkt en van pure afschuw van huis was weggelopen? In de verhoorkamer voltrok zich wat wij in België kennen als het Paul Marchal Syndroom. De tot wanhoop gedreven vader die de speurders in de verhoorkamer toesnauwt dat ze moeten ophouden kostbare tijd te verspillen en op zoek moeten naar de ontvoerders van zijn dochter. Waarop de agent stoïcijns opmerkt dat hij tijd genoeg heeft en graag nog enkele vragen beantwoord zou willen zien.

Vandaag lijkt vast te staan dat het in die eerste dagen en weken van het onderzoek weinig had uitgemaakt voor Milly Dowler. Ze kruiste het pad van de Britse seriemoordenaar Levi Bellfield.

Aangenomen wordt dat ze, eens in zijn auto, nog maar enkele uren heeft geleefd. Haar lichaam werd op 18 september 2002 in een bos in Yateley gevonden door champignonplukkers. Ze was naakt. Haar schooltas, kleren en gsm werden nooit teruggevonden.

Tijdens zijn proces, vorige maand pas, sprak Bellfield al even weinig als tijdens het vooronderzoek. Hij beriep zich op zijn recht te zwijgen en zei verder niks. Doordat de politie zo lang en zo intens had gezocht naar elementen à charge van Bob Dowler, laten hele delen van het strafdossier zich lezen als een requisitoir tegen hem. Hij wordt neergezet als een pornoverslaafde maniak en tiran, die het leven van zijn dochter tot een hel maakte.

Dit was ook de teneur in de pleidooien van de advocaten van Bellfield op het proces. Bij gebrek aan betere strategie, trachtten ze de jury aan het twijfelen te brengen over de schuld van Bellfield. Dat leidde tot een extreem pijnlijke vertoning in de rechtszaal, waar Dowler negen jaar na het verlies van zijn dochter werd onderworpen aan een urenlang kruisverhoor door de advocaten van haar moordenaar en voor een volle zaal moest antwoorden op de vraag waar die mondbal voor diende. "Ik kan in alle eerlijkheid zeggen dat de dag waarop mijn vader en mijn moeder werden ondervraagd, de ergste was van mijn leven", zei Milly's zus Gemma na afloop. "Het is moeilijk te geloven, maar het was erger dan toen ik het nieuws hoorde dat Milly's resten waren gevonden."

Nu pas, sinds deze week, is duidelijk geworden waarom de politie zo lang bleef denken dat Milly nog leefde. Blijkens de gegevens van de telefoonmaatschappij belde Milly Dowler een week na haar verdwijning naar haar eigen (volgelopen) mailbox en wiste ze enkele ingesproken berichtjes. Het kon niet anders dan Milly zijn die haar voicemail beluisterde, want normaliter kende alleen zij de pincode. Vandaag weten we dat dit het werk was van het toenmalige nummer 8 van AFC Wimbledon.

POEPSIMPEL

Deze week publiceerde The Guardian de voorlopig volledige lijst van 64 mensen van wie tot op heden met zekerheid kan worden gezegd dat hun mailbox in opdracht van News of the World werd afgeluisterd door Glenn Mulcaire. Het is een lijst om van te duizelen. Er staan namen in van de prinsen William en Harry en van de woordvoerder van prins Charles. Verder volgt een hele reeks politici (Boris Johnson, John Prescott, David Blunkett), celebs (Leslie Ash, Hugh Grant, Jude Law, Heather Mills, Elle MacPherson), voetballers (Paul Gascoigne, Ryan Giggs, Wayne Rooney) en vooraanstaande politiemensen (Ian Blair, David Cook, Ali Dizaei). De meest afgeluisterde beroepsgroep is, niet zo verrassend, die van de journalisten. Mulcaire drong ook binnen in de voicemail van zes verslaggevers van de rivaliserende Daily Mail, tv-presentatrice Ulrika Johnsson en onderzoeksjournalist Brendan Montague van The Sunday Times.

De meest verrassende naam op de lijst is wellicht die van Rebekah Woods, de toenmalige hoofdredactrice van News of the World, die nu mee verantwoordelijk wordt gehouden voor de hele affaire. De aanwezigheid van haar naam op de lijst kan erop wijzen dat zij, zoals ze zelf volhoudt, hier nooit van afwist. Het kan er ook op wijzen dat bij News of the World iedereen iedereen wantrouwde.

Milly Dowler was niet het enige slachtoffer van wie de mailbox was gekraakt. Het overkwam ook het in 2001 in East Tilbury verdwenen (en nooit teruggevonden) vijftienjarig meisje Danielle Jones. Het overkwam ook de vader van de in 2002 vermoorde Jessica Chapman, twee vaders van slachtoffers van de metroaanslagen in Londen in 2005 en Samantha Roberts. Zij is de weduwe van een in Irak gesneuvelde soldaat.

Als je de lijst overschouwt, rijpt het beeld van een geavanceerde commandopost vol hightech. Maar zoals het strafonderzoek in 2006 aantoonde, opereerde Glenn Mulcaire alleen. Hij had zijn eigen bedrijfje, Nine Consultancy. Het was gevestigd op een bedrijventerrein in Chelsea. Het heette gespecialiseerd te zijn in 'crisismanagement' en 'andere sportactiviteiten'.

Wat Mulcaire er voor de kost deed, was eigenlijk ontstellend simpel. Zijn contact bij News of the World bezorgde hem het geheime telefoonnummer van het te hacken doelwit. Net als bij ons kun je bij de meeste Britse operatoren vanaf een extern toestel, eventueel ook een vaste lijn, naar een nummer bellen om je voicemail te beluisteren. Je hoort dan je eigen mobiel nummer in te brengen en je pincode. In Groot-Brittannië kenden de operatoren hun klanten in de beginjaren standaard combinaties toe als 0000, 4444 of 1234. Dat is wat Mulcaire in zijn kantoortje dag in dag uit zat te doen. Bellen en pincodes uitproberen. De klant kon zijn code wel wijzigen, maar dan kon hij aan de slag met pakweg de makkelijk terug te vinden geboortedatum van te de hacken voetballer. Was die geboren op 12 april, dan was 1204 een redelijke mogelijkheid.

Soms gebruikte Mulcaire twee mobiele telefoons. Met de ene belde hij het te hacken nummer, met de andere deed hij enkele seconden later hetzelfde. Zo kwam hij met zijn tweede oproep automatisch op de voicemail terecht en kon hij opnieuw een pincode uitproberen. In oktober 2002 maakten Britse telecomoperatoren voor het eerst melding van vermoedens over afluisterpraktijken bij Britse celebs. Ze hadden dat opgemerkt doordat opvallend vaak foute pincodes waren ingebracht. Het ziet er naar uit dat de voorlopige lijst van 64 namen slechts die namen bevat waarbij Mulcaire na minder dan drie pogingen de juiste code te pakken had.

"Wij drukten onze klanten vroeger altijd op het hart geen al te eenvoudige codes te gebruiken", zegt Bart Vandesompele bij Base. "We kregen in 2002 ook al te maken met een Vlaamse celeb van wie de berichten werden beluisterd door dieven, die er daarna ook nog eens met haar Visa-kaart vandoor gingen. Bleek dat ze voor telefoon en bankkaart dezelfde code gebruikte."

Base laat codes als 1234 of 5555 inmiddels niet langer toe voor de voicemail. Wie het met zo'n combinatie probeert, krijgt een irritante elektronische stem te horen: "Your password is a secret number to ensure that your messages are secure and private..." Er is al overwogen om het beluisteren van de voicemail vanop een ander dan je eigen toestel onmogelijk te maken, maar volgens Vandesompele zou dat worden opgevat als klantonvriendelijk. "Stel je voor dat je geen inkomende gesprekken wilt toelaten wanneer in je in buitenland bent wegens de hoge kost van roaming, maar je wilt wel even je voicemail checken", zegt hij. "Of je bent je gsm vergeten en je wilt toch graag weten of iemand een bericht heeft ingesproken. Of de batterij is plat."

ONDERZOEKSJOURNALISTIEK

Een spierverrekking aan de knie van prins William werd Mulcaire in november 2005 fataal. Het bericht prijkte exclusief op de frontpagina van News of the World, maar de entourage prins wist deze keer echt wel zeker dat daar buiten één enkel berichtje op zijn persoonlijke voicemail geen enkel lek mogelijk was. Toen pas, bij de gedachte dat niet alleen celebs maar ook leden van het hof werden afgeluisterd, kwamen de Britse inlichtingendiensten in actie. Clive Goodman, de toenmalige royaltywatcher van News of the World, werd in januari 2007 veroordeeld tot vier maanden cel, Mulcaire kreeg zes maanden. Andy Coulson, de toenmalige hoofdredacteur van de krant, nam ontslag (om even later media-adviseur te worden bij premier David Cameron). Goodman en Coulson werden gisteren opnieuw opgepakt door de politie.

De vandaag 40-jarige Glenn Mulcaire heeft enkel vluchtig, tegenover de justitie, gesproken over hoe hij te werk ging. Vier jaar werken voor News of the World leerde hem wat de prijs is van een scoop. In september van vorig jaar kon The Independent de hand leggen op de vijf pagina's lange synopsis van wat een bestseller moest gaan worden onder de werktitel The Inside Story of the Royal Household Tapes. Het boek kwam er uiteindelijk nooit. News of the World betaalde Mulcaire 80.000 pond om het niet te publiceren.

De beknopte samenvatting toont aan dat Mulcaire zijn instructies meestal kreeg van Goodman, maar na een tijdje ook "van andere verantwoordelijken". Over het verzoek leden van de koninklijke familie te tappen, schreef hij: "Het was gewoon een van die telefoontjes. Ik kreeg er tien tot twintig per jaar: 'We hebben informatie waarvan we willen dat je er eens naar kijkt, zorg dat je zo snel mogelijk hier bent.' Dat was News of the World. Nooit de meest beleefde mensen. Maar ik lag onder contract, dus was er weinig keuze."

Mulcaire voelde zich er niet goed bij, schrijft hij zelf: "Al wat de koninklijke familie of het establishment erbij betrok, leek me gevaarlijk, maar ik lag onder contract en je moet professioneel handelen. Zo hoor je te zijn als je een goede privédetective wilt zijn, en ik beschouwde mezelf als een van de besten."

Op een gegeven moment voelde hij zich betrapt en werd drie maanden lang geen enkele voicemail meer beluisterd. Maar de krant betaalde hem 2.000 pond per week, en daar kon de ex-amateurvoetballer goed van leven: "Ik wilde stoppen, ik wist dat we met ons geluk aan het spelen waren, maar Goodman was hongerig. Ik had geen keuze. Hij wist dat ik onder contract lag. Er werd me in ondubbelzinnige bewoordingen gezegd: 'Als je nu stopt, zul je nooit nog in de media aan de slag kunnen.' Welke keuze restte mij?"

Deze week stuurde Mulcaire een brief met excuses naar de Britse media. Daarin stond, letterlijk: "Ik wil me verontschuldigen bij iedereen die werd gekwetst of geschokt door wat ik heb gedaan. Ik ben voor de rechter verschenen, ik pleitte schuldig. Ik ben naar de gevangenis gegaan en ben gestraft. Ik sta nog altijd bloot aan mogelijke verdere strafrechtelijke vervolging. Werken voor News of the World was nooit makkelijk. Er was keiharde druk. Er was een constante vraag om resultaten. Ik wist dat wat we deden tegen de grenzen van het ethische zat, maar op het moment zelf zag ik helemaal niet in dat ik de wet had overtreden. Veel van de informatie die ik vergaarde, was prietpraat. Soms dacht ik dat wat ik deed een groter doel diende, dat ik onderzoeksjournalistiek bedreef. Ik had nooit de intentie om te interfereren in een politieonderzoek."

Glenn Mulcaire had nog een verzoek: "Ik vraag de media om mijn familie en mijn kinderen, die niets hebben misdaan, met rust te laten." De Britten en hun humor.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234