Maandag 30/01/2023

AchtergrondOnderwijs

Als het van uw ouders afhangt, studeert u straks eerder voor ingenieur dan voor socioloog: hoe de inflatie de studiekeuze beïnvloedt

Studenten aan de Karel de Grote Hogeschool in Antwerpen. Beeld Klaas De Scheirder
Studenten aan de Karel de Grote Hogeschool in Antwerpen.Beeld Klaas De Scheirder

Bijna zes op de tien Belgische ouders adviseren hun kinderen door de stijgende inflatie voor een goedbetaalde baan, en dus bijbehorende studierichting, te kiezen. Dat blijkt uit onderzoek van financieel dienstverlener Intrum. ‘Die beweging is er wel vaker tijdens economische crisissen.’

Kelly Van Droogenbroeck

“Ah, en kun je daar dan later ook geld mee verdienen?” Het is een opmerking die elke student sociologie, afrikanistiek of filosofie weleens gehoord heeft. In minder economisch turbulente tijden mag het nog sociaal aanvaardbaar zijn om zo’n vraag naast je neer te leggen en gewoon te studeren waar je zin in hebt. Maar in een periode van torenhoge inflatie ligt dat gevoeliger. Vooral voor de bezorgde ouders dan. Zij zien hun kinderen momenteel het liefst een studierichting kiezen die later ook brood op de plank brengt. Dat blijkt uit het jaarlijkse consumentenonderzoek van financieel dienstverlener Intrum bij 24.000 Europeanen in 24 landen.

Volgens het onderzoek adviseren bijna zes op de tien Belgische ouders (57 procent) vandaag hun kinderen om als gevolg van de stijgende inflatie voor een studierichting te kiezen die later in het leven meer kans biedt op een royaal salaris. Met die pragmatische houding zitten we in de Europese kopgroep. België staat in de Intrum-bevraging samen met Spanje op de tweede plaats, net na Hongarije.

De financiële bezorgdheid uit zich ook op andere vlakken. Twee op de drie Belgische ouders willen hun kroost meer financiële geletterdheid en voorzichtigheid bijbrengen. En ze willen er ook offers voor brengen. Ouders zetten zelf meer geld opzij voor hun kinderen en leven over het algemeen spaarzamer.

“Onderzoek toont aan dat die beweging er wel vaker is bij economische crisissen”, bevestigt pedagoog Pedro De Bruyckere, hoofd van het Vlaams kenniscentrum voor het onderwijs Leerpunt. “Tijdens de financiële crisis van 2008 zagen we bijvoorbeeld dat opleidingen die zich richten op knelpuntberoepen meer aantrekkingskracht kregen vanwege de jobzekerheid. Terwijl ouders hun kinderen voorheen nog laten studeren wat ze willen, verandert dat wanneer de economische situatie urgenter wordt. ‘Creatievere’ opleidingen moeten dan vaak het onderspit delven voor bijvoorbeeld technische richtingen, verpleegkunde, of een lerarenopleiding.”

Economische recessies zouden bovendien het totale aantal inschrijvingen in het hoger onderwijs doen stijgen. “Als er geen werk is, moeten we maar gaan studeren”, luidt de redenering. Een studie uit 2021 van de London School of Economics (LSE) toont aan dat Britse en Amerikaanse studenten die aan een universitaire opleiding begonnen als het economisch slecht ging, later méér verdienen dan studenten die in economisch ‘goede’ tijden aan hun opleiding begonnen.

Belangrijker dan de studiekeuze is volgens het onderzoek het verschil in motivatie. Jongeren die opgroeiden in een economische crisis, zouden meer druk voelen om goed te presteren, en daarom betere resultaten boeken. Op school én op de arbeidsmarkt. Het onderzoek maakt niet duidelijk of die druk ook door familieleden wordt opgelegd. “Maar de jongste jaren merken we op infodagen veel meer dan vroeger dat ouders meekomen en vragen stellen”, vertelt woordvoerder van AP Hogeschool Karolien Loriers. “Omdat ouders zo betrokken zijn, organiseren we zelfs infoavonden alleen voor hen.”

Stapelen

Betekent dat dan dat de faculteiten ingenieurswetenschappen in Vlaanderen, waarvan de studenten toch klassiek in goedbetaalde jobs terechtkomen, plots een gigantische toestroom aan inschrijvingen kenden dit jaar? En moeten professoren wijsbegeerte al enkele maanden voor een lege aula lesgeven? Een korte rondvraag bij de meeste Vlaamse hogescholen en universiteiten geeft een genuanceerd antwoord.

Zo stijgt het aantal ingenieursstudenten aan de Universiteit Gent, Vrije Universiteit Brussel én KU Leuven, maar merkt alleen die laatste een opvallend grote stijging dit jaar. Tegelijk daalde het aantal geneeskundestudenten in Leuven, terwijl ook de opleiding geschiedenis daar een van de grootste stijgers was. Van de drie sociale wetenschappen daalt alleen het aantal inschrijvingen in sociologie aan de UGent, terwijl die bij de politieke en communicatiewetenschappen toeneemt. Een vergelijking tussen de universiteiten toont al gauw dat er hier geen algemene tendensen waar te nemen zijn.

Tussen hogescholen zijn er meer overeenkomsten. Zo kiezen overal meer studenten voor een lerarenopleiding, terwijl de inschrijvingen voor verpleegkunde dalen of gelijk blijven. Nochtans zijn het beide knelpuntberoepen. “Ik denk dat over verpleegkunde misschien de perceptie leeft dat het té hard werken is”, zegt Loriers. Verder merken hogescholen dat bijna al hun richtingen het goed doen. Zelfs textieltechnologie, dat aan de HOGent jarenlang een terugval had in het aantal inschrijvingen.

Blijven Vlaamse studenten dan tegen beter weten en hun ouders in toch vooral hun dromen volgen? Zo eenvoudig is het niet. “Wat we vandaag zien, is dat sommige jongeren vaker studierichtingen ‘stapelen’”, weet De Bruyckere. “Ze kiezen dan eerst een studierichting die voor jobzekerheid zorgt, en daarna eentje met minder zekerheid.”

Bovendien is in de huidige economische crisis er ook eentje van algemene arbeidskrapte. Voor wie tijdens de feestdagen nog maar eens de opmerking krijgt dat een andere richting een betere toekomst inhoudt, biedt het huidige economische klimaat dus de perfecte, nieuwe repliek: “Zowat élk beroep is een knelpuntberoep geworden, oma.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234