Dinsdag 27/10/2020

Als het van de Vlaamse Overheid afhangt wordt elke stad een beetje Bokrijk

Beeld kos

"Ivorentorenpolitiek", "Bokrijk achterna" ... De burgemeesters van de centrumsteden zijn niet te spreken over het Vlaamse erfgoedbeleid. Leuvens burgervader Louis Tobback (sp.a) stak het vuur aan de lont met zijn protest tegen de bescherming van de Bondgenotenlaan. 'Het erfgoedbeleid is doorgeslagen.'

De Bondgenotenlaan, die het Leuvense station met de Grote Markt verbindt, werd in augustus 1914 bijna volledig verwoest door de Duitsers. De woningen zijn typevoorbeelden van de wederopbouw na de Eerste Wereldoorlog. Daarom heeft Vlaams minister voor Onroerend Erfgoed Geert Bourgeois (N-VA) de voorlopige bescherming van de straat als stadsgezicht goedgekeurd.

Alle gevels en daken van de 165 gebouwen in de straat zijn nu beschermd. Zeven woningen krijgen ook een volledige bescherming als monument, door hun unieke indeling en architectuur.

Maar dat is buiten burgemeester Louis Tobback (sp.a) gerekend. Tobback tekent bij de Raad van State protest aan tegen de beslissing. Volgens hem zal de bescherming een vernietigende impact hebben op de handelaars in de Bondgenotenlaan. De leegstand zou er in vijf jaar verdubbelen. "Desnoods ga ik tot in Straatsburg", zegt een strijdvaardige Tobback.

"Wij zijn overgeleverd zijn aan de willekeur van de ambtenaren van het Agentschap Onroerend Erfgoed." Twee jaar geleden trok de Leuvense burgemeester ook al fel van leer tegen de archeologische opgravingen op het Rector De Somerplein. Te duur voor de stad en te veel vertraging bij de heraanleg van het plein, klonk het toen. "En dat allemaal voor een zootje scherven."

Dubbele beglazing
Ook Mechels burgemeester Bart Somers (Open Vld) maakte kennis met de "ivorentorenpolitiek en de keizerkostermentaliteit" van de Vlaamse erfgoedcel. "Begrijp me niet verkeerd, ik vind het positief dat er een waakhond is voor het Vlaamse erfgoed. Het is goed dat de bevoegde ambtenaren niet voor de eerste de beste klager plooien. Maar ik kan me vinden in de kritiek van Tobback.

"Het huidige erfgoedbeleid is te betuttelend. De Vlaamse overheid creëert een soort van Bokrijk, waarin stadsvernieuwing bijna onmogelijk wordt."

Somers maakte het zelf mee op het Mechels stadhuis. "De ramen in mijn kantoor hebben enkele beglazing, waardoor we veel energie verliezen. We willen dubbele beglazing aanbrengen, erg voorzichtig en met behoud van de oorspronkelijke ramen, maar dat mag niet van de Vlaamse administratie.

"Nog een ander voorbeeld is het Mechelse Begijnhof. Door bepaalde zichtlijnen moet dat zichtbaar zijn van aan de autostrade. Daardoor kan de stad zich langs die kant niet uitbreiden. Soms is de goedkeuring van nieuwe infrastructuur afhankelijk van een houten balk die niet aangeraakt mag worden. Zelfs voor de kleinste ingrepen moet ik vechten."

Is het erfgoedbeleid doorgeslagen? "Dit is heus geen oorlogsverklaring, maar de erfgoedstempel werkt wel verlammend", zegt Carl Devlies (CD&V), schepen van Ruimtelijke Ordening in Leuven. "Eigenaars van geklasseerde gebouwen moeten bijvoorbeeld een beroep doen op onderhoudspremies, maar de wachttijd is minstens drie jaar. De bouwheer moet wachten op de goedkeuring van de Vlaamse overheid. Je mag het bedrag niet eens voorfinancieren."

Nieuw decreet
Bourgeois betreurt de "negatieve houding" van de burgemeesters. Hij verwijst naar het nieuwe erfgoeddecreet dat in juli 2013 werd goedgekeurd in het Vlaams Parlement. Dat decreet vervangt drie oude decreten: het monumentendecreet van 1976, het archeologiedecreet van 1993 en het landschapsdecreet van 1996.

"Een van de kernpunten is nu net dat steden en gemeenten meer inspraak en verantwoordelijkheid krijgen in het erfgoedbeleid. Gemeenten die zich laten erkennen als 'onroerend erfgoedgemeente' kunnen binnenkort zelf toelating geven voor werken aan beschermd erfgoed", klinkt het op het kabinet van Bourgeois.

De burgemeesters moeten wel nog even geduld uitoefenen. "Vorige week is het nieuwe decreet voor de eerste keer goedgekeurd door de Vlaamse regering. Het uitvoeringsbesluit zou tegen het einde van deze regeerperiode volledig in orde moeten zijn. Vanaf dan zullen gemeenten zich kunnen laten erkennen als 'onroerend erfgoedgemeente.'"

Lees meer in De Morgen, ook digitaal beschikbaar. Abonnees lezen de krant gratis digitaal.

Beeld PHOTO_NEWS
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234