Vrijdag 03/12/2021

'Als het in Marokko beeft, voelen we dat in ons hart'

Ook al is hij al dagenlang gearresteerd, de Marokkaanse actievoerder Nasser Zafzafi is hét gespreksonderwerp bij Marokkaanse Belgen in Antwerpen-Noord en Borgerhout. 'Sinds zijn arrestatie is iedereen een Zafzafi', zegt een klant van een van de vele winkels in de Handelsstraat.

De theehuizen en snackbars zijn nog gesloten in de Handelsstraat in Antwerpen, wachtend op de schemering en het breken van de vasten. Des te meer volk loopt er in de winkels rondom: fruit- en groenteverkopers, slagers, kappers en kledingzaken.

Bij Denim's King is normaal gezien de klant koning, maar voor een keer wil de uitbater liever ons te woord te staan. Hij begint te grasduinen in zijn Facebook-profiel. "Dit is de winkel van mijn vader in Al Hoceima", zegt Jaouad Aaroud (36), die sinds 2001 in België woont. "De rolluiken zijn naar beneden, want alle winkels in de stad zijn de komende drie dagen in staking."

Er verschijnt een glimlach op zijn gezicht. "De oproerpolitie zal drie dagen lang niks kunnen eten of drinken. En elke avond komen de inwoners op straat."

Zijn moeder stuurt een filmpje via Whatsapp. Vanop haar balkon filmde ze de avond ervoor hoe zwaarbewapende politie de straat blokkeert voor actievoerders.

'Waar is ons geld?'

De protesten begonnen al in oktober vorig jaar, toen vishandelaar Mohsin Fikri gewelddadig overleed in een vuilniskar. Sindsdien groeide Nasser Zafzafi uit tot de leider van de protestbeweging. Zijn arrestatie afgelopen maandag hebben de protesten enkel doen toenemen.

"Sindsdien is iedereen een Zafzafi", zegt een voorbijganger door de open deur van de winkel. "Dat hebben de machthebbers verkeerd ingeschat."

Zafzafi is uitgegroeid tot een icoon. Op zijn telefoon vindt de winkeluitbater ook een selfie met hem. "Vier maanden geleden genomen, in Al Hoceima." Op een andere foto zien we Zafzafi midden in een modderstraat. "Kijk, zo moet je shoppen in Marokko. Dat is waarom de overheid niet van hem wil weten: hij laat zien hoe slecht het land eraan toe is. En hij vraagt zich luidop af waar ons geld dan wél zit."

Aaroud scrolt door een eindeloze reeks foto's en filmpjes van Zafzafi, maar tast dan plots in zijn achterzak. Hij haalt vier afschriften boven van Moneytransfer. "Ik heb 500 euro voor mijn zus gestort. Nog 250 euro voor een neef, enzovoort. De politici vullen hun zakken, terwijl iedereen werkloos is."

Ook Zafzafi is werkloos. Hij heeft niet gestudeerd, want in de Rif-regio is geen universiteit. Daarbuiten studeren is onbetaalbaar. Op zijn 38ste woont hij noodgedwongen bij zijn ouders. Tot hij maandag werd gearresteerd.

In een video vlak voor zijn arrestatie benadrukte hij wel drie keer dat de protesten vreedzaam moesten blijven. "Daarom krijgt hij zoveel mensen achter zich", zegt een klant bij Denim's King. "Hij roept op om niets te vernielen."

"Vandaag vertrek ik naar Brussel, voor een betoging aan het Schumanplein", klinkt het aan de andere kant van de toonbank. "Daarna rij ik door naar Den Haag."

Brede volksbeweging

De protestbeweging heeft in de diaspora in Europa een twintigtal comités die manifestaties organiseren. Net buiten de winkel van Aaroud komen we Mohamed El Majjoudi tegen, drijvende kracht achter het Comité Mohsin Fikri Antwerpen.

"Het is een brede volksbeweging geworden", zegt El Majjoudi. "We strijden voor de Amazigh, de Berbers uit de Rif, maar zijn zeker niet separatistisch. We komen op voor mensenrechten en tegen de corruptie. Daardoor steunen ook Arabieren in de rest van Marokko het protest."

Naast de vreedzaamheid van de betogingen en het charisma van Zafzafi, schuilt het succes volgens El Majjoudi in de kracht van sociale media, maar ook in de legitimiteit van de eisen, die worden gedeeld door alle lagen van de bevolking.

"De wegeninfrastructuur in de regio is zo goed als onbestaande", zegt El Majjoudi. "En iedereen zou recht moet krijgen op degelijke gezondheidszorg in de buurt. En dan is er natuurlijk de werkgelegenheid."

Signaal uit België

Zafzafi en zijn medestanders hebben een hele lijst met eisen die ze willen bespreken met de koning, of met iemand die door hem is aangeduid. Want in de politici hebben ze geen vertrouwen.

"Als ze slim zijn, laten ze Zafzafi en de rest opnieuw vrij", zegt El Majjoudi. "Het protest zal niet gaan liggen."

Ondertussen hoopt hij dat België zich ook laat horen. In de ogen van veel Marokkaanse Belgen kijken media en politiek de andere kant op. "Europese landen moeten een signaal geven", vindt El Majjoudi, "omdat het over mensenrechten gaat en omdat ze tegelijkertijd het migratiebeleid verstrengen. Dan kun je de mensen toch niet aan hun lot overlaten? België moet zijn stem laten horen." Dat zou niet alleen een signaal zijn aan de bevolking in Marokko, maar ook aan de honderdduizenden ingeweken Berbers in ons land.

Net als we willen vertrekken uit Antwerpen, komen we een moeder tegen die naar haar hart wijst als het over de Rif gaat. "Als de aarde beeft in Marokko, voelen we het trillen tot hier."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234