Vrijdag 18/06/2021

Als het een beetje tegenzit, hebben we straks weer zo'n proces van de eeuw

De drugshandelaar, het dictafoontje en de brief van de moordenaar van Karel Van Noppen. Twee jaar na de verdicten op het proces rond de moord op de veearts-keurder zijn dat de basisingrediënten voor een mini-thriller die ertoe kan leiden dat het hele proces moet worden overgedaan. Na vier jaar en zes maanden cel krijgt de tot levenslang veroordeelde 'opdrachtgever' Alex Vercauteren uitzicht op rehabilitatie.

Douglas De Coninck

Eigenlijk, liet advocaat Paul Quirynen zich laatst tijdens een Aarlense koffiepauze ontvallen, "is het een interessante vergelijking, de bewijslast tegen Michel Nihoul en die tegen Alex Vercauteren, toen." Nihoul wordt op het proces-Dutroux betrokkenheid bij kinderontvoeringen aangewreven. Vetmester Alex Vercauteren stond twee jaar geleden terecht als opdrachtgever voor de moord op Karel Van Noppen. Toen trad Quirynen op als advocaat van de familie Van Noppen, nu als die van de familie Marchal, die Nihoul veroordeeld wil zien. "Ik vind de aanwijzingen tegen Nihoul sterker dan tegen Vercauteren", geeft de slachtoffer-advocaat toe, niet gezegd willen hebbend dat die laatste ten onrechte zou zijn veroordeeld. Anderen vinden van wel. Vrienden en familieleden van Vercauteren richtten eind 2002 een actiecomité op. Ze wilden eerst en vooral voorkomen dat hij zelfmoord zou plegen en deze "gerechtelijke dwaling" ongedaan maken. Veel vooruitgang boekte het comité niet. Tot voor kort.

Karel Van Noppen wordt in de avond van 20 februari 1995 met vier kogels omgelegd in de buurt van zijn woonst in Wechelderzande. Een Vlaamse maffiamoord, zo is meteen duidelijk. Van Noppen gold als de meest onkreukbare onder de veeartsen van het toenmalige Instituut voor Veterinaire Keuring (IVK). Hij was de ultieme doorn in het oog van de hormonenmaffia en deed voor veel hormonenspuiters miljoenen in rook opgaan door verdacht vee in quarantaine te plaatsen. Enkele uren na de moord wordt een huiszoeking verricht bij Alex Vercauteren in Wetteren. Er wordt niets verdachts opgemerkt, maar zijn naam zal altijd bovenaan de hitlijst van de speurders blijven staan. De vetmester is meermaals in aanvaring gekomen met Van Noppen, zeker als die begin 1995 zijn zinnen heeft gezet op het slachthuis LAR in Rekkem, waar Vercauteren met de portefeuille zwaait in ruil voor gesloten ogen. Een tip van rijkswachtinformant X282 en een kogelhuls zetten de speurders in Turnhout na enkele maanden op het goede spoor. De informant wijst de marginale boef Albert Barrez aan als moordenaar, Carl De Schutter als tussenpersoon en vetmester Germain Daenen als opdrachtgever. Een krasje op de kogelhuls levert het bewijs: het wapen komt uit een collectie die de Antwerpse gerechtelijke politie ooit in beslag nam bij gangster-wapenfreak De Schutter. Wanneer die in februari 1996 wordt gearresteerd in zijn Zuid-Franse villa, gaat hij tot bekentenissen over. Hij vertelt hoe hij de opdrachtgever tweemaal heeft ontmoet, één keer in een café in Sint-Niklaas, zes dagen voor de moord, later nog eens in een ondergrondse parkeergarage, de dag erna. Hij zegt zijn naam niet te kennen, maar omschrijft de man als "een knappe vent, 1,80 meter groot en met donkerblond haar". Van hem krijgt De Schutter daags na de moord 600.000 frank cash. Elke politieman kan je vertellen hoe dat gaat met een verdachte in de eerste uren na zijn arrestatie. Wereld ingestort. Vatbaar voor het idee dat alles vertellen het beste is. Wat De Schutter de Franse speurders opbiecht, is achteraf echter van geen tel. Hij is "onder ede" verhoord, wat volgens de Belgische strafwet niet mag. De initiële verklaring wordt na een hels procedureel gegoochel uit het strafdossier verwijderd. De Schutter lijkt geamuseerd toe te kijken. In volgende ondervragingen wijst hij achtereenvolgens de Lokerse vetmester Théo Goossens aan en Walter Remysen, een Kempense vleessjoemelaar en achterneef van Van Noppen. Later komt De Schutter bij Vercauteren uit. Dan zegt De Schutter dat hij zich de ontmoeting in de parkeergarage niet meer kan herinneren. Barrez wel. Hij heeft het over het merkplaatje op de Mercedes van de man in de garage en beschrijft diens uiterlijk. Alles lijkt naar Remysen te verwijzen, maar justitie wil enkel De Schutter geloven. Hij is per slot van rekening de man die contact had met de maffiosi. Dat Vercauteren uiterlijk het volslagen tegendeel is van een lange, blonde man, doet niet terzake. De eerste verklaring van De Schutter 'bestaat' immers niet meer.

Tijdens het assisenproces hamerde het openbaar ministerie voortdurend op die mysterieuze ontmoeting tussen Hans Rieder, de advocaat van Vercauteren, en twee Griekse boeven, Kyriakos Mariou en Georgiou Yiakoumis, in december 1998. Zij hebben een tijdlang in Frankrijk de cel gedeeld met De Schutter. Hij heeft hen een brief toegestopt en een missie: proberen om Vercauteren via zijn advocaat 12 miljoen frank af te luizen. Betaalt Vercauteren niet, dan zal De Schutter hem aanwijzen als opdrachtgever. De Schutter heeft geld nodig. Hij zit in die tijd te broeden op een plan om zich per helikopter uit de gevangenis te laten bevrijden. Vecauteren betaalde niks, Rieder vernietigde de brief. Tijdens het proces werd de advocaat - uniek - zelf opgeroepen als getuige. Zijn relaas over de ontmoeting met de Grieken in zijn kantoor aan de Gentse Recolettenlei week sterk af van die van twee ex-secretaresses. Rieder kon niet uitleggen wat hem er als door de wol geverfde strafpleiter toe kon hebben gebracht om de brief van De Schutter te vernietigen. Vanuit de beklaagdenbox zat Vercauteren arrogant toe te kijken. Zijn lichaamstaal zei: "Ik heb vier dure advocaten, er kan mij niks overkomen." De jury aanvaardde het Recoletten-incident als bewijs. Schuldig. Slechts enkelingen wierpen op dat De Schutter zich in zijn eigen autobiografie beroemt op zijn gaven om de hele wereld voor de gek te houden. Het feit dat de oplichter drie namen noemde en kompanen op pad stuurde om minstens één van hen af te persen, kan er net zo goed op wijzen dat hij dit allemaal zag als een winnend win for life-lot. En stel dat de echte opdrachtgever(s) wél 12 miljoen frank afdokte (n)? Het rijkeluisleventje dat De Schutter tegenwoordig in de gevangenis leidt, wijst niet op acute armoede. Op de avond van de moord wezen buurtbewoners twee wagens aan, een BMW (Barrez) en een Mercedes. Wie de man in die Mercedes was, die op de uitkijk stond, is nooit achterhaald. Tijdens het proces kwam de getuigenis van ex-vrachtwagenchauffeur Eddy Cools - opgepakt en veroordeeld wegens drugshandel - vanuit een Britse gevangenis. Cools zegt in de avond van 20 februari 1995 door zijn bazen met een vracht "verf" op pad te zijn gestuurd om via Nederland en Luxemburg, in een wijde boog rond België, naar Zuid-Europa te rijden. Onderweg ontdekte Cools dat hij geen paletten verf vervoerde, maar dat er een BMW en een Mercedes in de laadruimte was gestald. Cools werkte in die tijd voor de transportfirma Gebroeders Van der Vaart in Retie. De broers Van der Vaart zijn Nederlandse drugsbaronnen, gelieerd met Remysen. Hij is in maart 1995 betrokken bij verzekeringsfraude rond de explosie van de villa van xtc-koning Jaak Van Griensven in Oud- Turnhout. Een van de broers heeft de knal veroorzaakt, Remysen heeft de waarde van de villa frauduleus opgedreven tot 223 miljoen frank.

Remysen is zelf een vleeshandelaar en kreeg begin 1995 ook Van Noppen over de vloer. Had Vercauteren een motief, dan Remysen ook. Wanneer De Schutter in versie 2 Remysen aanwijst als "opdrachtgever" vindt die juridische bijstand bij de Antwerpse strafpleiter Jan De Man. Maar wie was op het assisenproces de advocaat van De Schutter? De Man. Wanneer veranderde De Schutter versie 2 in versie 3 (Vercauteren)? Bijna gelijktijdig met het inhuren van De Man.

Albert Barrez nam op het proces-Van Noppen amper het woord. De hele discussie over de opdrachtgever leek aan hem niet besteed. Eind mei 2002, enkele dagen voor het einde van het proces - de pleidooien zijn al bezig - valt het oog van een cipier in de Antwerpse gevangenis wel op een brief van Barrez aan een zekere E., een ex-medegedetineerde die in een andere gevangenis in het Antwerpse zit. De correspondentie van de vier beklaagden wordt in die tijd gescreend. Van elke brief wordt een kopie gemaakt en doorgestuurd naar het parket-generaal. Je weet immers nooit dat zo relevante informatie opduikt. Aan de brief van Barrez is niet zoveel bijzonders. Hij schreef er in de loop der jaren wel meer waarin hij poneerde dat niet Vercauteren, maar Walter Remysen de opdrachtgever was. Nu staat er: 'Wat betreft de Walter, hij is niet zo-maar een getuige, geloof me. Maar ja, voor mij hoeft hij geen 10 jaar extra te doen. Door 20 kilogram te vermageren, is hij wel door het oog van de spreekwoordelijke naald gekropen.' Reeds op de dag van ontvangst van de brief, 1 juni, krijgt E. in de gevangenis bezoek van twee Antwerpse politiemensen. Die eisen het origineel op. E. weigert en het duo keert even later terug met een voorstel. E. zit vast wegens drugshandel. In ruil voor de brief, zegt E., stelden ze strafvermindering in het vooruitzicht en zelfs wat geld. E. ziet er nu wel wat in, maar als hij een van de speurders via een achtergelaten gsm-nummer terugbelt, krijgt hij te horen dat de deal niet meer doorgaat. De Antwerpse jury heeft inmiddels haar verdict uitgesproken. Barrez, De Schutter en Daenen hebben elk 25 jaar cel gekregen, Vercauteren levenslang. Het doet er niet meer toe.

Een bizar verhaal. Geen mens zou het geloven, als het niet het Vercauteren-actiecomité ter ore was gekomen. Het zet privé-detective Christophe Neirynck van het bureau Belgian Corporate Investigation Services aan het werk. Neirynck ontmoet E., inmiddels weer op vrije voeten. E. voelt zich nog steeds bekocht en overhandigt Neirynck het origineel van de brief. Hij stemt er ook mee in om het gsm-nummer te vormen, een afspraak te maken met een van die speurders en het gesprek op band op te nemen met een verborgen dictafoontje. Het lukt. Op de band is te horen hoe de politieman zonder omwegen vertelt dat hij toen handelde "in opdracht van het parket-generaal" en dat "de brief van Barrez zeker niet in handen mocht komen van Rieder". De speurder vertelt ook hoe groot de vrees in die tijd was dat Vercauteren de dans zou ontspringen. "We hingen aan een koordeke", zo is op de tape te horen.

De advocaten van Vercauteren bewegen al twee jaar lang hemel en aarde om de veroordeling ongedaan te maken, maar denken nu dat D-day echt is aangebroken. "Hoe weinig er ook in die brief staat, het is duidelijk dat het openbaar ministerie op het proces informatie achterhield", zegt advocaat Walter Van Steenbrugge. "Een tegensprekelijk debat is elementair in onze rechtspraak. Daarom werden we elke ochtend op de hoogte gebracht van alles wat er aan mogelijke nieuwe informatie binnenkwam: tot die ene Chinees die in Antwerpen wat in een vuilnisbak had gevonden toe. Wat blijkt nu? Het parket-generaal stuurde twee speurders op pad voor een specifieke onderzoeksdaad: het terugvinden van de brief van Barrez. Daar is ons op het proces niets over gezegd. Het is onvoorstelbaar, eigenlijk." Van Steenbrugge legt volgende week bij het Hof van Cassatie een verzoekschrift neer voor een herzieningsprocedure. Dat houdt in dat Cassatie eerst moet oordelen of het verzoek ontvankelijk is. Is het dat, dan hoort een van de hoven van beroep (Antwerpen, Gent of Brussel) een onderzoek te openen. Blijkt te kloppen dat informatie bewust werd achtergehouden voor de verdediging van Vercauteren, dan moet Cassatie uitspraak doen. "Dat kan leiden tot een nieuw assisenproces", zegt Van Steenbrugge. "Dat is in elk geval onze betrachting." Aan De Standaard liet de Antwerpse procureur-generaal Christine Dekkers eerder deze week weten dat "nooit enige informatie is achtergehouden in de zaak-Van Noppen".

Vanuit zijn cel blijft Vercauteren de buitenwereld bestoken met brieven waarin hij adviseert het boek van De Schutter te lezen. "Het staat vol tegenstrijdigheden met wat hij op het proces heeft verklaard." Maar zo gaat dat met die ca-tharsis: eens het proces voorbij, is geen hond nog geïnteresseerd.

'Hoe weinig er ook in die brief staat, het is duidelijk dat het openbaar ministerie op het proces informatie achterhield', zegt advocaat Walter Van Steenbrugge

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234