Dinsdag 15/06/2021

ReportageStarters

‘Als het echt moet, kunnen we bij mensen thuis koken’: jonge ondernemers over starten in volle crisis

Bodi (r) en Timothy de Munck in de oude pastorij van Stekene die ze kochten om er een restaurant, B&B en cocktailbar in te maken. Beeld Wouter Van Vooren
Bodi (r) en Timothy de Munck in de oude pastorij van Stekene die ze kochten om er een restaurant, B&B en cocktailbar in te maken.Beeld Wouter Van Vooren

De pandemie schrikt nieuwe ondernemers niet af. In 2020 werden in België meer ondernemingen opgericht dan een jaar eerder, en ook dit jaar waagden al veel jonge mensen de grote sprong. Vijf starters over hun twijfels en ambities.

‘Als het echt moet, kunnen we bij mensen thuis koken’

Bodi (26) en Timothy (24) de Munck openden een restaurant.

‘Gebroeders Bodi en Timothy de Munck koesteren een gezamenlijke droom: een toprestaurant uitbaten. Op 1 april 2020 zou in het Nederlandse Kloosterzande die droom werkelijkheid worden. Corona gooide roet in het eten. In december van dit jaar wagen ze met Ikigai een tweede poging in de oude pastorij van hun Oost-Vlaamse geboortedorp Stekene.

Bodi de Munck: “Op de hotelschool volgde ik een specialisatiejaar wijn. Nadat ik afgestudeerd was, ontdekte ik dat ik toch liefst in de keuken stond. Een tijdlang was ik de chef in het Antwerpse restaurant Roji, waar ik me bekwaamde in de Frans-Japanse keuken.”

Timothy de Munck: “Ik studeerde international business management. Vanaf mijn vijftiende werkte ik als jobstudent in de horeca. Ik ontdekte zo dat ook mijn ziel daar lag.”

Timothy: “Op 1 februari 2020 namen we samen restaurant Den Burtman in het Nederlandse Kloosterzande over. Op 1 april wilden we opengaan, maar eind maart ging Nederland in lockdown.”

Bodi: “In het begin was die niet zo streng als in België. We kregen toen veel Belgen over de vloer. Zij staken illegaal de gesloten grens over om bij ons te komen eten. (lacht) De Nederlandse overheid kreeg corona niet onder controle en op een bepaald moment moesten we toch helemaal dicht.”

Belgische starters tijdens de pandemie: 106.788 nieuwe ondernemingen werden in 2020 opgericht. / 0,64% meer ondernemingen in 2020 opgericht dan in 2019. / 4,5% meer startende bedrijven in eerste kwartaal 2021.

Timothy: “In Nederland kunnen we als starters geen beroep doen op de overbruggingsmaatregelen van de overheid. De voorwaarde was dat we cijfers van 2019 moesten voorleggen. Onze zaak bestond toen nog niet, dus er viel niets te berekenen. Tijdens de verplichte sluiting blijven we alle vaste kosten betalen, waaronder het loon van één personeelslid. Want tijdelijke werkloosheid bestaat in Nederland niet. Die eerste maanden probeerden we de grootste schokken op te vangen met takeaway. Op 1 juni 2020 mochten we eindelijk weer open. Vier en een halve maand was alles volzet. In het weekend moest ik zelfs mensen weigeren. Onze omzet swingde heel even de pan uit. We wilden graag in Kloosterzande blijven, maar de huisbaas heeft andere plannen met het pand. Noodgedwongen moesten we dus op zoek naar een nieuwe stek. Die vonden we in ons eigen dorp Stekene.”

Bodi: “In 2018 nam de laatste pastoor afscheid van Stekene en sindsdien staat de pastorij leeg. Het gebouw is eigendom van de gemeente en we vroegen aan de burgemeester of we het mochten huren. Toen kon dat niet, nu wel. In het begin van de tweede lockdown sloten we met het gemeentebestuur een erfpachtcontract voor 27 jaar. We zijn nu bezig met het in orde brengen van alle vergunningen. Op 17 december willen we met ons nieuwe ‘fine-diningrestaurant’ Ikigai opengaan.”

Timothy: “We hopen dat tegen dan de grootste coronanood geleden is en dat zowel onze cocktailbar, restaurant en bed & breakfast zonder beperkingen hun deuren kunnen openen. De financiering voor een horecazaak rondkrijgen, is altijd lastig, nu zeker. Maar ons project en onze gedrevenheid boezemden de bank voldoende vertrouwen in. De pastorij moet stevig verbouwd worden en een deel bekostigen we met eigen middelen. We konden ook een overheidslening aangaan bij de Participatiemaatschappij Vlaanderen (PMV).”

Bodi: “Op 28 april mag ons Nederlandse restaurant opnieuw beperkt open. Hopelijk kunnen we dan tot de definitieve sluiting in november aan de slag blijven.”

Timothy: “Daarna hebben we een maand tijd om de verhuis te regelen.”

Bodi: “We beschouwen onze investeringen in Nederland niet als verloren. Want in die vier maanden bouwden we toch een stevig klantenbestand op.”

Timothy: “De openingsvoorwaarden voor 28 april zijn niet van de poes. Wij hebben het geluk dat we in Kloosterzande een groot terras hebben. Maar vanzelfsprekend wordt het niet. Elke dag opnieuw zullen we beslissen of het de moeite is om te openen of niet. ’s Avonds om zes uur zal het restaurant verplicht moeten sluiten, waarna wij nog bij mensen thuis zullen gaan leveren. Soms vraag ik me af: waar zijn we mee bezig?”

Bodi: “Het voorbije jaar bezorgde de crisis me flink wat slapeloze nachten. Ik hield continu de coronastatistieken in de gaten. Het ene moment leek het alsof we weer open konden, het andere werden de maatregelen nóg verstrengd. Ik zag onze spaarcenten smelten als sneeuw voor de zon en wou liefst zo snel mogelijk uit Den Burtman weg.”

Timothy: “Ik heb minder last van stress dan Bodi. Ik blijf ervan overtuigd dat het allemaal goed komt. Als het echt moet, kunnen we zelfs bij mensen thuis gaan koken of via Zoom workshops geven.”

Bodi: “Verschillende Belgische klanten uit de hogere kringen vroegen de voorbije lockdown of ik bij hen thuis voor grotere gezelschappen wou komen koken. Ik heb dat altijd geweigerd. De laatste was een vooraanstaande streekgenoot. Een toffe kerel. Hij wou zestien mensen uitnodigen en bood me 2.200 euro. Ik heb vriendelijk bedankt. De boete bedraagt 4.000 euro. Zoveel heb ik niet meer in kas.”

‘Voor ik het wist had ik een collectie bij elkaar’

Janne Landuyt (23) startte een eigen breigoedlabel.

Janne Landuyt: 'Ik mis soms wel collega's.’ Beeld Wouter Van Vooren
Janne Landuyt: 'Ik mis soms wel collega's.’Beeld Wouter Van Vooren

Dankzij corona ontdekte Janne Landuyt haar ‘roeping’: als zelfstandig ondernemer haar eigen breigoedlabel uitbouwen. “Tijdens mijn studie textielontwerp liep ik drie maanden stage bij de Antwerpse breigoedontwerpster Hilde Frunt. Ik zag haar breiatelier, was op slag verliefd en wist: dit wil ik ook.

“Nadat ik in 2019 afstudeerde, ging ik op zoek naar een job. Het plan was om in bijberoep in alle rust mijn eigen zaak uit te bouwen. Maar corona zette alles op losse schroeven. Het lukte niet om werk te vinden. Ik had tijd over en in maart had ik zonder het goed en wel te beseffen een hele collectie bij elkaar gebreid. Ik besloot de stap naar het zelfstandig ondernemerschap te zetten.

“In juni vroeg ik mijn BTW-nummer aan en in november was mijn eerste collectie klaar voor verkoop. Sindsdien ontwerp en produceer ik onder het label ‘Janne Landuyt’ mijn eigen breigoed. Via mijn webshop verkoop ik rechtstreeks aan particulieren en daarnaast lever ik aan winkels. Af en toe komen er klanten rondneuzen in mijn atelier.

“Tot hiertoe gaat het uitstekend, al mis ik soms collega’s. Het zou fijn zijn om binnen een paar jaar ­iemand in dienst te kunnen nemen die op mijn golflengte zit.”

‘Een rustig, comfortabel ondernemersleven, dat hoeft voor ons niet’

Dimitri Devroe (31) stampte met Niels Desot (26) twee bedrijven uit de grond.

Dimitri Devroe (links): ‘Binnen een maand was alles uitverkocht.’ Beeld Wouter Van Vooren
Dimitri Devroe (links): ‘Binnen een maand was alles uitverkocht.’Beeld Wouter Van Vooren

Samen met vennoot Niels Desot (26) stampte Dimitri Devroe in volle coronacrisis twee bedrijven uit de grond. Dear Digital wijst ondernemers de digitale weg, Puzzle in a Bag ontwerpt en maakt puzzels. “In augustus 2020 ging ik samen met Niels met ons digitaal agentschap Dear Digital van start. Twee maanden eerder waren we met de voorbereidingen begonnen, in de nasleep van de eerste golf. Ik had Niels leren kennen als collega bij mijn vorige werkgever. De coronapandemie woedde volop en we merkten dat veel ondernemers plots interesse voor e-commerce kregen. In de jaren daarvoor kwam de handel via internet in België maar traag op gang. Onze Nederlandse buren hebben die trein niet gemist.

“Mijn kompaan Niels is een man van cijfers en financiën en ik heb flink wat ervaring in digitale marketing. We voelden heel snel dat we elkaar goed aanvullen. Niels was al zelfstandige; voor mij was de overgang van bediende naar zelfstandige een grote stap. Vandaag durf ik te zeggen dat ik er nog geen moment spijt van heb gehad en nooit meer terug wil.

“Onze opstart kostte geen fortuin. Als dienstverlenend bedrijf hadden we zeker in het begin niet veel meer nodig dan een computer en een gsm. Onze eerste klanten haalden we binnen door te bellen. Dat lukte meteen vrij aardig. Onze allereerste klant was een onderneming die hondenvoer op maat aan huis levert. Bestellen gebeurt bij hen volledig digitaal.

“Veel van onze klanten zijn hippe start-ups, al mikken we inmiddels ook op grotere gevestigde bedrijven. Want ook zij raakten door corona eindelijk overtuigd van het belang van een goed uitgebouwde webshop. Alleen duurt het bij hen iets langer dan bij een dynamische start-up om knopen door te hakken.

“Sommige horecaondernemers vroegen onze hulp. Na de verplichte sluiting van hun zaak waren ze op zoek naar een digitaal verkoopkanaal. Dat is eerlijk gezegd niet vanzelfsprekend, want vanuit het niets een nieuw digitaal platform uitbouwen, kost geld. Vaak is dat er door de crisis niet. We voelen erg mee met al die zwaar getroffen horeca-uitbaters en waar mogelijk reiken we oplossingen aan.

“De trend tijdens corona is dat iedereen op de e-commercetrein móét springen, alsof het de heilige graal is. Dat is een misvatting, want het is een keiharde wereld. Je moet eerst goed onderzoeken of jouw producten en jouw bedrijf daar geschikt voor zijn. Die eerste verkennende gesprekken met potentiële klanten vinden wij heel belangrijk. Want sommigen zullen de concurrentie moeten aangaan met grote spelers als bol.com en Amazon. Gelukkig zorgde de coronacrisis er ook voor dat veel mensen zich bewust werden van het belang van lokaal kopen. Ze gaan nu bij wijze van spreken doelbewust op zoek naar de lokale digitale kruidenier. Wij zullen dan de gezichten tonen van de mensen achter die plaatselijke webshop. Zo onderscheiden we hen van de anonieme giganten.

“Mijn vrouw raakte tijdens de eerste lockdown verslingerd aan puzzelen. Niet digitaal, maar heel ouderwets met dozen vol duizenden puzzelstukjes. Heel geduldig paste ze sneeuwlandschappen ineen en verdreef zo de coronaverveling. Ik kreeg een idee: ‘Misschien is nu hét moment om die op het eerste gezicht oubollige puzzels nieuw leven in te blazen’. Ik ging samenzitten met Niels en we broedden een plan uit voor ons tweede bedrijf: Puzzle in a Bag. We ontwierpen geen digitale puzzel, maar een ‘analoge’ ouderwetse over het waanzinnige jaar 2020. Met verwijzingen naar onder andere de bosbranden in Australië, Donald Trump, lockdownparty’s, gehamsterd wc-papier en de overbelaste zorg. We lieten er drieduizend exemplaren van maken, telkens verpakt in een herbruikbare katoenen zak. We promootten onze puzzel voor kerst via Instagram, Pinterest en Facebook.

“Ik maakte me zorgen, want drieduizend puzzels, dat is niet niks. Maar nog geen maand later waren ze volledig uitverkocht. Tweeduizend mensen stonden op de wachtlijst. We drukten in februari van dit jaar bij en ook al die exemplaren vlogen de deur uit. Samen met de Gentse designer Musketon alias Bert Dries zijn we nu een tweede puzzel aan het ontwerpen met als baseline: wat als het internet een fysieke plek zou zijn?

“Bijna tien maanden na onze opstart huren we een kantoor, hebben we bij Dear Digital vier mensen in dienst en bij Puzzle in a Bag één. Hoe meer personeel, hoe meer omzet we moeten draaien. De druk neemt zo toe; tezelfdertijd wordt het alleen maar spannender. Zowel Niels als ikzelf hebben geen behoefte aan een rustig, comfortabel ondernemersleven.”

‘Mensen die bewust lokaal kochten, hebben ons gered’

Achraf El Yakhloufi (22) deed een pizzazaak open.

‘We gooiden ons businessplan totaal om en vertimmerden het restaurant in een rotvaart tot take-away.’ Beeld Wouter Van Vooren
‘We gooiden ons businessplan totaal om en vertimmerden het restaurant in een rotvaart tot take-away.’Beeld Wouter Van Vooren

Pizza Forty Five in het centrum van Vosselaar stond een tijd te koop. “Als grap zei ik tegen de vorige eigenaar dat ik zijn pizzeria wel zou overnemen”, lacht Achraf El Yakhloufi, piepjong ondernemer en fractieleider van Vooruit in de Turnhoutse gemeenteraad. “Ik had jarenlang een studentenjob bij Pizza Hut, studeerde nog aan de hogeschool en droomde toch al van een eigen zaak. Ik was naïef en dacht: waarom niet? Het is maar pizza’s bakken van 17 tot 23 uur. In werkelijkheid kwam er natuurlijk veel meer bij kijken.

“Mijn zakenpartner en ik tekenden het ­contract, openden de pizzeria op 29 februari 2020 en twee weken later ging het land in lockdown. Dat was blinde paniek. Ik had niet veel centen op overschot, want die zaten allemaal in de zaak.

“We gooiden ons businessplan totaal om en vertimmerden het restaurant in een rotvaart tot take-away, met enkel afhaal en delivery. De stress was immens, maar we spartelden ons erdoor. Ik ben de inwoners van Vosselaar zeer dankbaar. Want zij kochten tijdens de coronacrisis bewust lokaal. ‘In plaats van zelf te ­koken, halen we bij jullie pizza.’ Zo hebben zij ons gered.”

‘Na één weekend moest ik mijn winkel weer sluiten’

Valérie D’Hauwers (30) begon een interieurzaak.

‘Neuf ligt op een uitstekende locatie en ik heb fantastische buren waardoor ik hoopvol blijf. Ik geloof echt dat het beter wordt zodra de terrassen buiten staan.’ Beeld Wouter Van Vooren
‘Neuf ligt op een uitstekende locatie en ik heb fantastische buren waardoor ik hoopvol blijf. Ik geloof echt dat het beter wordt zodra de terrassen buiten staan.’Beeld Wouter Van Vooren

Valérie D’Hauwers werkte drie jaar op het kabinet van voormalig Vlaams minister van Cultuur Sven Gatz (Open Vld). In 2019 stapte Gatz over naar de Brusselse regering en begon Valérie op plannen te broeden voor een eigen zaak.

“Ik verkondigde al heel lang dat ik ooit een interieurwinkel wou openen”, zegt ze. “Ik meende dat nooit echt, tot het kabinet stopte en ik op zoek moest naar ander werk. Ik ging praten met loopbaancoaches en kwam erachter dat ik liefst zelfstandig ondernemer wou worden. Ik droomde van een geschenkenwinkel vol leuke dingen.

“Op 1 mei 2019 ging mijn webshop neufgift­shop.be online met interieur, decoratie, wijn, wenskaarten en schoonheidsproducten. Zo goed als allemaal van Belgische makelij. Ik wou toen al een fysieke winkel, alleen was het niet simpel om een goede locatie in Brussel te vinden.

“Begin 2020 zag ik een perfect pand in de Dan­saert­straat te koop. Na overleg met mijn vader en de boekhouder kocht ik het. Een week voor de eerste lockdown gingen we het gebouw bezichtigen. De verkoop zelf verliep door corona in slow motion, net als de verbouwingswerken. Geregeld dacht ik: ‘Fuck, waar ben ik aan begonnen.’ Pas na zes maanden was alles gereed. Mijn winkel Neuf kon eindelijk de deuren openen op vrijdag 30 oktober. Maar op maandag 2 november moest alles weer dicht.

“Bij de start van de opening was ik me nog van geen kwaad bewust. Tot ik later die vrijdag hoorde dat we na het weekend weer moesten sluiten. Ik was eerst van plan om op de opening een drankje en een hapje te serveren, maar dat mocht niet. Tegenover de winkel is café De Walvis en mijn naaste buur is Brussels Beer Project. Ik kreeg het idee om mijn gasten dan maar bonnetjes te geven waarmee ze bij de buren iets konden gaan drinken. Maar de horecazaken moesten nog vóór de opening van Neuf dicht. Ik deelde dan maar pintjes van Brussels Beer Project uit met het vriendelijke verzoek aan mijn gasten om die in hun auto of thuis op te drinken. Want op straat alcohol consumeren was ook verboden. (lacht)

“Ze vroegen ons om op zondag al te sluiten. Maar ik had een heel openingsweekend gepland en wist dat die zondag vrienden en kennissen speciaal naar Neuf wilden komen. Dus bleef ik open en lette erop dat de coronamaatregelen nageleefd werden.

“Neuf is een dochterfirma van de vennootschap van mijn moeder. Maar doordat de maatschappelijke zetel van de vennootschap in Gent is, kon ik geen beroep doen op steunmaatregelen van de Brusselse overheid. Bij geen enkele overheid kon ik terecht. Ik maakte me zorgen, want ik had een lening voor de aankoop en de inrichting van de winkel aangegaan.

“Ik probeerde te overleven van de webshop, betaalde mezelf amper iets uit en moest mijn spaargeld aanspreken. Mijn mama legde elke maand bij zodat ik niet helemaal kopje-onder ging.

“Nu ben ik open op afspraak, al staat dat haaks op de bedoeling van Neuf. Voorbijgangers moeten kunnen binnenwandelen en rondneuzen. Aan de ingang hangt een QR-code waardoor ze niet op voorhand hoeven te bellen maar meteen hun plek kunnen reserveren. Toch voel ik dat die afspraakregeling een serieuze drempel vormt. Er is in deze buurt behoefte aan winkels die laat open zijn, zodat mensen die langer werken nog een cadeautje kunnen kopen vooraleer ze vrienden opzoeken. Daarom wou ik pas om acht uur ’s avonds sluiten. Maar de Brusselse avondklok van tien uur én de sluiting van de horeca deed ook dat plan de das om. ’s Avonds is deze ooit zo bruisende stad stil en leeg. Verjaardagen worden amper nog gevierd. Voor een geschenkenwinkel is dat een ramp.

“Na de tweede lockdown ging het even beter. De Brusselaars waagden zich weer buiten en vonden ook de weg naar Neuf. Maar deze derde lockdown hakt er stevig in. Door die afspraakregeling is mijn omzet zowat gehalveerd.

“Neuf ligt op een uitstekende locatie en ik heb fantastische buren waardoor ik hoopvol blijf. Ik geloof echt dat het beter wordt zodra de terrassen buiten staan. Alleen hebben mensen op dit moment niets om naar uit te kijken. Er moet dringend perspectief komen, want het mentale welzijn is even belangrijk als het lichamelijke. Ik ben echt bang dat er anders revolte komt.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234