Vrijdag 23/04/2021

Opinie

Als het de technocratenpartij om het vriendjeskapitalisme te doen is, blijft ze beter weg uit het politieke spel

Fiscaal expert Michel Maus werkt aan de oprichting van een politieke partij. Beeld BELGA
Fiscaal expert Michel Maus werkt aan de oprichting van een politieke partij.Beeld BELGA

Andreas Tirez is kernlid van de denktank Liberales. Hij blogt op economieblog.be en twittert via @andreastirez.

Fiscaal expert Michel Maus is in het nieuws omdat hij samen met een handvol andere economen en juristen een politieke partij zou willen oprichten, echter zonder een specifieke ideologie (DM 11/4). Vooral als de huidige regering er niet in slaagt om de nodige fiscale hervormingen door te voeren, zou de kans groot zijn dat deze technocratische partij er komt.

Ik ben er zelf sterk van overtuigd dat de besluitvorming gebaat zou zijn indien nog meer cijfers en wetenschappelijke studies gebruikt worden om op een geïnformeerde manier beleidskeuzes te maken. Het zou een aantal 'waarheden' die nu gemeengoed zijn op zijn minst in vraag stellen.

Toch is het een illusie om de besluitvorming te ontdoen van alle ideologie. Dat begint al met het bepalen van de beleidsagenda. Maus geeft aan dat vooral een fiscale hervorming belangrijk is. Maar waarom ligt de focus niet op de kinderarmoede in ons land, de files of de integratieproblematiek? Zijn die domeinen niet belangrijker dan wie de belastingen betaalt? Misschien wil de technocratenpartij niet tussenbeide komen in deze domeinen, maar dat is dan ook een ideologische keuze.

Bovendien mogen we ook niet alle heil van cijfers en wetenschappelijke studies verwachten. Ondanks de enorme kennis die we verworven hebben, zijn er nog heel wat zaken die we niet weten. De maatschappij is te complex en om die complexiteit te vatten, maken we - op basis van assumpties - vereenvoudigde modellen. Er is echter vaak geen sluitend bewijs voor de keuze van bepaalde assumpties, en ideologie moet het gat dan maar opvullen.

Andreas Tirez. Beeld rv
Andreas Tirez.Beeld rv

Het geven van cijfers in een maatschappelijk debat moet dan ook niet gezien worden als het einde van het debat. Het is veeleer het begin van een goed geïnformeerde discussie, waar de kennisgaten worden blootgelegd en zo de ideologische keuzes scherp naar voren kunnen komen. Meer technocratie zal het maatschappelijk debat dus niet doden; het debat zal gewoon in een realistischer kader plaatsvinden. De ervaring met de door academici nagerekende verkiezingsprogramma's vorig jaar was daar overigens een mooi bewijs van.

Tot slot lijkt professor Maus te zeggen dat politici vaak niet goed weten wat ze doen. Dat zal zeker soms zo zijn, maar ik zou de beleidsmakers niet onderschatten. Misschien is het wel zo dat de politieke context de politici niet beloont als ze kiezen voor het algemeen belang, of hen er soms zelfs voor afstraft. Dat is alvast de mening van Paul De Grauwe, die stelt dat we dikwijls heel goed weten wat de politiek moet doen.

De politiek werkt echter niet steeds in het algemeen belang, omdat het voor een kleine, maar machtige groep mensen veel kan opleveren om bepaalde wetgeving, bijvoorbeeld inzake fiscaliteit, tegen te houden of te beïnvloeden. Indien de politiek hierop ingaat, worden de kosten verspreid over heel veel mensen. Dat betekent dat de kosten voor elk van die mensen klein zijn en dus niet de moeite om hiertegen te protesteren. Het mechanisme is zo oud als de straat en hardnekkig. De Grauwe spreekt van vriendjeskapitalisme.

Als het de technocratenpartij echt om het vriendjeskapitalisme te doen zou zijn, dan denk ik dat ze toch beter uit de politiek en het politieke spel blijven. Beter is dan om een technocratisch schaduwkabinet te vormen om het vriendjeskapitalisme te bestrijden dat de beleidsmakers eventueel weghoudt van het algemeen belang. Elke politicus is er immers als de dood voor om te worden weggezet als vriendjeskapitalist. Een politieke technocratische tegenstander, daarentegen, maken ze wellicht met gemak in.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234