Woensdag 08/02/2023

NieuwsReligie

Als het aan de Ierse katholieken ligt, kunnen vrouwen gewoon priester worden

Tussen de besprekingen door maakten de gelovigen met aartsbisschop Eamon Martin een gebedswandeling langs de ruïnes van het zesde-eeuwse klooster Clonmacnoise.  Beeld Reuters
Tussen de besprekingen door maakten de gelovigen met aartsbisschop Eamon Martin een gebedswandeling langs de ruïnes van het zesde-eeuwse klooster Clonmacnoise.Beeld Reuters

Vrouwen moeten een grotere rol krijgen in de rooms-katholieke kerk en lgbtq+’ers moeten zich thuis kunnen voelen in de kerkbanken. Dat is de mening van de overgrote meerderheid van de Ierse katholieken.

Niels Posthumus

Als het aan de Ierse katholieken ligt, kunnen vrouwen binnenkort priester worden, mogen priesters op termijn trouwen en moeten mensen uit de lgbtq+-gemeenschap zich meer thuis kunnen voelen binnen de kerk. Die uitkomsten komen naar voren uit enquêtes onder tienduizenden kerkgangers in de 26 Ierse bisdommen. De gelovigen beantwoordden de vragen het afgelopen halfjaar vanwege het ‘synodale proces’, een ledenraadpleging waarmee paus Franciscus een synodale – minder top-down georganiseerde – katholieke kerk wil creëren.

Het synodale proces vindt wereldwijd plaats. Ierland kwam afgelopen weekend met zijn resultaten. Zaterdag bespraken 160 afgevaardigden uit de Ierse bisdommen de uitkomsten. Een comité voegt die resultaten nu samen tot een nationaal rapport, dat ze volgend jaar op de mondiale synode in Rome zal presenteren.

Kille plek voor jonge mensen

Het is de eerste keer in de geschiedenis van de rooms-katholieke kerk dat zo’n grootschalige consultatie van gelovigen plaatsvindt. Ierse gelovigen hopen dat dit een antwoord kan zijn op het snel dalende aantal jongeren in de kerk. Niet voor niets concludeerden leden van het Ierse bisdom Dublin dat “de kerk een kille plek voor jonge mensen” is.

Ierland is een katholiek land. Bij de laatste volkstelling, in 2016, noemde 78 procent van de bevolking zich katholiek. Toch was dat 6 procent minder dan vijf jaar eerder. In 1961 was zelfs nog 95 procent van de Ieren katholiek. Vooral twintigers en dertigers keerden sindsdien de kerk de rug toe.

Uit de enquêtes blijkt ook dat veel Ierse katholieken kortere vieringen wensen. En een deel wil liever dat bloeddorstige passages uit het Oude Testament uit de liturgie worden weggelaten. Gescheiden gelovigen en alleenstaande ouders moeten een belangrijker rol kunnen krijgen in diensten. Kortom, de Ieren willen nogal wat veranderingen zien in hun kerk, die nog altijd hevig lijdt onder alle misbruikschandalen die de laatste jaren aan het licht zijn gekomen.

‘Stop redenen te zoeken om mensen uit te sluiten’

De progressieve katholieke organisatie We Are Church Ireland turfde dat 25 van de 26 Ierse bisdommen willen dat ook vrouwen diaken of zelfs priester kunnen worden. Zo uitten mensen in het bisdom Ossory hun “totale frustratie over de expliciete genderdiscriminatie” in de kerk. En leden in het bisdom Derry benadrukten dat de grote rol die vrouwen spelen in het kerkelijke vrijwilligerswerk in schril contrast staat met hun afwezigheid in de kerkbesturen.

Van de 26 bisdommen waren er 22 die zich uitspraken voor een warmer welkom voor lgbtq+’ers in de kerkbanken. In het grootste bisdom van het land, dat van Dublin, klonk de conclusie dat de kerk “niet alleen in woord maar ook in daad inclusief moet worden, door niet-getrouwde stellen, gescheiden mensen, hertrouwde gelovigen en leden van de lgbtq+-gemeenschap de hand te reiken”. “De kerk moet onderzoeken hoe zij meer mensen kan opnemen en stoppen redenen te zoeken om mensen buiten te sluiten”, lichtte We Are Church Ireland een van de conclusies uit Dublin eruit.

Ook opvallend: de wens tot verandering bestaat niet alleen onder jongeren in de kerk. Een aanzienlijk deel van de ondervraagde Ierse gelovigen was ouder dan zestig. In het bisdom Cloyne, dat zich uitsprak voor vrouwelijke priesters en stelde lgbtq+’ers met open armen te willen ontvangen, was twee derde van de geënquêteerden zestigplusser.

Inspraakronde

De informatieverzameling voor het synodale proces had in veel bisdommen dan ook meer weg van een uitgebreide inspraakronde dan van wetenschappelijk onderzoek. In Cloyne ging het bijvoorbeeld om online en papieren enquêtes, zo staat in zijn rapportage, plus ‘een reeks luister- en overlegworkshops’. Daaraan deden zeshonderd gelovigen mee, met verschillende sociaal-economische achtergronden. Het bisdom geeft toe dat er geen jongeren waren die de enquêteformulieren invulden. Dat loste het op door onder meer gebruik te maken van informatie uit discussies in jongerenfocusgroepen.

Het bisdom Dromore stelt zo’n zevenhonderd ingevulde enquêtes te hebben teruggekregen. Die waren meestal individueel ingevuld, maar ook soms ‘namens een groep’. Het bisdom besloot verder bijvoorbeeld alle directeuren van katholieke scholen in zijn grenzen te benaderen en uit te nodigen mee te doen aan het onderzoek. Ook creëerde het een speciale online enquête voor kinderen. Een aantal andere bisdommen gaat in zijn rapportage minder diep in op de door hen toegepast methodes.

Bisschop Brendan Leahy, lid van het comité dat het synodale proces in Ierland leidt, beloofde zaterdag dat alle eindconclusies van het nationale rapport openbaar zullen worden gemaakt. Nicola Brady, voorzitter van het comité, zei dat gelovigen via het proces “leren hoe zij samen vooruit kunnen komen” zonder dat zij gelovigen “die er andere opvattingen op nahouden het zwijgen opleggen”.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234