Vrijdag 01/07/2022

NieuwsZwangerschap

Als ‘gewoon een gezond kindje’ niet genoeg is: het taboe van de geslachtsteleurstelling

Een zwangere vrouw ondergaat een echografie. Beeld ThinkStock
Een zwangere vrouw ondergaat een echografie.Beeld ThinkStock

‘Een jongen of meisje? maakt niet uit, zolang de baby maar gezond is.’ Maar voor sommige moeders doet het geslacht van hun ongeboren kindje er wél toe. Ze kampen met ‘geslachtsteleurstelling’ en worstelen met depressieve gevoelens, soms zo erg dat ze eraan denken de zwangerschap af te breken.

Fien Tondeleir

“Toen de niet-invasieve prenatale test (NIPT) in 2017 werd terugbetaald, kregen we vaker aanmeldingen van vrouwen die worstelen met het geslacht van hun ongeboren baby. Sommigen overwogen de zwangerschap af te breken. We vonden dat frappant”, zegt Silke Brants van Fara vzw, een expertisecentrum dat vrouwen begeleidt bij het maken van zwangerschapskeuzes.

“Nadien ging het aantal aanmeldingen wat liggen, maar nog altijd krijgen we verhalen binnen van mama’s die het moeilijk hebben met het geslacht van hun baby. Door de NIPT, die eigenlijk bedoeld is om genetische aandoeningen op te sporen, kunnen ouders al op 12 weken zwangerschap te weten komen of ze een jongen of een meisje verwachten. In ons land kun je een abortus laten uitvoeren tot 14 weken na de eerste dag van je laatste maandstonden. Voordien werden we er veel minder mee geconfronteerd omdat mensen het geslacht ook pas te weten kwamen na het verstrijken van de abortustermijn.”

Samen met drie masterstudenten vroedkunde aan de KU Leuven start de vzw dit jaar nog een onderzoek naar gender disappointment of ‘geslachtsteleurstelling’. De studie wil niet alleen de gevoelens van zwangere vrouwen over het geslacht van hun baby in kaart brengen, maar gaat ook op zoek gaan naar de nodige hulpverlening. “Er is eigenlijk geen specifiek hulpaanbod voor zulke dames”, zegt Brants. “Het is vaak zoeken hoe we hen zorgzaam kunnen doorverwijzen. In de meeste gevallen volstaat het over hun gevoelens te praten, zodat ze weten dat die normaal zijn. Want best wel wat vrouwen zijn teleurgesteld, weinigen durven erover te spreken. Het beeld van een ideale mama is iemand die haar kind onvoorwaardelijk graag ziet. Niet iemand die niet tevreden is met een gezond zoontje of dochtertje in haar buik.”

Rouwproces

Het taboe is dus groot, maar het onderzoek ernaar is dat niet. Een voorkeur voor het ene of andere geslacht is vooral in Aziatische landen gedocumenteerd, waar een voorliefde voor zonen historisch gegroeid is. Ook in westerse landen wilde men vroeger vaak liever een zoon dan een dochter, tot de emancipatiegolf. Onderzoek uit 2012 toont dan weer dat er meer depressies voorkomen bij vrouwen die een jongen krijgen.

“Geslachtsteleurstelling is er in gradaties”, verduidelijkt Brants. “Sommigen vinden het na een echo jammer dat ze een jongen of meisje hebben. Ze hebben dan enkele dagen nodig om te wennen aan het idee dat er thuis voortaan drie jongens zullen rondcrossen. Anderen ervaren de teleurstelling langer, soms tot na de bevalling. Die is soms zo heftig dat vrouwen psychische problemen ontwikkelen en depressief worden.” Blijdschap maakt dan plaats voor droefenis. “Je kunt het misschien nog het best vergelijken met een rouwproces voor een zoon of dochter die er nooit zal komen.”

“Het gaat niet om prinsessenkleedjes aantrekken of haren vlechten”, zegt Brants nog. “Meestal is de oorzaak dieper, er schuilt altijd wel iets kwetsbaars in. Soms willen mama’s geen dochter omdat ze zelf nooit een band met hun moeder hadden - ze zijn dan bang dat ze ook met hun meisje geen band zullen ontwikkelen. Of omgekeerd: willen ze net een dochter in de hoop op herstel. Of willen ze geen jongen omdat ze zeer slechte herinneringen hebben aan een broer. Soms is er sprake van (seksueel) misbruik of verloren ouders al een kindje. Hulp zoeken bij geslachtsteleurstelling kan dan een manier zijn om aan de slag te gaan met oude kwetsuren.”

Mama’s die graag meewerken aan het onderzoek, dat is goedgekeurd door de Ethische Commissie UZ/KU Leuven, kunnen mailen naar annelise.mahy@student.kuleuven.be. Gegevens worden anoniem verwerkt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234