Zondag 13/06/2021

ReconstructieCoronamaatregelen

Als federale regering eigen coronaregels niet kent: zo werd plexiglas op terrassen tegelijk toegelaten én verboden

null Beeld Wannes Nimmegeers
Beeld Wannes Nimmegeers

Belgisch corona-surrealisme, episode 34. Maandag kregen horeca-uitbaters van de federale regering toestemming om de tafels op hun terrassen dichter bij elkaar te schuiven dan anderhalve meter. Op voorwaarde dat ze plexiglazen wanden tussen de tafels plaatsen. Op vrijdag volgde een koude douche: het mocht tóch niet. Uitbaters en burgemeesters stonden paf. Waar liep het fout?

Op vrijdag 23 april krijgen horeca-eigenaars voor het eerst een beetje duidelijkheid over hoe ze hun terrassen mogen opstarten. Het Overlegcomité heeft de belangrijkste regels vastgelegd en communiceert die prominent. Eén van die regels is: tafels met aparte gezelschappen moeten op anderhalve meter afstand van elkaar staan. Zoals altijd is het vervolgens aan het paritair comité van de betrokken sector om de basisregels van de regering om te zetten in protocollen. Zo’n protocol is een handleiding waarin alles zeer gedetailleerd omschreven wordt: van de manier waarop er betaald moet worden tot de inrichting van de toiletten.

Uit de schuif

Om alles niet nodeloos ingewikkeld te maken, besluiten de werkgevers en vakbonden het protocol van juni 2020 uit de schuif te halen. Ze doen wat kleine aanpassingen, maar ze laten één belangrijke uitzondering op de gecommuniceerde basisregels staan: die over de afstand tussen de tafels. De horeca gaat ervan uit dat men - net zoals vorige zomer - de afstand mag verkleinen als er plexiglazen wanden tussen de tafels gezet worden. Die tekst vertrekt naar het Coronacommissariaat van Pedro Facon en naar de kabinetten van minister van Middenstand David Clarinval (MR) en minister van Economie Pierre-Yves Dermagne (PS). Zij moeten alles goedkeuren.

In de week van 26 april is er verschillende keren overleg over het protocol en hoewel er drie keer expliciet geschreven staat dat tafels dichter bij elkaar mogen staan als er een plexiglazen wand staat, maakt niemand bezwaar. Dermagne uit wel twijfels, maar Clarinval wuift die weg. Nochtans wordt iets verderop in de Wetstraat, op het kabinet van minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V), op datzelfde moment een Ministerieel Besluit (MB) geschreven dat geen enkele uitzondering op de afstandsregel toelaat. Ook niet met een plexiglazen wand. Dermagne en Clarinval horen dat te weten, maar blijken niet op de hoogte en geven hun fiat aan de horeca nog voor ze van Verlinden duidelijkheid krijgen over het MB. Ook het Coronacommissariaat laat op dat moment nog begaan.

Groen licht

Op maandag 3 mei geeft de federale overheid officieel groen licht voor het protocol. De info wordt op verschillende websites geplaatst mét verwijzingen naar plexiglazen wanden. Omdat er op dat moment van het MB nog geen spoor is - het zit vast bij de Raad van State - baseren alle horeca-uitbaters en burgemeesters zich op het goedgekeurde protocol. Ze beginnen met het plaatsen van hun plexiglazen wanden, schuiven tafels dichter bij elkaar en boeken reservaties op basis van volle terrassen.

Op dinsdag 4 mei begint de federale regering nattigheid te voelen. Er komen steeds meer vragen over plexiglazen wanden en niemand lijkt nog te weten hoe het nu zit. In het protocol staat dat het mag, maar in het MB dat bij de Raad van State ligt zou het verboden zijn. Vooral de bevoegde ministers Clarinval en Dermagne worden nerveus. Het Coronacommissariaat schept op 5 mei klaarheid: ‘Het Ministerieel Besluit primeert op het protocol. Dus nee, plexiglazen wanden zijn niet toegelaten.’ Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) en premier Alexander De Croo (Open Vld) volgen die redenering. Op een vergadering met de Kern op donderdagavond worden de puntjes op de i gezet: ‘Er is géén uitzondering toegelaten op de afstandsregel tussen tafeltjes op de terrassen.’

Ontploffing

De bom ontploft wanneer VRT donderdagavond meldt dat plexiglazen wanden toch niet mogen en minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open Vld) dat vrijdag op Radio 1 en in de kranten bevestigt. Bij de horecafederaties zakken ze door hun stoel. Ze kunnen niet geloven dat de regering op 24 uur van de opening van de terrassen terugkomt op haar afspraken. “Het is een schande”, fulmineert Horeca Leuven-voorzitter Kevin Vanderauwera. De mailbox bij Horeca Vlaanderen stroomt vol met berichten van misnoegde leden die plots de helft van hun reservaties moeten afbellen. Bij de federale overheid loeit het alarm. In de loop van de ochtend worden alle verwijzingen naar de plexiglazen wanden snel van de websites gehaald.

Ondertussen staat het hele land echter al op zijn kop. Van de kust tot de Ardennen winden burgemeesters zich op. In Gent laat Mathias De Clercq (Open Vld) weten dat hij plexiglazen wanden zal gedogen. “Dat men dit op ons bord gooit vlak voor de heropening van de horeca, dat is niet ernstig. Ik zal die regel voorlopig niet handhaven.” Ook zijn collega in Antwerpen, Bart De Wever (N-VA), hekelt de onduidelijkheid. “Dat er op minder dan 24 uur nog geen MB is met de exacte regels, dat is onwerkbaar.” De Leuvense burgemeester Mohamed Ridouani (Vooruit) stelt zijn horeca-ondernemers gerust: “Ook wij gaan nog niet handhaven en geven iedereen de tijd om zich in regel te stellen.” Federaal reageert Minister Dermagne op de flater: “Op het moment van goedkeuring van het protocol, op 3 mei, gingen we ervan uit dat plexiglazen wanden wél konden. De verduidelijking dat het fout was, kwam er pas op 5 mei.” Of hoe de coronaregels ondertussen zo onduidelijk zijn dat zelfs onze eigen federale regering niet meer kan volgen.

In de Wetstraat beseffen ze dat ze zichzelf in de voet hebben geschoten. “We hadden dit perfect kunnen vermijden”, klinkt het knarsetandend. “Iedereen praat nu weer enkel over deze blunder. Frustrerend.” En dat voor een verbod dat wellicht niet lang zal standhouden. Binnen de regering gaan immers al stemmen op om binnenkort de plexiglazen wanden tóch toe te laten. Horeca-uitbaters zetten ze dus best niet te ver weg.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234