Donderdag 25/02/2021

Als een wereld, zo groot

'Men heeft de haute couture geprostitueerd', zegt de schrijfster en lid van de Académie Goncourt Edmonde Charles-Roux. 'De haute couture dient vandaag om parfums te verkopen, niet meer om vrouwen te kleden.' Nieuws is dat niet, wel nieuw is dat de bedoeling zo onverbloemd wordt geëtaleerd. Voor het eerst werd zelfs de Amerikaanse televisie toegelaten.

Agnes Goyvaerts

Twee keer per jaar wordt het gezegd, geschreven en herhaald: de haute couture heeft steeds minder klanten, is verlieslatend, is nog slechts een marketinginstrument dat dient om de naam te laten ronken en die vervolgens maximaal uit te melken. En hoewel dat officieel nooit is toegegeven, wordt het dit jaar impliciet wel erkend. Voor het eerst werd een omvangrijke ploeg van het Amerikaanse televisiestation ABC toegelaten om de shows te filmen en interviews te doen voor en na de defilés. De Amerikanen kregen gisteravond een programma van twee uur te zien, waarin een week haute couture werd samengevat en geduid. Voor de Parijse mode is dat een kleine revolutie. Tot voor kort was men daar als de dood om beelden te tonen, uit schrik voor snelle namaak. Uiteindelijk heeft men begrepen dat die vrees nergens meer op slaat. Er zijn foto's, er is Internet en in het publiek zitten mensen met de meest gesofisticeerde minicamera's, die bij gelegenheid hun beelden ook wel zullen doorspelen aan wie daar geld voor over heeft. Bovendien draait het, zeker bij de haute couture, niet zo zeer om vernieuwende ideeën als wel om vakmanschap, om oogverblindende materialen, ingenieuze snit en uren en uren handwerk. En dat is iets wat toch niet te imiteren valt.

Dus, met Didier Grumbach als nieuwe voorzitter van de Chambre Syndicale de la Haute Couture, besloot men wat minder verkrampt te reageren op de nieuwe media en er volop gebruik van te maken. De Amerikanen mogen mee kijken en mee dromen. En ongetwijfeld vervult de haute couture hier dus zijn rol van uithangbord, wat zal maken dat duizenden Amerikanen straks sjaals, schoenen, riemen, oogschaduw, armbanden en tafellakens zullen kopen van de namen die ze gehoord hebben en die ze onwillekeurig verbinden met die inderdaad vaak fabuleuze beelden.

Maar tegelijk doet zich binnen de haute couture een nieuwe beweging voor: jonge couturiers, die nog maar pas worden toegelaten tot het gesloten kringetje, willen opnieuw werken zoals hun voorbeelden van vijftig, zestig, zeventig jaar geleden. Ze denken aan de tijd van Worth, van Coco Chanel, van Cristobal Balenciaga en ze willen klanten kleden, ze willen vrouwen er op hun mooist laten uitzien. En het lukt hen ook, ze hébben klanten.

Zo krijg je tijdens zo'n coutureweek een interessante, maar moeilijke cocktail van spektakelshows als die van Dior (Galliano) en Givenchy (McQueen) aan de ene kant, waar niets te duur of onmogelijk is, en waar álles lijkt te draaien om imago, en anderzijds intimistische defilés van nieuwkomers als Dominique Sirop of Josephus Thimister (de laatste afkomstig uit Maastricht, ex-academie van Antwerpen en ex-Balenciaga) die de kunst van het knippen en draperen tot haar elegantste hoogten willen brengen, zonder te vervallen in een haute couture de bobonne,die niet meer van deze tijd is. Thimister doet dat schitterend en kreeg ook goeie reacties. Morgen leest u er meer over.

John Galliano, ongetwijfeld ook een meester in het knippen en draperen, werd door de baas van het luxeconcern LVMH bij Dior binnengehaald om 's werelds bekendste modehuis naar de 21ste eeuw te brengen. Maar meer en meer lijkt hij zich vast te bijten in een imaginair verleden, waar vrouwen van vandaag niets meer te zoeken hebben. Galliano is een fantast, iemand die iets meer dan prettig gestoord is en die bij Dior alle middelen krijgt om zijn hallucinante verbeelding waar te maken. Deze keer werden we verwacht op perron 20 van de Gare d'Austerlitz, waar we een uur mochten wachten op de stoomtrein die met luid gepuf en gefluit het station kwam binnengereden. (Het was 36° heet en in het station heerste onderwijl de gewone pendelaars- en toeristendrukte). Eenmaal voorbij de papegaai op zijn stok, betraden we het perron dat bedolven lag onder een laag paprikakleurig zand, zodat de tenen van de aanwezige dames, gestoken in in fijne Prada- en Gucci-sandaaltjes, er direct wat minder fraai uitzagen. Er stonden palmbomen, nog meer papegaaien, stapels antieke koffers van Vuitton, er lagen Syrische tapijten en een exotische steelband gaf van katoen. Wie een staanplaats had, moest aan het raampje van een ander treinrijtuig hangen, wij hadden een houten bankje met uitzicht op een gammele fiets en Miss Japan, in Dior gekleed. Uit de 'Diorient Express' die uiteindelijk binnenreed, sprongen zwetende indianen, verlopen matrozen, soldaten, markiezen, mannequins, dit alles in een scenario van prinses Pocahontas die met een Engelse edelman trouwt en naar Europa komt. Galliano maakt er een onvoorstelbaar geografisch en historisch potje van - tot daar aan toe, het verhaal is slechts een voorwendsel -, maar laat de modellen paraderen in wat een onvoorstelbaar dure versie lijkt van het luik 'historische kostuums' van een academieshow. Uit haar verleden sleept Pocahontas tapijten mee die ze als cape gebruikt, Naomi Campbell is volledig in kleurige pareltjes gehuld, als stamhoofd, en daar tussendoor wandelen dan pages en hovelingen à la Holbein, met gesteven kragen, poffende broekjes en opengewerkte lieslaarzen in het fijnste leder. Een van de kledingstukken kostte de meester-borduurder Lesage 2.000 uren werk en is volgens hem het duurste stuk dat ooit voor de haute couture is gemaakt. Het is allemaal vreselijk spectaculair, maar op een drietal strenge zwarte jurken na is hier geen enkel kledingstuk dat ik door een haute couture-klant zie dragen. Wie zei marketing?

Ook die andere lunatieke Brit, Alexander McQueen, schuwt bij Givenchy het spektakel en de historische verhalen niet. Bij hem is de combinatie 'tsaren en Amazone-indianen' aan de orde, hoe komt hij erbij. Het Cirque d'Hiver is aangekleed als een tropisch oerwoud, met een grote waterval, palmen en lianen, en de show opent met een in tule verpakte Lady Godiva op de rug van een schimmel die met gestrekte benen een rondje maakt. Ook hier hebben we een 'dit-hebben-we-al-gehad'-gevoel, want McQueen heeft iets met paarden en vogels (aan een van de jurken hingen dode parkieten als versiering. Echte of niet?). Maar als je goed door de blauwe dampen, de stapels veren en de theatrale maquillage heen keek, bleken er wél mooie en modern gesneden kledingstukken tussen te zitten, zoals een lichtgroene jas van het fijnste leder, volledig opengewerkt als kant, en schitterend gesneden grijze broekpakken uit één stuk, die als met een Stanley-mes uit de stof gesneden zijn. Zijn bruid is een telegenieke tortelduif, met een opgezette staart van verschillende lagen gesteven witte stof.

Galliano en McQueen zijn allebei door Bernard Arnault in dienst genomen met de duidelijke bedoeling om opnieuw te doen spreken van de couturehuizen Dior en Givenchy, en een jonger cliënteel aan te trekken. McQueens eerste show was een regelrechte ramp en de klanten vluchtten naar veiligere namen. Maar stilaan lijkt hij zich aan te passen en zelfs beter dan Galliano, die aanvankelijk iedereen charmeerde met zijn romantisch theater. Volgens Givenchy-baas Georges Spitzer gaan de cijfers bij elke collectie met 20 à 40 procent vooruit. "De traditionele klanten zijn teruggekeerd en er komen nieuwe, jongere bij" zegt Spitzer deze week in Le Nouvel Observateur, "il fallait créer un vrai choc, visible dans le monde entier". Hij mag ABC-TV dankbaar zijn. Givenchy heeft vandaag een omzet van bijna 11 miljard frank in parfumerie en evenveel in modeaccessoires. Het is begrijpelijk dat Alexander zich voor zijn defilés enkele zottigheden mag veroorloven.

Morgen: Het andere kamp, de zoektocht naar zuivere schoonheid.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234