Zondag 29/03/2020

Als een vuile oorlog mooi wordt

Michael Kamber verzamelt in Photojournalists on War beelden van de Irakoorlog, gemaakt door toppers van de oorlogsfotografie.

Bagdad, februari 2008: de oorlog die president George W. Bush op 19 maart 2003 is begonnen en die hij op 1 mei 2003 als 'beëindigd' verklaart, levert een vreselijke foto op. Eros Hoagland maakte hem, hij staat in zwart-wit in Photojournalists on War van Michael Kamber en wat je ziet, is het hoofd en wat nog overblijft van een vrouwelijke zelfmoordterrorist. Je ziet ook vier paar benen van mannen die in de buurt staan. Vermoedelijk kijken ze. De blik niet eens weg: de oorlog went.

Niet voor ons. Kijkers in dit boek dat The Untold Stories from Iraq als ondertitel kreeg en dat geen mens naast zich neer kan leggen. Samensteller Michael Kamber is zelf fotograaf, oorlogsfotograaf, op zijn website zie je de vreselijkste conflicten, maar in dit boek geen beeld van hem. Kamber vroeg 39 collega's beelden bijeen te brengen van die vreselijke jaren in Irak. Grote namen zie je: Patrick Chauvel, Stanley Greene, Tyler Hicks, de betreurde Chris Hondros (aan wie dit boek, net als aan Tim Hetherington en aan 150 Irakese journalisten die het leven lieten in deze strijd, is opgedragen), Yuri Kozyreve, Gilles Peress, Joao Silva, Peter Van Agtmael. Een Belg ook, Bruno Stevens is erbij.

Wat je ziet, zijn natuurlijk bloed en pijn en arme mensen die lijden. Wat je dus ziet is hoe vuil een oorlog is, gezien door toppers van de oorlogsfotografie. Dat maakt het wrang: een vuile oorlog kun je mooi in beeld brengen. Ontroering, dat zeker. Er valt niks te lachen: een vader rijdt met een bus terug naar huis, het gewikkelde lijkje van zijn kind uit een massagraf geplukt, mee naar huis voor een echte begrafenis. Foto van Tyler Hicks. Een man achter een met kogels doorzeefd autoraam. Je ziet beelden die zou uit Vietnam konden komen. Patrick Chauvel, die ook die oorlog meemaakte, over hoe de Amerikanen handelden: "Ze dachten dat ze juist handelden toen ze eerst met mensen in de dorpen praatten om ze nadien met napalm te bestoken. Dat is exact wat er in Irak gebeurt. Geen verschil."

Zoals fotografen geïnspireerd raakten door de beelden van Tim Page en Nick Ut uit Vietnam, zo zal dat met deze foto's gebeuren. Voor volgende oorlogen.

Michael Kamber, Photojournalists on War, University of Texas Press, 280 p., ca. 30 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234