Zondag 19/01/2020
Beeld ANP Kippa

Column

"Als een Russische spion uit een B-film stel ik me verdekt op achter een pilaar"

Halina Reijn is actrice bij Toneelgroep Amsterdam en schrijft wekelijks over wat haar bezighoudt.

Verlegen schuifel ik het hotel binnen in de vreemde stad, in het verre land, waar de eerste lezing van mijn nieuwe project plaatsvindt. Als een Russische spion uit een B-film stel ik me verdekt op achter een pilaar, om eerst de ruimte te scannen voor ik het open veld betreed met het risico dat ik niemand heb om mee te praten. Mijn nieuwe ­collega’s kennen elkaar en voor hen is deze eerste werkdag wellicht niets meer dan een gezellig wederzien. Ik sta hier zonder context, niemand behalve de regisseuse heeft enig idee van wie ik ben en ik kan letterlijk geen woord verstaan van wat de Scandinaviërs zeggen.

Ik zie een paar blonde vrouwen en mannen met warrige kapsels de trap oplopen, herken de koppen die ik vooraf had gegoogeld, om te weten wie welke rol zou spelen, en sluip achter hen aan. Het ongemakkelijke moment van kennismaken schuif ik voor me uit. Wie ben je zonder sociale en professionele context? Als niemand je geschiedenis kent? Eenmaal in de vergaderzaal schiet mijn blik over de stoelen, de tafel, de scripts, highlightstiften en felgekleurde post-its. Waar kan ik zitten? Ik wil niemand voor de voeten lopen. Ik, buitenstaander, onbekende, de vreemdeling. Gelukkig pakt de regisseuse me meteen bij de arm en knuffelt me om me een plaats naast haar te geven. Niemand stelt zich aan mij voor, ze zijn veel te druk in gesprek met elkaar. Ik buig me over mijn scripts en doe alsof ik geconcentreerd aan het lezen ben.

Als de grote ster, die ik niet ken, een kwartier te laat plaatsneemt aan tafel vraagt de producent of iedereen zijn eigen naam en de naam van het personage dat hij of zij speelt wil zeggen. Als ik opsta, gloeien mijn wangen en trillen mijn benen. Het is een aparte ervaring om uren in een ruimte te bivakkeren waar niemand een woord zegt dat ik kan volgen. Zo nu en dan probeert men even in het Engels over te gaan maar al snel raken de acteurs begeesterd door een discussie over hun personage of het verhaal, waardoor de eigen taal het wint van de beleefdheid. Het moeilijkste vind ik de momenten waarop iemand blijkbaar een grap heeft gemaakt en iedereen buldert van het lachen. Ik staar naar mijn schoot en wil het liefst verdwijnen.

Beeld Geert Joostens

Weken later, op de set ergens in Oost-Europa, is alles anders. De helft van de crew spreekt geen Zweeds, de cameraman is Amerikaans en de voertaal is Engels. Ik kan eindelijk meekletsen. Tegen de make-upvrouw durf ik nog niet te zeggen dat ik mijn kapsel lelijk vind, de geluidsman met zijn grote handen accepteer ik met een verbeten kop terwijl hij te lomp onder mijn T-shirt graait, in Nederland had ik allang stennis getrapt. Maar langzamerhand kom ik tot mezelf en leer nieuwe mensen kennen zonder voorkennis. Elk moment van connectie voelt als een overwinning. En terwijl ik me dus al jaren niet zo verlegen voelde, ervaar ik tegelijk een frisse wind die door mijn lijf giert, een nieuwe prikkel die me wakker schudt en aangenaam ontwricht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234