Dinsdag 31/01/2023

Als een kind in een snoepwinkel

danstheater

wim vandekeybus coproduceert met toneelgroep amsterdam voor sonic boom

Brussel

Van onze medewerker

Tom Rummens

Voor zijn nieuwe productie, Sonic Boom, sloeg choreograaf Wim Vandekeybus de handen in elkaar met Toneelgroep Amsterdam. Het resultaat is alvast wat de bezetting betreft bijzonder. Naast acht jonge dansers van Vandekeybus' gezelschap Ultima Vez staan drie van de oudste en meest gerenommeerde Nederlandse acteurs op de planken: Joop Admiraal, Kitty Courbois en Titus Muizelaar.

De samenwerking tussen Ultima Vez en Toneelgroep Amsterdam kwam er op vraag van Ivo Van Hove, artistiek leider van het Amsterdamse gezelschap, en past in het kader van een hele reeks gastopdrachten die Van Hove gaf aan artiesten uit andere disciplines. Zo werkte hij al samen met choreograaf Emio Greco, beeldend kunstenaar Aernout Mik, filmmaker Cyrus Frisch en muzikanten als Harry de Wit en Stef Kamil Carlens.

Vandekeybus: "De vraag was of ik een gastregie bij Toneelgroep Amsterdam wilde doen. Dat zag ik niet zitten. Ik heb daarom voorgesteld dat we zouden samenwerken. Ik zou mijn eigen dansers kunnen inzetten, in combinatie met een aantal acteurs van Toneelgroep Amsterdam. Ivo stemde toe en ik kon gewoon de acteurs kiezen die ik zelf in mijn productie wilde. Dat werden Admiraal, Courbois en Muizelaar. De groep dansers is grotendeels dezelfde als die van Blush."

Er zijn wel meer gelijkenissen met Blush, Vandekeybus' vorige voorstelling. Zo werd ook deze keer de tekst geschreven door Peter Verhelst. Daar is Muizelaar alvast enthousiast over: "Verhelst is niet het soort auteur dat zich alleen maar ijdel zit af te vragen of zijn tekst wel wordt gerespecteerd in de voorstelling. Hij is van heel dichtbij betrokken bij de creatie en als zijn tekst ten dienste van de voorstelling moet worden aangepast, gebeurt dat ook."

Vandekeybus: "Peter schreef een tekst die gebaseerd is op een anekdote die ik zelf heb meegemaakt, in Lissabon. Een meisje vroeg me daar geld. Ik wilde haar een aalmoes geven maar ze wilde véél geld want ze moest de boot nemen. Ik heb haar dat geld gegeven maar ben haar dan wel gevolgd. De tekst van Peter is op die anekdote gebaseerd, maar hij gaat wel een heel eigen weg. Tegelijk is de idee van een nachtradio door de voorstelling geweven. Dat interesseert me mateloos: het trage daarvan, de ruimte die er plots is om op de radio lange verhalen van mensen te beluisteren."

De tekst wordt ook in het Nederlands gespeeld. Dat zou wel eens een probleem kunnen vormen voor een gezelschap dat doorgaans meer in buiten- dan in binnenland speelt. Vandekeybus: "We zullen werken met boventitels als we in het buitenland spelen. Al zal dat niet vaak gebeuren. We gaan in Marseille spelen, maar verder zijn het vooral Nederlandse en Vlaamse voorstellingen. We hebben nog nooit zoveel in Nederland gespeeld als we met deze productie zullen doen."

Ook wat de muziek betreft, werkt Vandekeybus samen met iemand die hij al van Blush kent: David Eugene Edwards, onder meer bekend van Sixteen Horsepower en Woven Hand. "Deze keer heeft hij een heel ander soort muziek gecomponeerd, en er zitten ook nummers van andere groepen in de soundtrack van Sonic Boom", zegt Vandekeybus. Sonic Boom is niet Vandekeybus' eerste ervaring met theater. "Mensen drukken hun stempels soms heel snel en heel hard", zegt hij. "Als ik iets doe, wordt dat steevast als dans gecatalogeerd. Dat is niet waar. De solo die ik bij Jan Fabre heb gedaan (Lichaampje, lichaampje aan de wand, TR) was een theatersolo, geen danssolo. Ik ben ook nooit een choreograaf in de strikte zin van het woord geweest. Het is wel de eerste keer dat ik met zulke ervaren acteurs samenwerk, met mensen die een heel andere ervaring hebben. Dit zijn echt topacteurs. In Nederland noemt men hen eliteacteurs. Een systeem dat wij niet meer kennen, hé. (lacht)" De acteurs zelf vinden het alvast de moeite waard. Titus Muizelaar: "Ik voel me als een kind in een snoepwinkel. Het is als theatermaker ongelooflijk fascinerend om te zien hoe zo'n dansvoorstelling gemaakt wordt. De techniek en het perfectionisme waarmee die dansers werken, is iets wat ik nog nooit heb gezien. Ik ken het werk van Wim Vandekeybus al van 1987, toen hij begon. Sindsdien ben ik hem blijven opvolgen. Ik heb niet alles gezien, maar wel veel." Vandekeybus: "Joop Admiraal en Kitty Courbois kenden mijn werk iets minder goed. Maar zij zijn in Sevilla wel komen kijken naar Scratching the Inner Fields."

Muizelaar: "Het is een volstrekt andere manier van werken. Het is ook veel leuker dan weer maar eens een tekst uit mijn hoofd te moeten leren. Het is ook heel interessant om te zien hoe het gesproken woord voor het eerst echt een prominente plaats inneemt in een productie van hem. En als ik als regisseur naar hem kijk, zie ik hoe verantwoordelijk hij omgaat met alles wat er gebeurt. Hij pikt alles op. De dansers zijn ook zo zachtmoedig met ons omgegaan, zo geduldig. En alles is samen gebeurd, elke repetitie, op twee halve dagen na, was met de hele groep. De eerste keer dat we hier waren, bijvoorbeeld, moesten we allemaal een beweging verzinnen. Ik dacht: 'God, wat sta ik hier nu weer te doen, tussen al die lenige dansers. Maar ik vond dat ik me maar niet moest aanstellen en deed dus zomaar wat. Een soort dribbelbeweging. Dat bleek hij dan interessant te vinden en het zit nog altijd in de voorstelling. Ik zeg: 'Wim, waarom doe je dat nou?' En hij antwoordt: 'Gewoon, omdat mijn dansers die beweging nog niet kennen.' (lacht)" Sonic Boom is nog te zien in de Singel (03/248.28.28 en www.desingel.be), in de Leuvense Stadsschouwburg (016/32.03.20 en www.stuk.be), het Cultureel Centrum van Hasselt (011/22.99.33 en www.dedoos.be) en in het cultuurcentrum van Brugge (050/44.30.60 en www.brugge.be/cultuur). Zie ook www.ultimavez.com.

Vandekeybus: 'Het is de eerste keer dat ik met zulke ervaren acteurs samenwerk, In Nederland noemt men hen eliteacteurs'

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234