Vrijdag 09/12/2022

Als een das geen strop meer is

Een loeihete zomer is het niet geworden, maar bij de Europese Commissie was men op alles voorbereid. In een nota had Eurocommissaris Charlie McCreevy alle 11.700 mannelijke EU-medewerkers opgeroepen om in juli en augustus hun das thuis te laten. Als iedereen dat deed, zou de airconditioning in de 56 Brusselse gebouwen van de Europese Unie minder hard moeten werken, wat een aanzienlijke stap voorwaarts zou zijn in de strijd tegen de opwarming van de Aarde. McCreevy deed het idee op in Japan. Medewerkers van premier Shinzo Abe dragen er om energie te besparen al enkele jaren geen das tijdens de zomer.

Het hoeft geen betoog dat er een storm van reacties op McCreevy's nota kwam, genre 'en in de winter allemaal een bontjas aan'. Hoewel er geen verplichte kledingcode bestaat, is het dragen van pak en stropdas voor de Euroambtenaren vanzelfsprekend, alle dagen van de week.

In andere delen van de wereld heeft men het ook niet zo begrepen op dassen. Bijvoorbeeld in Iran, waar ze worden gezien als het symbool van 's lands onderwerping aan de macht van het Westen, na de revolutie van 1979. President Mobutu associeerde pak en das met de koloniale macht, toen hij de 'abacos' (à bas le costume) invoerde, met een hooggeknoopt jasje.

Geen das dragen zegt eigenlijk: ik ben geen slaaf van de carrièrewereld. Als een collega de redactie van De Morgen binnenkomt met een das aan, vraagt iedereen zich onmiddellijk af met welke belangrijke politicus of zakenman hij een afspraak heeft. Of gaat hij soms trouwen? Haha. Een korte ronde van de lokalen vandaag leert me dat er niet één met een das achter zijn scherm zit.

In de zakenwereld lijkt enkel nog in conservatieve sectoren, zoals bij de banken, een das verplicht. Politici lijken er ook nogal aan gehecht. In het halfrond zijn de daslozen in de minderheid. Bij Willy Kuijpers' afscheid van de nationale politiek, sprak André Denys: "Ik herinner me, meneer Kuijpers, toen ik nog niet in de politiek zat, hoe u vestimentair grenzen verlegd hebt. U was de eerste die zonder stropdas het parlement betrad. (...) Dat is een voorbeeld van hoe iemand op non-conformistische wijze toch met overtuiging aan politiek doet."

In chique restaurants begint men stilaan af te stappen van de eis dat heren een das dragen, en als ze er geen aan hebben, ze er een van het huis krijgen omgeknoopt. Herinner u de keer dat Binnenlandminister Dewael de toegang werd geweigerd tot de Villa Lorraine. Kort daarna kwamen er excuses en het opheffen van de maatregel.

En terwijl de das terrein moet prijsgeven in klassieke kringen, duikt hij steeds vaker op in de rock-'n-rollwereld, vaak samen met een hoedje. Daar worden de 'deftige' accessoires van een heertje juist gebruikt om zich te onderscheiden van de grijze massa, of als contrast met papa's T-shirt. De cirkel is rond.

Elvis droeg dassen. Op vraag van Colonel Parker, zegt men, om zijn vuige imago wat 'properder' te maken. Idem dito met de Beatles. Hun lange haren werden gecompenseerd door de nette pakken van Pierre Cardin en gehaakte, recht afgeknipte dassen. Punks droegen stropdassen als provocatie. Zelfs Kurt Cobain verscheen in volle punkperiode met een das.

"Een rocker met een das, dat is een wildeman op zijn zondags, een opgeklede rebel", zegt Marc Beaugé, een Franse journalist die werkt aan een boek over de banden tussen rock en stropdassen. Kraftwerk, Kaiser Chiefs, Justin Timberlake, Tom Barman, Tom Waits, Bryan Ferry, Jarvis Cocker, Art Brut, Interpol, Flaming Lips... allen maken ze min of meer ironisch gebruik van de stropdas.

In de periode 2000-2001 ontstond de look die we nu overal in de straat zien: jeans, Converse, een tweedehandsjasje en das. De das hangt dan liefst wel wat te laag en het bovenste hemdknoopje is los. In de avantgardemode is het vooral Hedi Slimane die bij Dior de das terugbracht. Zijn nauwe silhouetten worden optisch nog verlengd door smalle dasjes. De Belg Kris Van Assche speelt in zijn collectie voor deze winter met zowel juweeltjes als smalle dassen. Ook in de sexy stijl van Dolce&Gabbana past een das. Die verwijst dan weer bedekt naar de Siciliaanse maffiabonzen.

Het totaal overbodige, maar zo zichtbare reepje stof was tot voor kort zowat de enige frivoliteit waarmee mannen zich konden onderscheiden. Vandaag durven ze al makkelijker opvallen met een sjaal, een muts of - aarzelend - een juweel. "Ik merk duidelijk dat accessoires ook voor mannen veel populairder worden", zegt ontwerper Christophe Coppens. "Niet alleen dassen, ook strikjes en sjaals."

De dassenmakers van vandaag zijn slim genoeg om op de nieuwe versiertrend in te spelen. Het Franse huis Hermès lanceerde dit jaar zelfs een manifest waarin duidelijk wordt gesteld dat het gedaan is met de stropdasverplichting en dat het tijdperk van de stropdasplezier is aangebroken.

Hermès verkoopt bijna een miljoen zijden dassen, jaar in jaar uit. Op zaterdagmiddag in de hoofdzetel van de Faubourg Saint Honoré in Parijs kun je met je eigen ogen zien hoe deftige heren proberen zo beschaafd mogelijk voor te dringen aan de toonkast met stropdassen. Verteld wordt zelfs dat er geregeld klanten binnenkomen met stropdassen van vijftien of twintig jaar oud om ze te laten herstellen. Niet omdat ze zich geen nieuwe kunnen veroorloven, maar omdat die das een deel van henzelf is geworden.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234