Dinsdag 19/01/2021

mantelzorgers

Als de zorg voor je ouder te zwaar wordt

Beeld © bob van mol

Steeds minder volwassen Vlamingen zorgen voor een ziek, gehandicapt of ouder familielid, kennis of buur. Dat blijkt uit een nieuwe studie. Ook Mieke Matthijs (68) moest vorig jaar noodgedwongen afhaken. "Je staat er te vaak alleen voor."

Volgens nieuw onderzoek van de studiedienst van de Vlaamse regering gaat het niet goed met de mantelzorgers. Hun aantal is de voorbije jaren sterk gedaald, zo becijferden ze. Ging het in 2011 nog om 38 procent van de bevolking, dan was dat in 2014 nog maar 26 procent.

Mieke Matthijs is een van de mantelzorgers die in die periode besliste om ermee op te houden. Meer dan twintig jaar had ze toen al voor haar demente moeder gezorgd. Sinds 2003 woonde ze zelfs bij haar in. "Maar het ging niet meer. Mijn mama was compleet gedesoriënteerd geraakt en ik voelde hoe ik zelf steeds minder de kracht had om haar veilig te houden. Ik raakte zelf gefrustreerd en prikkelbaar. Dus hebben mijn broer en ik beslist om haar naar een verzorgingstehuis te brengen. Met spijt in het hart, dat zeker. Ik heb het er nog altijd moeilijk mee."

Waar hulp te zoeken

Een betere ondersteuning had volgens haar misschien het verschil kunnen maken. "Mijn moeder en ik hebben heel erg lang gezocht naar hulp. Akkoord, het OCMW sprong bij en er kwam iemand poetsen. Maar de persoonlijke begeleiding ontbrak. Iemand die eens vroeg hoe het met ons ging, dat was er niet. Misschien dat er wel zo'n initiatieven bestaan, maar voor mantelzorgers is het niet altijd duidelijk waar ze moeten aankloppen. Je staat er te vaak alleen voor."

Ook de Vlaamse studiedienst vermoedt dat de zware zorglast verantwoordelijk kan zijn voor het dalend aantal mantelzorgers. "We hebben onze respondenten gevraagd hoe zwaar zij die zorg zelf inschatten", legt onderzoekster Lieve Vanderleyden uit. "En dan zien we dat steeds meer mensen aangeven dat de zorg heel erg zwaar is. Bovendien merken we dat net heel veel mensen zijn uitgevallen in de 12 maanden voor het interview. We vermoeden mede door die zware zorglast."

Wat volgens haar ook meespeelt, is dat mantelzorgers allerlei taken moeten combineren. Vanderleyden: "Mensen moet nu eenmaal langer werken. Zeker bij mensen van 55 tot 64 jaar, de zogenoemde sandwichgeneratie, is dat niet evident: die werken nog, zorgen voor hun ouders en moeten in vele gevallen ook nog op de kleinkinderen babysitten. Dat maakt het heel erg zwaar."

Herkenbaar voor iemand als Mieke Matthijs, die nog in het Centrum Algemeen Welzijnswerk van Leuven aan de slag was, toen ze bij haar moeder in trok. "Bovendien heb ik altijd een heel erg intensief sociaal leven gehad", vertelt zij. "Toen mijn moeder echt ziek werd, waren de kleinkinderen gelukkig al wat groter. Maar het is altijd zoeken naar een evenwicht. Mantelzorg is een leerproces."

Studie bekijken en cijfers analyseren

Toch zou ze het zonder verpinken opnieuw doen. "Feit was dat ik na de dood van mijn vader gewoon heel erg graag voor mijn moeder wilde zorgen. Het deed me echt pijn om haar naar een rusthuis te brengen. Elke dag ga ik haar bezoeken, sowieso. En ik zet me nu ook in voor het lot van de mantelzorgers. Die moeten echt betere hulp krijgen."

Dat steeds meer mantelzorgers afhaken is geen goed nieuws voor de Vlaamse regering, eens te meer omdat ze net inzet op de 'vermaatschappelijking van de zorg' waar die informele zorg zo'n belangrijke rol in speelt. Grote uitspraken wil Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) over het onderzoek niet doen. Hij verwijst dan ook naar eerdere cijfers van het Vlaams agentschap Zorg en Gezondheid waar net een stijging van het aantal mantelzorgers werd opgetekend.

"De cijfers van de Vlaamse studiedienst worden niet betwist, maar uit gegevens via de zorgverzekering, blijkt dat er geen daling is, maar een stijging", klinkt het in een reactie. "We zullen de studie verder bekijken en leggen de cijfers naast elkaar. Verdere analyse moet duidelijkheid scheppen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234