Zondag 25/10/2020

AchtergrondStudenten

Als de zoektocht naar de tijd van je leven het virus overtreft: te veel studenten gaan op stap

Veiligheids- en afstandsregels waren iets van vorig academiejaar in de Gentse Overpoortstraat gisteren.Beeld Wannes Nimmegeers

De overvolle Overpoortstraat in Gent zorgde op de eerste avond van het academiejaar meteen voor kopzorgen. Al hoeft dat niet te verbazen voor wie naar het buitenland keek: daar kennen ze sinds de start van het academiejaar zulke problemen in studentensteden. De vraag is: wat doe je eraan?

Alsof de wereldwijde pandemie van het afgelopen halfjaar alweer lang achter ons lang, zo oogde de volgepakte Overpoortstraat in Gent maandagavond. Studenten stonden er schouder aan schouder zonder acht te slaan op de afstandsmaatregelen die nu zo cruciaal zijn. Rik Van de Walle, rector van de Universiteit Gent, “smeekte” de bijna 80.000 studenten in de stad om zich beter te houden aan de maatregelen: “Hou het alsjeblieft veel veiliger dan op deze beelden te zien is”, schreef hij op Twitter. Daar uitten enkele proffen ook direct hun frustraties en dreigden ze met afstandsonderwijs als dit nog zou gebeuren.

Na overleg met de politie en de uitbaters uit de straat legde Gents burgemeester Mathias De Clercq (Open Vld) een maximumcapaciteit van 1.750 studenten op. “We gaan niet meer volk toelaten dan er capaciteit is op de terrassen en in de cafés”, zegt De Clercq. “Vol is vol.” Studenten die zich niet aan de veiligheidsvoorschriften houden, zullen worden beboet. De Clercq dreigt met een sluiting als het nog eens de spuigaten uitloopt.

Het toont vooral wat iedereen eigenlijk al lang wist voor de start van het academiejaar: dat het grootste probleem zich niet bevindt in de auditoria van universiteiten en hogescholen, wel erbuiten. Dat mochten ze in de VS aan den lijve ondervinden. Colleges en universiteiten zijn hotspots geworden voor het doorgeven van het virus, net zoals ziekenhuizen, rusthuizen en vleesverwerkingsbedrijven dat eerder in het jaar waren”, schreef The New York Times op 11 september.

De krant volgt de intrede van studenten in de verschillende studentensteden op de voet op en houdt daar zelfs een overzichtje van bij. Wat blijkt? In zowat honderd steden is er sinds de start van het semester een grote piek in de besmettingen op te merken. De krant telt zeker 61.000 besmettingen bij studenten sinds eind augustus.

Dichter bij huis komen zulke verhalen terug. In Nederland, waar het academiejaar iets vroeger start dan hier, zijn er al meer besmettingen in studentensteden. In Delft valt 80 procent van de nieuwe besmettingen terug te leiden tot studenten. Afgelopen vrijdag werden maatregelen genomen. Opvallend is dat de maatregelen die men in Nederland en in de VS neemt, overeenkomen met het kader dat hier al geldt: de horeca krijgt een einduur of wordt gesloten, de maximumcapaciteit wordt beperkt en een sensibiliseringscampagne wijst jongeren op de risico’s.

Die gevaren mogen voor de gemiddelde studenten zelf relatief beperkt blijven, studenten gaan wel naar huis. Daar zouden ze andere generaties, zoals hun ouders en grootouders, kunnen besmetten voor wie het virus een groter risico is. En laat het net een typisch Vlaams gegeven zijn dat studenten elk weekend huiswaarts keren.

Om 22.30 uur sloot de politie de straat af.Beeld Wannes Nimmegeers

Of dat het probleem groter maakt, daar lopen de meningen over uiteen. Biostatisticus Geert Molenberghs (UHasselt / KU Leuven) noemt dat “het slechtst denkbare scenario”. Volgens viroloog Marc Van Ranst (KU Leuven) kan je daar tegen opwerpen dat studenten elkaar misschien net minder opzoeken als ze ’s weekends terug thuis wonen. Al riep hij studenten vorige week op misschien minder vaak terug naar hotel mama te trekken.

“Op zich goed advies, maar misschien had het vroeger kunnen komen”, zegt Dylan Couck, bestuurder Onderwijs van de Vlaamse Vereniging voor Studenten. Hij ergert zich. “Het ontbreekt Vlaanderen aan een gecoördineerde aanpak van het studentenleven”, zegt hij. “In het begin van de zomer zeiden enkele hoger onderwijsinstellingen: ‘Ga op kot, we gaan zoveel mogelijk op de campus doen.’ Studenten hebben dat gedaan. Maar er is bijvoorbeeld niet gesproken met de NMBS om meer treinen in te leggen op vrijdag- of zondagavond en het kader voor studentenactiviteiten is er uiteindelijk vrij laat gekomen.”

Perspectief

Al blijft de vraag vooral: wat kan je hieraan doen? “Alleen restrictief optreden zal niets oplossen”, zegt ook Couck. “Het is onmogelijk te controleren wat studenten achter gesloten deuren uitsteken op koten. Dan is het beter om iets gecontroleerd te laten plaatsvinden, wetende dat het dan veilig zal gebeuren.” Ook in Nederland kwamen studenten met een soortgelijke boodschap. Liever startten enkele jongeren in Delft zelf de campagne ‘Het is vijf voor twaalf’ op om hun leeftijdsgenoten wakker te schudden.

“Het is een heel moeilijke”, zegt Molenberghs. “Je vraagt wel heel wat van studenten die zeggen: ‘Dat is de enige keer in ons leven dat we zoiets meemaken en nu mogen we dat niet doen.’ Zolang je niet grote delen van de lessen online houdt, vallen hun contacten moeilijk te controleren.” Zelf is Molenberghs daar een voorstander van, lang niet iedereen volgt zijn mening: de algemene filosofie in Vlaanderen is altijd geweest zoveel mogelijk onderwijs fysiek te laten doorgaan.

Zoals altijd is het dus zoeken naar een evenwicht en komen we weer uit bij het adagium: bied studenten, net zoals alle burgers, een perspectief. “En doe dat het liefst mét studenten, in plaats van over hun hoofd heen”, zegt Molenberghs. “Als we iets geleerd hebben van bijvoorbeeld de woon-zorgcentra, is dat de betrokkenen daar liefst ook zelf over oordelen.” 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234