Woensdag 27/01/2021

Als de wereld te groot is moet je haar zelf kleiner maken

Wanneer ik Peter Van de Veire (44) vertel dat mijn zoon van acht een grote fan van hem is, komt de Peter Pan in hem naar boven. 'Ik probeer zelf nog elke dag om acht te zijn. Ik heb natuurlijk ook een ernstige kant, maar de mallotige versie van mezelf is me dierbaarder.' Of hoe de koning van de ochtendradio altijd een nar zal blijven.

De begrippen 'ochtendradio' en 'Peter Van de Veire' horen bij elkaar zoals Nicole en Hugo en Rik Torfs en overspannen oneliners. Al tien jaar haalt Van de Veire ontwakende radioluisteraars uit hun comateuze toestand met een dosis voortreffelijk gebrachte onnozelheid. En dat vindt hij - ondanks een aan flarden gereten bioritme - nog altijd een voorrecht van jewelste. "Het klinkt wellicht klef, maar ik mag elke ochtend de zon doen doorbreken. Er is niks leukers dan mensen goedgezind maken op het moment dat ze knorrend uit hun bed stappen."

"Onze ochtendzot", noemde voormalige sidekick Sofie Lemaire hem onlangs liefhebbend. En dat is ook precies zoals hij zichzelf ziet: "Eigenlijk zou ik naamkaartjes moeten laten maken met de tekst: Peter Van de Veire, professioneel onnozelaar. Ik zoek graag de dwaasheid van het leven op. Ik lach zelfs om mijn eigen grappen. Het gebeurt dat ik op mijn computer teksten voor mijn programma intik en luidop begin te gniffelen. Gênant, ik weet het, maar anderzijds: je moet gelóven in je zever. Anders ga je de mensen er nooit van overtuigen dat jouw zever goede zever is."

Het oplijsten van zijn tien waarheden ervaarde hij als "een gevecht met denksels en doemsels". "Ik vond het verdomd moeilijk, ja. Dat komt omdat ik niet graag pretendeer dat ik de waarheid spreek. Je zult me nooit horen zeggen: zo is het en niet anders. Ik laat graag plaats voor nuances en tegenargumenten."

Minstens vijf van zijn waarheden kunnen gecatalogiseerd worden als volkswijsheden. Van de Veire haalt zijn levensbeschouwelijke slimmigheden niet bij schrijvers en filosofen, maar bij jan met de pet en josé met het regenkapje. "Ik ben uit een werkmansbroek geschud. Mijn vader werkte voor een constructiebedrijf, mijn moeder was textielarbeider. Die volkswijsheden, daar ben ik mee opgegroeid. Dat ze door veel mensen als 'juist' ervaren worden, geeft een veilig gevoel: het is fijn om te weten dat 'de anderen' dezelfde mening zijn toegedaan.

"Al zijn volkswijsheden uiteraard niet altijd waar. Je kunt dat soort waarheden namelijk ook máken. Ze onophoudelijk herhalen, volstaat meestal. Mijn ouders hebben mij honderden keren gezegd: 'Jongen, zonder diploma ga je het niet redden.' Ik ken intussen voldoende succesvolle mensen zonder diploma om te weten dat die stelling niet klopt. Maar toch geloof ik nog altijd dat je gestudeerd moet hebben om ergens te geraken. Dat is er gewoon zo ingeramd."

Ik wacht geduldig tot de heerlijke Julie Van den Steen, Peters radiosidekick, de deur van het perszaaltje openrukt om daar hoelahoepend nog iets gevats aan toe te voegen, maar wanneer ze zich na een kwartier nog altijd niet gematerialiseerd heeft, schraap ik mijn keel en lees ik Van de Veire plechtig zijn eerste zelfgekozen waarheid voor. Rien ne va plus, het levensbeschouwelijk reflecteren kan een aanvang nemen.

Alles Komt Altijd Goed.

"Alles komt altijd goed: dat klinkt een beetje als het evangelie van de eeuwige hoop. Maar het klopt wel: alles kómt ook altijd goed. Als je daarvan overtuigd bent, zijn je problemen al voor de helft opgelost.

"Ik ben een positivo, zij het niet altijd een praktiserende. Als puber ben ik door een donkere, cynische periode gegaan. Zonder aanwijsbare reden, want ik had het thuis prima naar mijn zin. Toch was ik toen overal tégen en dweepte ik met anarchistische tijdschriften. Puberale profileringsdrang, wellicht. Ondertussen weet ik dat je met positiviteit veel meer bereikt dan met geklaag.

"Zeven jaar geleden kwam ik in een perfect shit storm terecht: ik was aan het scheiden, de opstart van MNM verliep alles behalve vlekkeloos, mijn VRT-loon werd een politiek symbooldossier (Van de Veires consultancy fee in het kader van de restyling van Radio Donna naar MNM deed toen heel wat stof opwaaien, STS), het kon niet op. Ik verloor de grip op mijn leven, had het gevoel dat ik met zomerbanden in de sneeuw aan het rijden was: of ik nu naar links of naar rechts manoeuvreerde, ik blééf maar rondtollen. Het was in die periode niet evident om 's ochtends de microfoon naar me toe te trekken en te zeggen: 'Goeiemorgen, allemaal! Het wordt een fan-tas-tische dag!' Maar zelfs toen geloofde ik: dit komt goed. Ik moest alleen wat geduld hebben."

Ge Hebt Maar Eén Vader En Eén Moeder.

"Mijn vader is 74, mijn moeder 65. Dat is niet stokoud, maar evenmin piepjong. Het dringt steeds meer tot me door dat ik op een dag afscheid van hen ga moeten nemen. Dat is geen opbeurende gedachte. Zeker niet omdat ik enig kind ben. Als mijn ouders er niet meer zijn, zal ik me emotioneel geamputeerd voelen."

Ik vraag of met het besef van de sterfelijkheid van zijn ouders ook de dankbaarheid tegenover hen is toegenomen. "Ja, absoluut. Er zijn mensen die pas beseffen dat ze ouders gehad hebben als hun ouders dood zijn. Dat is bij mij niet het geval. Toen ik aan het scheiden was, ben ik noodgedwongen een dag of drie opnieuw thuis gaan wonen. Toen heb ik ingezien: wauw, die mensen zorgen nog altijd voor mij. En ze zijn nog altijd samen en nog altijd gezond. Ik moet dat koesteren.

"Wat ik van hen geleerd heb? Hoe belangrijk het is om naar je kinderen te luisteren. Mijn vader vertrok om zes uur 's ochtends naar zijn werk en kwam pas om zeven uur 's avonds weer thuis. Maar in plaats van dan meteen in de zetel te gaan liggen, kwam hij elke avond naast mij zitten: 'En jongen, hoe is het geweest vandaag?' Soms antwoordde ik alleen maar: 'We hebben spelling gehad, het was plezant, pa.' Maar soms vertelde ik hem een kwartier lang waanzinnige schoolverhalen. En hij bleef altijd luisteren tot ik was uitgepraat.

"Als ouder kunnen je oren niet groot genoeg zijn. Ik laat mijn drie dochters ook graag praten. Al babbelend komen ze vaak uit zichzelf tot de nodige inzichten."

Behalve zijn ouders vereert hij ook zijn grootmoeder. "Het is dertig jaar geleden dat ze gestorven is, maar er gaat geen dag voorbij dat ik niet aan haar denk. Mijn grootmoeder was een godin voor mij: iemand die mij troostte, verwende en beschermde, maar ook iemand die mij, indien nodig, een schop onder mijn kont gaf en me vooruit stuwde. En ze rook altijd naar soep. Als ze mij vastpakte, kon ik ruiken welke soep ze die dag had klaargemaakt. De dampkappen van toen werkten nog niet zo goed als die van nu." (lacht)

Ne Goeiendag Kost Geen Geld.

"Dit is een van de volkswijsheden die ik van mijn vader geleerd heb. En die ik nog altijd in de praktijk breng. Als ik in het bos aan het lopen ben en ik kom wandelaars tegen, zeg ik altijd goeiendag. Behalve wanneer het jonge meisjes zijn. Ik ben 44, ik wil niet dat ze in een goeiendag iets anders horen dan een goeiendag." (lacht)

Geld Maakt Wel Gelukkig.

"Toen ik pas afgestudeerd was, had ik geen nagel om aan mijn gat te krabben. Ik woonde net samen, had nog geen werk en bijgevolg ook geen inkomen. Alle kleintjes telden: in plaats van smeerkaas van La Vache Qui Rit kocht ik Galaxy-smeerkaas. Ik weet nog dat ik toen dacht: Van de Veire, je moet maken dat je wat meer geld hebt, anders ga je de rest van je leven Galaxy-kaas moeten eten. (lacht) Om maar te zeggen: ik word oprecht gelukkig van het beetje comfort dat je met geld kunt kopen. Als ik op reis ga, kan ik in een net iets mooier hotel logeren. Als ik uit eten ga, kan dat in een net iets beter restaurant. Dat is fijn.

"Mijn vader komt uit een gezin met achttien kinderen. Bij elke maaltijd werden er twee broden op tafel gelegd. Wie niet snel aan tafel zat, had geen eten. Omdat mijn vader tijdens zijn jeugd alleen maar schaarste heeft gekend, heeft hij me altijd op het hart gedrukt dat ik genoeg geld moest verdienen om op eigen benen te kunnen staan. Dat heeft van mij een Dagobert Duck-achtige spaarder gemaakt, vrees ik. Ik heb een mooi inkomen, maar ik doe er geen zotte dingen mee. Als ik wat geld te besteden heb, koop ik een appartement of een stuk grond. Zo heb ik iets om op terug te vallen als het in mijn leven ooit helemaal fout gaat."

God, Geld En Gat Regeren De Wereld.

"Sla er de wereldgeschiedenis maar op na: bijna alle conflicten draaien om godsdienst, geld of seks. Zeker God - we schrijven Zijn Naam nog altijd met een hoofdletter - blijft voor veel mensen ontzettend belangrijk. Ik begrijp dat ook wel: als je gelooft, hoef je niet langer zelf na te denken. Het gaat slecht met de wereld? Dat is omdat God het zo gewild heeft. Makkelijk zat."

En toch, zeg ik, kan ik me nauwelijks inbeelden dat het concept God over 500 jaar nog altijd even hard zijn stempel op de wereld zal drukken als vandaag. "Misschien niet, maar tegen dan zullen we wel een nieuw soort religie hebben uitgevonden. Kijk maar naar de haast goddelijke status die we sociale media tegenwoordig toekennen. We laten ons door modebloggers en foodies dicteren hoe we ons moeten kleden en wat we moeten eten. Ik denk dus dat mensen altijd op zoek zullen gaan naar zekerheden en houvasten. En als ze die niet langer bij God vinden, dan zoeken ze ze wel ergens anders."

Van de Veire groeide op in Waarschoot, een klein dorpje in het met kerken bezaaide Meetjesland. Heeft God in zijn leven ooit een rol van betekenis gespeeld? "Toen ik acht was, wilde ik pastoor worden. Dat had minder te maken met het woord van God, dan met de ceremoniële aspecten: de priestergewaden, de wierook, de hosties, de wijnbekers. De kerkelijke rituelen maakten indruk. Ik zag mezelf later ook wel met opgeheven armen achter zo'n altaar. Ondertussen mag ik mezelf een volbloed atheïst noemen. Al ontsnap ik toch niet helemaal aan mijn roots. Zodra ik zeg dat God niet bestaat, is er - al is het maar voor een nanoseconde - telkens weer die lichte twijfel: of bestaat hij wel? Kan waarschijnlijk moeilijk anders als je je kwetsbare kinderziel mee hebt laten kneden door priesters en godsdienstleraars."

Het Leven Begint Bij 40 (Fuck De Jaren 20).

"Als twintiger was ik heel onzeker. Ik ben op jonge leeftijd gaan samenwonen en ben veel te vroeg vader geworden. Plots leek het alsof mijn handen te klein waren voor de wereld. Ik maakte me zorgen over elke beslissing die ik moest nemen. Inmiddels ben ik de veertig voorbij en weet ik dat ik me om niks zorgen heb gemaakt. Dat je op bijna elke beslissing kunt terugkomen en dat alles - zie ook mijn eerste waarheid - altijd weer goed komt."

Ik vraag vanaf welke leeftijd het onmogelijk wordt om nog langer voor een jongerenzender als MNM te werken. "Ik weet exact op welke leeftijd ik het bij MNM voor bekeken ga houden. Ik ga je niet vertellen over hoeveel jaar dat precies is, maar een beperkt aantal mensen is wél al op de hoogte. Waarom ik dat moment nu al heb vastgelegd? Ik wil de dag voor zijn dat ik Justin Bieber niet meer tof vind en me ook niet meer kan verplaatsen in mensen die nog wél van hem houden."

We praten nog even verder over de après-MNM-fase van zijn carrière en stuiten daarbij op een onvervulde professionele droom: Het rad van fortuin presenteren, volgens Van de Veire "het beste tv-programma aller tijden". "Ik zeg het tegen elke zenderbaas die ik tegen het lijf loop: 'Als je ooit de rechten voor Het rad van fortuin koopt en je zoekt een zot om het programma te presenteren: I'm your man. Christophe Dechavanne heeft het op TF1 op een schitterende manier naar zijn hand gezet. Zowat alles had hij verbeterd: het decor was mooier, de kandidaten waren beter gecast, de blonde bimbo die de bordjes omdraaide had gevoel voor humor, hij had een jack russell ingehuurd die hij te pas en te onpas door het beeld liet lopen, enzovoort. Je kunt van Het rad een eigentijdse versie maken, die grondig verschilt van de blingblingversie van Walter Capiau en Bart Kaëll."

In Een Zwembad Kunt Ge Zwemmen, In Een Oceaan Verzuipt Ge.

"In een zwembad kun je leren zwemmen: je ziet de wipplank waarop je kunt uitrusten en de randen waaraan je je kunt vastklampen. In een oceaan daarentegen heb je geen enkele houvast: daarin zou je verzuipen.

"Met andere woorden: als de wereld te groot is, moet je haar zelf wat kleiner maken. Ik doe dat onder meer door to-dolijstjes te maken en de hulp van anderen in te roepen als ik zelf iets niet kan. Dat houdt mijn leven overzichtelijk.

"Vroeger was ik een chaoot. Wie in mijn tienerkamer kwam, dacht altijd dat er een bom ontploft was. Maar na een tijd merkte ik dat een opgeruimde kamer mij eigenlijk gelukkiger maakte. Sindsdien ben ik de netheid zelve. Op mijn VRT-bureau liggen mijn pennenbakje, mijn computer en mijn muis altijd geruststellend ordelijk naast elkaar. In tegenstelling tot het bureau van Tomas De Soete bijvoorbeeld, dat zich tijdens onze StuBru-tijd nog het best liet omschrijven als een berg van etensresten en cd's. (lacht)

"Kort na mijn echtscheiding ben ik een tijdlang opnieuw alleen gaan wonen. In die periode nam mijn zin voor orde ronduit neurotische proporties aan: ik richtte mijn appartement zo in dat mijn meubels op een geometrisch verantwoorde afstand van elkaar stonden, aligneerde mijn boeken en tijdschriften met de hoeken van de salontafel en rangschikte al mijn hemden volgens kleur. Een beetje creepy, maar mijn leven was toen zo chaotisch dat ik een enorme behoefte had aan orde en structuur. Alsof ik met vormelijke discipline de emotionele warboel kon compenseren. Ondertussen ben ik gelukkig weer normaal ordelijk." (lacht)

Vriendschap Is Overschat.

"Ik ben een paar keer diep teleurgesteld door mensen die pretendeerden mijn vrienden te zijn. Ofwel staken ze me een mes in de rug, ofwel bleek na een tijdje dat de vriendschap maar van één kant - de mijne - kwam.

"Die ex-vrienden zullen wel hun eigen waarheid hebben. Misschien vinden ze mij wel een zelfingenomen klootzak. Maar hoe dan ook: die verloren vriendschappen hebben er stevig ingehakt. Ik kon er niet bij dat mensen met wie ik zo veel had gedeeld zo makkelijk uit mijn leven konden verdwijnen.

"Vriendschap is - veel meer dan liefde - ontzettend broos en breekbaar. In de liefde moet er wel een soort van wederkerigheid zijn. Anders zal de relatie niet lang duren. Maar in een vriendschap is het mogelijk dat je er pas na jaren achterkomt dat de vriendschap meer voor jou betekent dan voor de ander. Dat heeft iets oneerlijks. In de liefde durf ik me nog altijd volledig te verliezen. In vriendschappen is dat gevaarlijk.

"Voor alle duidelijkheid: ik zeg niet dat vriendschap onbelangrijk is. Vrienden brengen een zekere dynamiek in je leven, ik minimaliseer dat niet. Maar ik sta er wel van te kijken hoe makkelijk mensen zichzelf verloochenen om vriendschappen in stand te houden. Ook in vriendschapsrelaties moet je altijd kritisch blijven."

Ik vraag of het niet de liefde is die overschat wordt. We rekenen voor onze emotionele noden altijd maar op die ene levenslange relatie met die ene ideale partner, terwijl liefde in de vorm van vriendschap ons ook gelukkig kan maken. Misschien wel gelukkiger, als je bedenkt hoeveel huwelijken zich in een ronduit belabberde staat bevinden. "En toch voelt dat voor mij anders aan", zegt hij. "Liefde is intenser, onbaatzuchtiger."

"Ik heb een paar heel goeie vrienden die ik voor geen geld zou willen missen. Maar het zijn er beduidend minder dan twintig jaar geleden. Ik ben veel selectiever geworden."

Uwe Kop Is Ook Maar Ne Mens.

"Een tijd geleden wou ik met een kameraad babbelen over iets wat me dwarszat. Alleen: die kameraad wou helemaal niet praten. Hij zei: 'Ik heb u in mijn wachtkamerke gezet.' Waarmee hij bedoelde: 'Ik heb zelf vanalles aan mijn hoofd, ik kan je verhaal nu niet aan, je gaat even moeten wachten.' Ik vond dat toen enorm confronterend. Maar nu snap ik het wel: uwe kop is ook maar ne mens. Je kunt niet altijd alle problemen tegelijkertijd aan. En je mag dat ook zeggen. Erken en aanvaard je beperkingen. Als iedereen dat zou doen, waren alle psychiaters werkloos."

Miguel Wiels Is De Grootste Artiest Van Vlaanderen.

Nog voor hij zijn laatste waarheid kan toelichten, geef ik hem al gelijk. Dat Miguel Wiels (pianist, producent en tv-gezicht, STS) verdomme de Benny Andersson van Vlaanderen is. En dat het goed is dat iemand dat eindelijk eens durft te zeggen. "Er wordt ten onrechte neergekeken op de muziek van K3. Sommige mensen vinden dEUS hét van het, maar noemen K3 belachelijk. Terwijl beide groepen gewoon goed zijn."

Ik vraag of Miguel Wiels er zelf last van heeft dat hij chronisch onderschat wordt. "Ook dat zal hij nooit toegeven, maar reken maar van yes. Hij vindt het bijvoorbeeld raar dat hij nog nooit een deftige MIA gewonnen heeft. En hij heeft gelijk, dat is een kleine tot middelgrote schande. Maar ik weet het zeker: ooit gaat zijn genialiteit erkend worden."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234