Donderdag 26/01/2023

'Als de Ronde passeert, moet mijn tuin proper zijn'

Café De Lekpot, Textiel/ Lingerie Siertex, de Paul Demanstraat: het kan alleen in Vlaanderen. En langs dat lint van cafés en kasseien vieren we onze Pasen tijdens de Ronde van Vlaanderen. Duizend keer bedrogen, maar de liefde blijft altijd bestaan.

Het is een galerij van afgeknotte bomen in de Heidelbergstraat in Zedelgem ('50 meter voorbij het AA Tuincentrum', zegt het roadbook) waar de officiële start van de Ronde van Vlaanderen wordt gegeven. Vergeten is Brugge dan al, de Markt en de hoek van de Vlamingenstraat, de ratelende koetsen, iets verder de lelijke Unesco-rotonde. Van koers was er weinig te merken, dat zal in deze lange West-Vlaamse aanloop nog wat duren. Alleen in Lichtervelde een bord voor een mountainbikewedstrijd, gesponsord door Voeders Denys, iets verder de eerste helling. Maar geen renner die het voelt.

En dan sta je in het WieMu, het nationale wielermuseum in Roeselare, waar een grote foto van Freddy Maertens je verwelkomt. Iemand zegt: "Da woaren nog mannen hé." En er hangt een gedicht: 'Zonder ploegmaat of bestuurder / Zonder bezemwagen / Ga je op den duur vanzelf / een lang en teder / gesprek aan met je fiets'. Op een affiche van het poëziefestival Landgraaf (in Nederlands Limburg), maar de dichter is Miel Vanstreels. Een Vlaming.

'Dat heb je niet met voetbal'

Hier koop je bierviltjes met Jempi Monseré erop. Sleutelhangers met Briek Schotte. Een kaartje van Walter Godefroot. Wielerpralines zelfs, ze bestaan. En ook vorig jaar kreeg dit museum ruim 12.000 bezoekers over de vloer. "De koers lijkt populairder dan ooit", zegt conservator Thomas Ameye, die dat probeert te duiden: "Het is de strijd tussen de teams, het is de strijd in het team, de strijd met de natuurelementen, de strijd tegen de natuur. Dat heb je allemaal niet met voetbal."

Vier april 2004 was het, toen bij hem het virus toesloeg. Zijn verjaardag, Pasen, Ronde van Vlaanderen én Briek Schotte die stierf: allemaal op 4/4/4. "Dat Briek, de oerflandrien, op de dag van de Ronde besliste dat het goed was geweest, zei alles." Bij Dries De Zaeytijd, medewerker van het WieMu, gebeurde het nog vroeger. "Als kind woonde ik in Gullegem, waar ook Steve Bauer woonde. Een beroepsrenner die op training door onze straat passeerde. Machtig vond ik dat."

En zo heeft iedereen een vonkje. Zegt Dries: "Weet je wat het is? Volgens mij droomt iedereen in Vlaanderen ervan om zelf flandrien te zijn. Om die eer te krijgen. Om bewonderd te worden. Om zoveel spieren te krijgen."

Daar kan doping niks aan doen. "Ook dat past in het stereotype van de identiteit van de Vlaming. We vinden zwartwerk niet erg. We vinden het niet erg om de overheid om de tuin te leiden. Dus vinden we ook doping niet erg."

Zou het dat zijn? Als de renners hier zondag aan het Polenplein de bocht naar links nemen, zullen ze vanop het balkon begeleid worden door singles van wielerliedjes, al is de stem van Jan Wauters zaliger die nu klinkt, nog mooier. Wat schreef Jan zelf over 'Karels Koers': "De Ronde van Vlaanderen viel vroeger nooit op Pasen, wel veertien dagen vroeger. Het was de klassieker van Passiezondag. Is er meer passie - in de zin van hartstocht en lijden - te vinden dan er door stichter Karel Van Wijnendaele met grote scheppen in de Ronde van Vlaanderen is gelegd?"

Dat klopt. In Rollegem een pijltje naar 'Begraafplaats'. In Ledegem weekendcafé Godjes en een immense Jezus tegen de kerkmuur. Je rijdt langs de Aveve-tuincentra en door het Vlaanderen van de veranda's, in een flits zie je de derde Guido Gezellestraat en in Wevelgem race je zelf over de streep waar Peter Sagan vorige zondag won. Maar dat is vergeten, dat telt niet meer, flirtend met de schreve, waar je Halluin en Frankrijk ziet liggen, kom je in Rekkem dat dit jaar 'Dorp van de Ronde' mag zijn en waar het 'Avondliedeken' van Alice Nahon op de kerk hangt.

Nadarafsluitingen staan klaar. In Aalbeke siert Tom Boonen café De Melkerij. En als je veel verder in Zwevegem een pijl naar Oudenaarde ziet ('24 km') zegt het roadbook: nog 184 kilometer. De Ronde moet nog beginnen. In Moen een rieten fiets tegen de muur van Brood en Fijn Gebak Ottevaere. De renners zijn welkom.

"Ik heb de band van Parijs-Roubaix nog. Ik kijk er elk jaar naar." Wat je niet kunt zoeken, vind je. Outrijve is niet alleen het dorp van de allereerste winnaar van de Ronde. De Paul Demanstraat, naar die winnaar uit 1913 genoemd dus, is een zijstraatje van het Rondeparcours en Joseline De Ridder doet de deur open. "Ik ben de ex-vrouw van Marc Demeyer", zegt ze. Ze waren van hetzelfde dorp, ze deden samen hun plechtige communie, later trouwden ze. Neen, officieel is ze zijn weduwe niet: twee jaar voor het hart van Marc Demeyer in 1982 stilstond, brak de liefde. Maar zij was erbij. Toen hij in 1976 Parijs-Roubaix won. Toen hij in die jaren top tienplaatsen verzamelde in de Ronde van Vlaanderen. "Mijn vader was een verschrikkelijke koersliefhebber, hij heeft een auto kapot gereden om met Marc naar de koers te gaan. En we zijn zot van de koers gebleven. Marc had veel meer kunnen winnen als hij geen knecht van Maertens en Pollentier had moeten zijn."

Iets verder, op het kerkhof van Outrijve, ligt Marc Demeyer. 'Aan onze klubrenner Marc', zegt een plaatje van KSV Deerlijk-Atlas. Op een plastic bloempot hangt een Frans lintje van Les Amis de Paris-Roubaix. Het peloton zal zondag passeren. Het peloton zal zondag niet aan Marc Demeyer denken. En Joseline zal even buiten kijken als de koers passeert.

Kom en volg mij

Als een pijltje aan de Tiegemberg 'Kom en Volg Mij' zegt, dan heeft dat niks met de Ronde te maken. Maar het past wel mooi. Eerste helling van de dag, je stoomt door naar Oudenaarde en stilaan stijgt de koorts. Daar zeker, al verkoopt de fietswinkel van Peter De Bleecker uit ("geen tijd meer, hij heeft te veel werk als mecanicien van BMC", zegt zijn moeder) en zegt die moeder ook dit nog: "Je hebt altijd mensen die kritiek hebben. Toen Cancellara de Ronde won, stonden een dag later mensen in de winkel die ook een fiets 'met zo'n moteurke'wilden. Maar minder interesse in de koers dan vroeger? Vergeet het. De Vlaming heeft ne fietsopgegeten." Tien huizen verder zie je dat zelfs bij Griffo, een interieurzaak. 'Het Peleton' staat er, inclusief schrijffout, op de etalage. Designpuppy's van Magis zijn versierd met een fietshelm. Heeft allemaal te maken met een wedstrijd voor de Oudenaardse middenstand. Eerste prijs voor de schoonst versierde vitrine: een halve bladzijde gratis advertentieruimte in De Streekkrant. "Ik vind het spijtig dat Armstrong gestraft is, terwijl al die anderen nu ook moeten toegeven dat ze doping gebruikt hebben", zegt zaakvoerster Joke Jacques. Ook zij: wielerliefhebster. En ze vindt nog iets anders spijtig: "Voor de mensen in Geraardsbergen is het erg dat de Muur er niet meer in zit. Voor hen was de Ronde Kerstmis en Nieuwjaar in één dag."

Hele gevel vol

Het zijn twee boerenpaarden die het leven aanschouwen op de Taaienberg, dan komt de Eikenberg en verder staan Jozef en Annie Dolvelde op hun hof ("melkvee en vleesvee, samen 140 beesten") te schartennaar onkruid. "We kijken op tv vooral naar het landschap", zegt Jozef. "Al woon ik hier al 55 jaar, de Vlaamse Ardennen zijn zo schoon." Verderop, aan de molen van de Molenberg, een uniek beeld: een reepje sneeuw in de grachtkant, ze lijkt eeuwig. En als dan ook de Oude Kwaremont en de Paterberg voorbij zijn geschoten, staan in de afdaling drie mobilhomes. Het is woensdag, maar de broers Danny en Patrick Debondt en hun vriend Ronny Corbanie zijn er al. Pet met 'Supporter Zico Waeytens' op de kop. Maar over vier dagen schreeuwen ze voor Tom Boonen en Stijntje Devolder. "Het is een microbe, ik kan het niet uitleggen", zegt Danny, de woordvoerder. "We staan hier van vandaag tot en met maandag. Twee dagen later vertrekken we naar het Bos van Wallers. En daarna gaan we naar Luik-Bastenaken-Luik." Microbe? Het is de wielerziekte. "Die doping moet ge in zijn context plaatsen. Merckx heeft ook gepakt. Maar niemand stond er bij stil. Dat doen wij ook niet. Het zit er gewoon van kleins af in."

Alles voor Vlaanderen, Vlaanderen voor de Koers:in de krant van gisteren werd dit verhaal zo aangekondigd. Het AVV-VVK anno 2013: niks toont dat treffender dan het huis van Ignaas De Venter in Kwaremont. Zes jaar geleden vroeg hij twee graffitikunstenaars uit Ronse om zijn hele gevel vol te zetten met Briek Schotte, Eddy Merckx, Roger De Vlaeminck, Lucien Van Impe, Peter Van Petegem, Tom Boonen én Lance Armstrong. "Ik zou die kunnen weghalen, maar hij heeft veel gedaan voor een meisje dat ik ken dat kanker heeft", zegt De Venter. Zelf koerste hij ooit bij de liefhebbers. Maar als kind in Ronse koerste hij vooral naar en van school en won in zijn hoofd tien keer de Tour de France. Helaas: nu zondag is hij niet thuis als de Ronde hier twee keer passeert. "Reis geboekt naar Zwitserland. Toen ik nog dacht dat de Ronde op de tweede zondag van april zou worden gereden. Vervroegen ze dat toch wel met een week, zeker..."

En dan rijdt, boven op de Koppenberg, Antoon Quaghebuer zijn grasmachine naar binnen. Net geverticuteerd. De renners mogen komen. Het moet toch een beetje proper zijn. Hij woont hier sinds 1974, hij zag de Ronde komen, de gekte ook. Nu, met de wielertoeristen, kan hij vanaf zaterdagmorgen tot zondagavond niet meer uit zijn huis. Proviand is ingeslagen. "Ik ga op de stenen kijken en dan naar de tv kijken wie wint."

Een flits naar zondagochtend. Om 10 uur zal het radionieuws het melden: "In Brugge zijn zonet de renners gestart voor de 97ste Ronde van Vlaanderen."

Dat kan alleen hier. Pas veel later op de dag zullen we toch de stem van Jan Wauters missen. Dokkerend op de stenen, overslaand bij de demarrage, de versnelling in zijn stem: ook dankzij Jan kan de koers nooit meer kapot.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234