Donderdag 13/08/2020

ReportageBinnenkijker

Als de muren konden praten: binnenkijken in een voormalig sportcafé met feestzaal

De planten vormen een natuurlijke scheiding tussen de zit- en eethoek. De lichtblauwe wand op de achtergrond is de enige nieuwe muur in de woning. Erachter bevindt zich de badkamer.Beeld Tim van de Velde

Getriggerd door een zoekertje ‘huis voor doe-het-zelver’ ging docent scenografie Jo Klaps de uitdaging aan. Met hart en ziel transformeerde hij de restanten van café De Sportman in Wolvertem – ‘waar Eddy Merckx en Rik Van Steenbergen nog aan de toog zaten’ - tot een creatief nest waar ook de drie huisvarkens zich thuisvoelen. 

De entree verraadt het meteen: hier wonen creatieve verzamelaars. Enkele opvallende statement pieces heten je hartelijk welkom, zoals de Rocking Chair van Eames en de Bullsit, het dubbelzinnige krukje slash muurobject van kunstenaar Hans Weyers. 

De gang tussen inkom en woongedeelte met de zelfontworpen hangbibliotheek. Op de ahtergrond een vintage Eames-schommelstoel en daarnaast de Penguin Donkey, een boekenmeubel ontworpen door Egon Riss in de jaren dertig. Beeld Tim van de Velde

Maar de absolute blikvanger in de inkomhal is de op maat gemaakte wandkast die om de hoek doorloopt tot in de trapgang. ­De ­grafische compositie van smallere en bredere ­boekenvakken wordt willekeurig afgewisseld met ­vitrinekastjes die gevuld zijn met ludieke objecten. Van een binnen­komer gesproken.

Jo Klaps: docent scenografie aan de UHasselt / runt samen met zijn vrouw Christel Geelen ontwerpbureau BrusselsLof.be / is volop bezig aan de scenografie van de tentoonstelling Tim Walker in C-mine die in ­augustus van start gaat.

“De hal was vroeger het woonhuis van de cafébaas en ons kantoor was het café”, vertelt docent scenografie Jo Klaps. “Wielerlegendes Eddy Merckx en Rik Van Steenbergen hebben hier nog aan de toog gezeten. Als aandenken hebben we een oude vloertegel in een glazen nisje in de grond laten vereeuwigen.”

Zicht op de voormalige feestzaal van café De Sportman met een spansysteem dat de zolderverdieping ondersteunt. Vooraan: vintage stoelen ontworpen door Charlotte Perriand voor het skioord Les Arcs.Beeld Tim van de Velde
Het privéfotomuseum met werk van Charlie De Keersmaecker, Tim Dirven, Eddy Fliers en Stephan Vanfleteren, boven sofa 57 van Finn Juhl. Beeld Tim van de Velde

Het verhaal van café De Sportman in het bekende kroegendorp Wolvertem begon zo’n kwarteeuw geleden. Midden jaren negentig waren Jo en Christel hopeloos op zoek naar een atypisch én betaalbaar pand in het Brusselse. Nadat ook een loft-atelier in een oude zeep­fabriek in Schaarbeek niets geworden was, zat er voor het koppel niks anders op dan het ­territorium uit te breiden naar de Vlaamse rand.

Hond King bewaakt de toegang tot de keuken. De grote houten kast stond jarenlang in een kledingwinkel en doet nu dienst als servieskast.Beeld Tim van de Velde

Toen Jo op een ochtend door de plaatselijke zoekertjeskrant bladerde, werd zijn aandacht getrokken door een korrelige foto van een oud café. ‘Huis voor doe-het-zelver’, titelde de annonce. Hij belde onmiddellijk de makelaar en mocht het huis nog dezelfde dag gaan bezichtigen. 

“Ik was op slag verkocht. Het gebouw dateerde van rond 1830 en ademde geschiedenis, precies wat we zochten. Achter het café lag een ruime feestzaal die voor de Tweede Wereldoorlog gebruikt werd als danszaal, zelfs het podium stond er nog. Terwijl de makelaar de rondleiding afwerkte, was ik in mijn hoofd al plannen aan het maken. Het potentieel van de ruimte, zeker met die hoge plafonds, was ­gigantisch.”

De verbinding tussen de achtergevel en de vernieuwde zolder boven de feestzaal. De doorbreking van de oude achtergevel werd zichtbaar gelaten. Beeld Tim van de Velde

Het pand stond al lange tijd leeg en ­verkeerde in een bouwvallige staat, maar de architect in Jo zag het als een uitdagend project. “De constructie zat helemaal verkeerd. Boven op de ­feestzaal stond een duivenhok, het dak was bedekt met asbest golfplaten en het vocht droop van de muren. Er was veel werk aan, maar niets ­onoverkomelijks. Voor ieder ­probleem is er een creatieve ­oplossing.”

Een Gulliver-stoel van Ikea, door Jo omgevormd tot hondje, en een affiche van Anthony Burrill.Beeld Tim van de Velde

Fase één van de verbouwing bestond uit afbreken en alles leeghalen. Stukje bij beetje gaf het huis zijn geheimen prijs. Jo: “Onder de vele lagen behang- en krantenpapier hebben we zelfs schietgaten gevonden. Achteraf ontdekte ik dat de feestzaal nog een tijdje als oefenbaan van een handboogclub gebruikt is.”

Schuifdeuren

De renovatie gebeurde stapsgewijs, op eigen kracht en tempo. Eerst werden alle nutsleidingen vervangen en de muren geïnjecteerd tegen het opstijgend vocht. In de zijgevel van de oude feestzaal kwamen grote glaspartijen om het ­buitengevoel binnen te brengen en de hele ­benedenverdieping kreeg een betonnen gietvloer voor een industriële look. Om te kunnen starten bedacht Jo enkele budgetvriendelijke oplossingen zoals een zelfgebouwde keuken van multiplex. Verder werden er overal schuifdeuren geplaatst.

De schommelstoel van Ron Arad bij de verborgen studiehoek met slaapplatform.Beeld Tim van de Velde

“We hebben eerst anderhalf jaar in huis ­gekampeerd voor we aan de definitieve ­verbouwing zijn begonnen. We wilden geen ­overhaaste beslissingen nemen of ingrepen doen waar we achteraf spijt van zouden hebben.” In het uiteindelijke plan kwam de keuken ­centraal in de ruimte en de badkamer beneden. De enorme feestzaal was een zegen voor een gezin met twee jonge kinderen. “Onze dochters konden binnen ongestoord met hun fietsjes rondrijden of op grote vellen papier op de grond schilderen. Bij familie- of verjaardagsfeestjes schoven we gewoon de meubels aan de kant. Laten we zeggen dat de feestzaal al vaak zijn dienst bewezen heeft.”

Links een Mummenthaler & Meier-secretaire die je helemaal kan openvouwen. Daarnaast een schilderij van Maarten Krabbé (1918-2005). Aan de wand: ­een gezeefdrukte kast ontworpen voor uitgeverij PlaatsMaken.Beeld Tim van de Velde

Het huis bleef meegroeien met elke nieuwe levensfase. Toen de kinderen ouder werden, ­ontwierp Jo een verborgen studiehoek met een geïntegreerd slaapvolume dat dienstdoet als ­logeerkamer of als koele slaapplek in de zomer.

Museum

Vandaag is de leefruimte een gezellige urban jungle met plaats voor de 101 verzamelingen van Jo. “Ik heb een zwak voor alles waar geschiedenis aan vasthangt. Of het nu een letterkast uit een oude drukkerij is of een lot vintage postkaartjes. Ik verzamel alles van de Bauhaus-ontwerper Wilhelm Wagenfeld en we hebben ook een collectie vazen van Alvar Aalto. Ik vind het moeilijk om spullen weg te gooien, tenzij ik er iemand een plezier mee kan doen. Ons huis heeft wel iets van een museum, er kan altijd nog wat bij.” (lacht)

In de slaapkamer: een nostalgische foto van de Ierse fotograaf John Hinde, geprint op een gordijn.Beeld Tim van de Velde
In de badkamer trekt het onderwatertafereel alle aandacht. Het tegeltableau is een werk van kunstenaar Mirko Krabbé.Beeld Tim van de Velde

Het cliché dat een huis nooit af is, is bij de familie Klaps een understatement. Acht jaar geleden was de bovenverdieping aan de beurt en werd er een nieuw volume op de feestzaal gebouwd. Toen deze verbouwing net was afgerond, kon het koppel het afgeleefde huis van de overleden buurvrouw kopen. Het pand dateert net als het café van voor 1830 en moet dus ook volledig gestript worden. Een project waar Jo tussendoor aan werkt, zonder druk of deadlines.

Jo Klaps: ‘We hebben eerst anderhalf jaar in huis gekampeerd voor we aan de definitieve verbouwing begonnen.’Beeld Tim van de Velde

“Ik ben nu mijn eigen buurman. Het huis heeft nog geen bestemming, maar in het extra stuk tuin komen we helemaal tot rust. In de ­verborgen oase met fruitbomen en bessenstruiken vonden ook onze geadopteerde hangbuikvarkens Shrek, Fiona en Barbara een nieuwe thuis.” 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234