Maandag 16/12/2019

Koen Schoors

Als de grootste partij van ons land het zelf niet meer weet

Beeld Bas Bogaerts

Koen Schoors is econoom aan de UGent.schoors

Ons land lijkt de laatste jaren steeds meer op de sukkel. Ondanks de ideologische consistentie van de huidige regering lopen broodnodige fundamentele hervormingen vast in eindeloos politiek gekibbel. Dat is voor een deel eigen aan het politieke spel: the show must go on. Maar het dieper liggende probleem is dat de grootste partij van ons land, de N-VA, het zelf niet meer weet.

Enerzijds heeft de partij herhaaldelijk duidelijk gemaakt dat haar ultieme doel, zoals verankerd in haar statuten, de onafhankelijkheid van Vlaanderen blijft. Daarnaast wil de partij onder de slogan "de kracht van verandering" zowel Vlaanderen als België diepgaand hervormen, en tegelijkertijd als politieke zinkput van het conservatieve gevoel alles zoveel mogelijk behouden zoals het is. Deze drie doelstellingen, onafhankelijkheid, verandering en behoud, zijn niet langer verenigbaar. De discussies tussen de Vlaamse regeringspartijen verhullen daarom slechts het gebrek aan een duidelijke keuze binnen de N-VA zelf.

De onverenigbaarheid van deze doelstellingen wordt op verschillende manieren duidelijk. Het decennialange proces van defederalisering van bevoegdheden heeft de federale staat bijna volledig uitgekleed. De zure vruchten van dit beleid zijn we met een beetje vertraging aan het plukken. Alle kerncompetenties die een federale staat rechtvaardigen - defensie, asiel en migratie, binnenlandse veiligheid, justitie, politie, buitenlands beleid, ontwikkelingshulp, de heffing van belastingen, mobiliteit en ga zo maar door - kosten nu samen minder dan 5 procent van ons bruto nationaal product. Er gaat driemaal meer geld naar regio's, gewesten en lokale overheden dan naar de kerncompetenties van de federale staat. Ook de overheidsinvesteringen zijn teruggevallen tot een historisch dieptepunt. Dit dient de ultieme doelstelling van de N-VA, namelijk het volledige verdampen van de federale staat zelf.

Net daarom horen sommige Belgische gevangenissen in een derdewereldland thuis, kraakt justitie, is migratie een pijnpunt, wankelt de federale politie, wantrouwen we onze fiscus, moet het leger steeds meer gaten dichtrijden die de rest van de federale staat laat vallen, zijn federale overheidsgebouwen in staat van verval, staan we stil op slecht onderhouden wegen en kraken de federale spoorwegen onder de toenemende vraag. Terwijl de N-VA haar conservatieve kiezers veiligheid, stabiliteit, rechtszekerheid en efficiëntie belooft, leidt het genadeloos uitkleden van de federale staat precies tot het omgekeerde.

Ondanks de bewuste verwaarlozing door haar politieke meesters functioneert België nog verrassend goed, maar nu moet er echt iets gebeuren om de verrotting een halt toe te roepen vooraleer gevoelens van onveiligheid, angst en ontevredenheid ook Vlaanderen finaal verlammen.

Koen Schoors. Beeld rv

Recept voor een catastrofe

Als toemaatje maakt de migratiecrisis duidelijk dat de belofte van grotere welvaart en veiligheid in een geïsoleerd Vlaanderen een illusie is. Op straat leven is verschrikkelijk en je kunt van niemand verwachten dit een leven lang te willen doen. Daarom spoelen de slachtoffers van geweld en economische rampspoed uit het Midden-Oosten en Centraal-Azië aan in Europa. Geen enkel land kan lang een welvarend en veilig eiland zijn in een arme en onveilige wereld en al zeker niet als de rampspoed zich vlak aan onze buitengrenzen afspeelt. We kunnen de daaruit voortvloeiende ellende niet buiten onze grenzen en harten houden. Waarom geloven we dan dat een onafhankelijk Vlaanderen ons zou kunnen isoleren van de verpaupering en de werkloosheid in belangrijke delen van het veel dichterbije Brussel en Wallonië? Het is een zelfzuchtige illusie. Alleen hervormingen en investeringen zullen helpen, ontkenning en verwaarlozing zijn het recept voor een catastrofe.

Dus zal de N-VA moeten kiezen. Indien ze werkelijk de veiligheid en de stabiliteit wil garanderen en zo de belichaming wil blijven van de conservatieve emotie, dan is er geen andere keuze dan de federale staat te hervormen en te versterken. Maar dat brengt de partij verder weg van haar ultieme doel en interne bindmiddel van een onafhankelijke staat. Indien de N-VA vanuit de nationalistische Vlaamse emotie van de Vlaamse beweging weigert de federale staat te versterken, dan zal dat onvermijdelijk ten koste gaan van de veiligheid, de stabiliteit en de rechtszekerheid.

Het verhaal van een rationeel Vlaams nationalisme, dat niet wordt nagestreefd vanuit een aloud revanchistisch buikgevoel maar gewoon omdat het beter zou werken, is finaal door de realiteit achterhaald. Daarom lijkt het er de laatste maanden steeds meer op dat de N-VA het zelf ook niet meer zo goed weet. En alles lijkt precies zoals het is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234