Donderdag 21/01/2021

Als buren elkaar al niet meer kunnen vertrouwen...

De publicitaire slogan 'Fear thy neighbor' klinkt misschien een beetje ouderwets, maar het onderwerp van de sterke, even politieke als psychologische thriller Arlington Road is wel degelijk brandend actueel. Zeker in Amerika. Elders in de wereld is men inmiddels een en ander gewoon in verband met terrorisme - ook al went het natuurlijk nooit -, maar in de States moet men toch nog altijd even slikken als terreurdaden blijkbaar ook homemade kunnen zijn.

De vrouw van geschiedenisleraar Michael Faraday (rol van Jeff Bridges) is indertijd, als FBI-agente, om het leven gekomen bij een totaal uit de hand gelopen politieoperatie in verband met extreem-rechtse terreur. Niet te verwonderen dus dat die hele terrorismeproblematiek hem bijzonder interesseert. Dat die belangstelling soms obsessionele vormen dreigt aan te nemen, wordt niet altijd geapprecieerd door zijn vriendin Brooke (rol van Hope Davis). Zij ziet daar vooral een bewijs in dat weduwnaar Michael nog altijd niet door zijn rouwproces is heengeraakt. Als nieuwe vriendin heeft zij het daar uiteraard niet gemakkelijk mee.

Door een samenloop van omstandigheden - aangebracht in een héél bevreemdende en filmisch erg geslaagde proloog - komt Faraday in contact met het echtpaar Oliver Lang (rol van Tim Robbins) en zijn vrouw Cheryl (rol van Joan Cusack), dat nog niet zo lang in de buurt woont. Die eerste kennismaking verloopt weliswaar vlot en aangenaam, maar om een of andere reden probeert Faraday naderhand de boot af te houden. Zijn vriendin Brooke vindt al die achterdocht bijzonder irriterend, temeer daar blijkt dat Faradays zoontje Clark erg goed kan opschieten met de Lang-kinderen.

Maar de argwaan van Faraday is gewekt en dus begint hij met zijn eigen privé-onderzoek naar het verleden van de nieuwe buren. Dat hij het daarbij niet zo nauw neemt met hun recht op privacy is voor Brooke bijna de spreekwoordelijke druppel die de emmer van haar ergernis doet overlopen. Als zij merkt hoe Faraday zich bij zijn enquête gevaarlijk dicht (en zelfs soms over) de grens van de legaliteit begeeft, sneert zij: "Doceer jij nog over de grondwet? Of is dat van het programma gevallen?"

Ook de buren beginnen te merken dat er iets vreemds aan de hand is, met als gevolg dat ook zij zich stilaan anders gaan gedragen, zeker als blijkt dat er in het verleden van Oliver Lang inderdaad bepaalde zaken gebeurd zijn waaraan hij liever niet herinnerd wordt. De spiraal van achterdocht lijkt dus niet meer te stoppen.

Op dat moment wordt ook de dubbelzinnigheid van die 'Fear thy neighbor'-slogan duidelijk. Is Faraday met zijn intense paranoia uitgegroeid tot een gevaarlijke buurman? Of heeft hij het wel degelijk bij het rechte eind en zijn de Lang-buren achter hun vriendelijke middle class-façade dan toch koelbloedige terroristen?

De slim opgebouwde spanning, waarbij handig heen en weer geschoven wordt tussen beide hypothesen, wordt efficiënt ondersteund door de muziek van Angelo Badalamenti en de sterke vertolkingen van de vier protagonisten. Tussendoor weet Faraday, in zijn functie van geschiedenisleraar, ook nog enkele interessante theorieën mee te geven, zoals die over het zoeken (door de publieke opinie) naar één zondebok, met de nadruk op één, om zich na het trauma van een terroristische aanslag toch weer een beetje veilig te voelen. In een dergelijke context worden complottheorieën dan ook allerminst op prijs gesteld.

Natuurlijk komt er in dit beklemmende verhaal een moment waarop duidelijk moet worden wie nu eigenlijk de gevaarlijke buurman is. En dán blijft het uitkijken of deze thriller tot een goed einde gebracht kan worden. Daarin zijn scenarist Ehren Kruger en regisseur Mark Pellington méér dan behoorlijk geslaagd, want het einde is bijzonder ongewoon en daardoor des te krachtiger. Naar verluidt hadden ze daar wel de hulp van Jeff Bridges voor nodig, want de studio wou 'voor alle zekerheid' ook een ander einde laten draaien om dat dan, indien het originele slot niet goed zou scoren bij de onvermijdelijke test-screenings, als alternatief te kunnen gebruiken. Maar Jeff Bridges, die al lang genoeg in Hollywood rondloopt om te weten hoe bange studiobazen redeneren, wou dat risico niet lopen en weigerde gewoon een ander einde te draaien. Goed van de Jeff! (Jan T.) ***

TITEL: Arlington Road. REGIE: Mark Pellington. SCENARIO: Ehren Kruger. FOTOGRAFIE: Bobby Bukowski. MUZIEK: Angelo Badalamenti, Tom Hajdu en Andy Milburn. PRODUCTIE: Thomas Gorai, Peter Samuelson en Marc Samuelson. VERTOLKING: Jeff Bridges, Tim Robbins, Joan Cusack, Hope Davis.

VS, 1999, kleur, 105 minuten. Gedistribueerd door Polygram.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234