Vrijdag 15/01/2021

Als blauw nog blauwer lijkt

Blauwe zeeën en witte eilanden zijn des te verleidelijker als het hier druilerig grijs is. Op het Cycladeneiland Amorgos vindt de reiziger behalve de gebruikelijke mix van afgelegen stranden, witte dorpen, gegrilde kalamaria en retsina ook een ruig bergmassief en het beroemde Byzantijnse klooster. Met als toemaatje een merkwaardig seventies-sfeertje.

Domatia! Rooms! Op de kade van Aegiali is er geen ontkomen aan. Amper tien stappen ver raken we voor een robuuste dame met een grote blinkende map in de handen ons tegenhoudt. De opgekleefde foto's tonen een Cycladische witte woonkubus met uitnodigende balkons.

"Pension Blue Horizon. Vierduizend drachme. Daxi?" Ja, ok, maar moeten we niet te hoog de heuvel op? "Where?" Het pr-offensief stokt. Er volgen beteuterde blikken en een Griekse stilte. Tot een concurrente het verhaal nog eens in keurig Engels wil overdoen. "Blue Horizon ligt op loopafstand van de haven. Maar mijn hotel zie je ginder boven. Twaalfduizend drachme met zwembad."

Ook voor hotel Aegialis is het laagseizoen. Wie nu nog openhoudt, stunt met de prijzen.

We kiezen voor de blauwe horizon en volgen Antonia door een wit straatje vol ezelstront. De hoek om bij het dorpscafé, waar de deur van pension Apollo wijd openstaat. 'Binnengaan' gebaart ze. Hier logeren we dus: Blue Horizon of Apollo, het blijkt één pot Amorgiaans nat. Een half uur na aankomst op Amorgos krijgen we van Antonia koffie geserveerd op ons balkon met zicht op het haventje.

'Wat ga je nu een hele week doen op zo'n klein eiland?' De klassieke dooddoener van het thuisfront lijkt alweer een stuk minder relevant. Vragen ze dat ook aan Boudewijn Büch? Trouwens, de landschappen op Amorgos zijn ronduit adembenemend. Op Santorini na moet dit eiland van alle Cycladen zowat het meest dramatische profiel vertonen: een 33 km lange bergrug die steil oprijst uit de wateren van de Egeïsche Zee, in de taille drie kilometer smal; in het noordwesten uitwaaierend tot een tien kilometer breed massief plus een top die boven de 800 meter piekt. Aan de zuidkant een ingesloten vruchtbare vlakte en verder ook Chozoviotissa, de toeristische topper bij uitstek. Midden jaren tachtig werd dit klooster - vooral in Frankrijk - wereldberoemd toen cineast Luc Besson het uitkoos als lokatie voor zijn duikersepos Le Grand Bleu. Een beetje pech voor de monniken die sindsdien hun dagelijkse rust moeten delen met een groeiend aantal rustzoekende dagjesmensen.

Ter info: ten behoeve van buitenlandse toeristen hanteren Grieken een aantal sleutelbegrippen waar je alle kanten mee uitkunt. 'No problem' bijvoorbeeld. In de regel is alles 'no problem'. Beruchte uitzondering evenwel vormen de overzetboten. Men dient zich te hoeden voor zogenaamde 'problemships'. Loopt een situatie toch uit de hand, dan reageer je met een zekere waardigheid. 'Relax!' is dan de boodschap. 'Relax' als basisfilosofie heeft ook verstrekkende gevolgen. Zo is er de goede gewoonte om doorlopend opendeurdag te houden. De voordeur van Apollo staat dag en nacht open, de sleutels van de vacante kamers steken gewoon in het slot. De onze ook soms, want de vrouw des huizes wil eens aan de verstrooide kant zijn als ze de bedden komt opmaken. Maar het postkantoor doet nog beter: terwijl deuren, ramen, kasten en laden openstaan maakt de bediende zijn ommetje door het dorp.

Nog meer relax? Maak dan de wandeling naar Langadha: vanuit Aegiali twee kilometer klimmen over een ezelspad dat bijwijlen de allure van een antieke heirbaan krijgt. Siëstatijd in Langhada duurt er een eeuwigheid in het wit. Kronos, de Oud-Griekse god die zijn eigen kinderen verslindt, is vast wel verdwaald in dit verstilde labyrint van trappenstraatjes, waar een moderne nazaat naar de houten vloer van zijn taverna zit te staren. Naast hem, aan weerskanten, telkens een bed: links dommelt een kleuter, rechts ligt een oude man tv te kijken. De soap op het scherm linkt Amorgos met de wereld buiten Griekenland. De enige link? Nee, ergens op een paal plakt ook nog een verkleurd prentje van Rambo.

In Aegiali zelf blijft slechts één café het hele jaar door open. "Eind van de maand sluiten wij ook een dag of tien voor Pasen," zegt Katina van café-restaurant To Limani. "Elke zomer zit Amorgos wel een paar weken bomvol. De eerste jaren na 'Le Grand Bleu' plots veel Fransen. Het gebeurt zelfs meer dan eens dat toeristen noodgedwongen weer inschepen op dezelfde boot waar ze net af stapten."

Katina's roots liggen in Thessaloniki, manlief is geboren en getogen op Amorgos. Zo'n zestien jaar geleden begonnen ze samen dit etablissement. Tijd genoeg om het kale witte en blauwe interieur van 'To Limani' (de haven) vol te stouwen met een wonderlijke collectie kunst, kitsch en kolder. Grote neokubistische schilderijen, ingelijste foto's van Amorgos, oude familieportretten, schelpen, kreeftenscharen en geitenhoorns.

Eén kiekje intrigeert: een rampenfoto van een ravage compleet met ontwortelde bomen. "Zesentwintig oktober 1993," vertelt Katina. "Tijdens een storm viel op een half uur tijd zoveel regen dat de brug aan het eind van de straat werd weggeslagen. Het water vond gewoon geen uitweg meer omdat er te veel huizen waren bijgebouwd. In de winter is het hard leven op de eilanden. De helft van de inwoners hier verhuist dan naar Athene. Als het gaat stormen, komt er soms maar om de twee à drie weken een ferry langs. En voor een vliegveld is op dit rotsige eiland nergens plaats. Wist je dat er pas sinds een paar jaar een regelmatige busverbinding met Katapola en Chora bestaat?"

To Limani heeft een ijzeren reputatie inzake verse vis op de grill en de betere Griekse muziek op cassette. Buiten, onder de oleander, komt iedere avond een groep oudere jongeren neerstrijken. De aanhang van de lokale Duits-Griekse kunstenaarskolonie of de Amerikaan die hier "zijn plek gevonden heeft" en verder een aardig mondje leutert. Karma, weet je wel, en ook mantra en mandala. Maar op een dag verschijnt een vreemde eend in de anachronistische subcultuurbijt van Amorgos. Fluorgroen haar, een batterij neus- en oorringen, witte minijurk en zwarte leren pet. Ongevraagd begint ze zich voor te stellen, een Griekse wervelwind die de concentratie van haar kaartende landgenoten danig verstoort. "De hele zomer voor een hotel op Ios gewerkt, you know! De eigenaar betaalde me 45.000 drachmes per dag. Omdat ik zes talen spreek: Grieks, Engels, Duits, Frans, Spaans en Italiaans. And the body language, of course! And now I'm fucking hungry!" En in één adem: "Uit België? Mijn beste vriendin woont in Sint-Niklaas. We hebben samen de Mont Blanc beklommen!" De kaarters raken maar niet uitgekeken en mevrouw Sophia sloft weer richting keuken, haar gezicht in een afkeurende plooi. Het ene eiland is ook het andere niet. Ios, het oorspronkelijke hippie-eiland, staat nu voor Ireland Over Seas: Amorgos voor de blauwe horizon, een snufje New Age en het fameuze Byzantijnse klooster.

Ergens in het Midden-Oosten, zo wil het de overlevering, vertrouwen in de elfde eeuw belegerde monniken een icoon van de Heilige Maagd aan de zee toe. Waarop een miraculeuze redding volgt en de bouw van een klooster op de plek waar de icoon aanspoelt: op de zuidwestkust van Amorgos. Hoog tegen de rotswand waar al honderd jaar eerder kluizenaars hun toevlucht zochten, zou Chozoviotissa uitgroeien tot een religieuze vesting met meer dan vijftig slaapvertrekken. Die bloeiperiode is voltooid verleden tijd. Chozoviotissa wordt bewoond door drie bejaarde monniken en één jongere collega. Ze moeten behoorlijk wat drukte gewend zijn, zoals blijkt uit het dikke gastenboek dat bij nader toezien slechts de schrijfsels bevat van de bezoekers in de voorbije septembermaand.

Maar niet iedereen verzeilt hier als doodgewoon toerist. Op de bovenverdieping treffen we Natasha, helemaal uit Moskou naar Griekenland gereisd om de orthodoxe geloofsbroeders met een bezoek te vereren. Als ze de uitgestoken hand van de kloosteroudste wil drukken, begint de monnik plagerig te ontwijken. De Russische kijkt geschrokken naar de Atheense juwelier die zich als tolk had aangeboden. "Geeft niet", zegt die, "hij houdt nu eenmaal van spelletjes." De Athener leidt ons nog even rond, wijst op half verborgen details in het interieur en ontkent verder in alle toonaarden dat hij hier ooit eerder geweest is. "Grondige voorbereiding aan de hand van een lijvig boekwerk", lacht hij, "en mis toch vooral de borrel niet!" Iedere bezoeker krijgt immers een glaasje abrikozenlikeur aangeboden alvorens de schemerige vertrekken met de indringende mottenballengeur te verlaten.

En dan is het weer ogen knipperen op het witte balkon. Wow, wat is dat wit! Voor sommigen zelfs ondraaglijk licht. "Mij is Amorgos wat tegengevallen", onthult een Duitser, "de busverbindingen zijn hier toch zo slecht..."

* Transport Amorgos is het meest oostelijke Cycladeneiland. De twee havens, Katapola en Aegiali, worden aangedaan door ferry's, snelle catamarans en draagvleugelboten. Voor de tien à twaalf uur durende overtocht met de ferry van Athene (Piraeus) naar Amorgos betaal je ongeveer 5000 drachmes. Voor het zelfde bedrag vaar je met de catamaran op één uur van Naxos naar Amorgos, een vijf maal kortere route. In het toeristische seizoen (Pasen tot eind oktober) ligt de frequentie van de bootverbindingen voldoende hoog om Amorgos te kunnen uitkiezen als reisbestemming voor een snipperweek. Als aanloop erheen in de zomermaanden verdient ook een chartervlucht naar het eiland Kos aanbeveling.

* Overnachting - Weinig hotels, des te meer kamers bij particulieren.

- Het standaardtarief geldt voor een tweepersoonskamer zonder ontbijt en bedraagt in juli en augustus ongeveer het dubbele van de prijs in mei of oktober.

* Geld - Be Belgische frank is ongeveer zeven Griekse drachme waard.

* Gidsen - Greek Islands, Rough Guide,

- Greek Islands, Insight Guide,

- Greek Islands, Eyewitness Travel Guide (Engelse versie van de Capitool-gidsen),

- Griekse Eilanden Reishandboek, Elmar,

- Iles grecques - Mer Egée, Marco Polo,

- Griekse Eilanden in de Egeïsche Zee, ANWB,

- Griekse Eilanden (Dodekanesos), Lannoo Het klooster van Chozoviotissa werd midden jaren tachtig wereldberoe md toen Luc Besson het als lokatie gebruikte voor de verfilming van zijn duikersepos Le Grand Bleu.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234