Maandag 03/08/2020

Als Antwerpse diamantairs topwetenschappers bedreigen

Antwerpen

Eigen berichtgeving

Het is bijna onvoorstelbaar dat de publicatie van een in opdracht van de overheid uitgevoerde wetenschappelijke studie - nota bene onder leiding van een academisch adviseur van de eerste minister - wordt verhinderd door een belangengroep die ontevreden is met de resultaten van het onderzoek.

Nog vreemder is het als die belangenvereniging vervolgens zelf de studie die ze tegenhoudt, doorspeelt aan de pers. Toch is dat precies wat er gebeurd is met een studie waarin de kwetsbaarheid wordt gemeten van legale economische sectoren voor infiltratie door de georganiseerde criminaliteit. Hoewel de Hoge Raad voor Diamant (HRD) zich uitdrukkelijk blijft verzetten tegen de publicatie of openbaarmaking van dit onderzoek, waarin als case-study de diamantsector werd onderzocht (DM 12/1), bezorgde de HRD zelf een exemplaar van het omstreden rapport aan een aantal krantenredacties. Tegelijkertijd ontvingen de professoren die als promotor of auteur aan de studie hebben meegewerkt, een ingebrekestelling van de HRD. Als er in de media ook maar één woord geciteerd wordt uit de studie, riskeren zij een zware schadeclaim vanwege de overkoepelende vereniging van de diamantsector. Slechte karakters zouden dat een provocatie noemen.

"De HRD aanvaardt niet dat wordt geïnsinueerd dat wij een studie in de doofpot trachten te stoppen die inhoudelijk niets nieuws bijbrengt", schrijft HRD-directeur-generaal Peter Meeus in een brief aan de redactie van deze krant. "Daarom vindt u bijgaand een kopie van het eindrapport, zodat u zelf een en ander kunt beoordelen." Omdat de HRD het onderzoek "onwetenschappelijk en niet relevant" vindt, heeft de overkoepelende vereniging van de diamantsector de publicatie ervan verhinderd. De studie, die werd gefinancierd door de Federale diensten voor wetenschappelijk, technische en culturele aangelegenheden (DWTC) en 130.000 euro aan overheidsgeld heeft gekost, kon als gevolg van het veto van de HRD alleen gepresenteerd worden op een besloten studiedag. De professoren Tom Vander Beken, Brice De Ruyver en Ludo Cuyvers van de Universiteiten Gent en Antwerpen, die het onderzoek hebben gecoördineerd, ontvingen op 8 januari een aangetekende brief van de HRD, waarin deze organisatie de verantwoordelijken van het rapport in gebreke stellen. Als de inhoud van het rapport zou uitlekken in de media, zo dreigt de HRD, zal alle daaruit voortvloeiende schade worden verhaald op de professoren. "Nog nooit meegemaakt in mijn hele carrière", reageert De Ruyver, die ook veiligheidsadviseur is van premier Verhofstadt. "Dit moet een unicum zijn in de geschiedenis van het wetenschappelijk onderzoek in België. Deze ongelukkige demarche tart elke verbeelding."

Woordvoerder Youri Steverlynck van de HRD weigert elke commentaar op de ingebrekestelling. "Dat is een privé-zaak tussen de betrokkenen en bijgevolg niet relevant", stelt hij. "Wij hebben niets te verbergen, vandaar dat we u een exemplaar hebben toegestuurd. Hiermee is de zaak voor ons gesloten." Op zijn teen getrapt omdat 'zijn' onderzoek volgens de HRD vol wetenschappelijke blunders zou staan, besloot De Ruyver enkele dagen geleden aan Wetenschapsbeleid te vragen om het onderzoek alsnog te publiceren, "zodat het debat over de wetenschappelijke kwaliteit ervan kan worden gevoerd door personen die daarvoor de vereiste kwaliteiten hebben".

De spreekbuis van de Antwerpse diamantsector heeft zich eens te meer in een absurde situatie gemanoeuvreerd, concludeert Johan Peleman, directeur van de Internationale Vredesinformatiedienst IPIS en kenner van de Antwerpse diamantwereld. "Zoals gewoonlijk reageert de HRD veel te defensief", zegt hij." En zoals gewoonlijk keert zich dat tegen hen." (GT)

Professor Brice De Ruyver: 'Nog nooit in mijn hele carrière meegemaakt'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234