Donderdag 01/10/2020

Alles begint bij communicatie

Sellars wil asielzoekers een gezicht geven. Drie uur kun je daar niet van wegkijken

theater l peter sellars toont in desingel uitgepuurd 'Children Of Heracles'HHH

Wouter Hillaert

Hoe groter de naam en faam van Amerikaan Peter Sellars, des te soberder worden zijn voorstellingen. The Children Of Herakles begint zelfs niet als theater, maar als een rondetafelgesprek op scène. VRT-journalist Stefan Blommaert interpelleert asielzoekers die hier verblijven en Belgen die ambtshalve met hen in contact komen.

Donderdag bij de première leerde dat vooral hoe weinig overzichtelijk de asielprocedure is, en hoe diepmenselijk de problemen zijn die daarmee gepaard gaan. Dat is precies wat Sellars beoogt: asielzoekers een eigen gezicht geven. Je kunt er drie uur lang niet van wegkijken.

Na de pauze begint de eigenlijke voorstelling op vrijwel hetzelfde lege podium. Achteraan staat een altaartje met daarop een in roodbrokaat gehulde zangeres in kleermakerszit. Met spirituele liederen over vrede en verzet plaatst zij het gebeuren af en toe in een eeuwenoud perspectief. Vooraan zit op slaapzakken de toekomst van vandaag, een rijtje jonge vluchtelingen uit het Antwerpse. Zij vormen Herakles' nageslacht, zoals Euripides het beschreef. Ze zijn op de vlucht voor Eurystheus van Argos en hebben asiel gezocht in de tempel van Athene. President Demophon staat als één vrouw achter hun rechten en stort daarvoor zelfs haar stad in een oorlog. Tot dan alles koek en ei.

De relevantie van deze zelden opgevoerde tragedie openbaart zich pas als tussen gastland en gasten spanningen ontstaan over morele kwesties. Er moet voor de goede afloop een jong meisje geofferd worden, maar Demophon heeft daar geen eigen onderdaan voor veil. Uit Herakles' kinderen stelt Macaria zichzelf als zoenoffer voor. Later in het stuk zorgt dat voor de overwinning van Athene op Eurystheus. De tiran wordt geboeid voor Herakles' moeder Alcmene gebracht, die tegen de Atheense wetten in de doodstraf eist. Op die donkere noot eindigt de voorstelling, met de allerlaatste mededeling van het koor "dat de president in dit alles geen enkele verantwoordelijkheid draagt". Waar hebben we dat onlangs nog gehoord?

Sellars vertaalt de herkenbare conflictsituaties opvallend statig en statisch, soms zelfs ritueel. De volle aandacht krijgt de perfecte zegging van zijn Amerikaanse acteurs, kaarsrecht achter hun micro. Maar het geheel blijft wat geregisseerd overkomen, en de afwikkeling van de integrale tekst, met de klassieke veldslaggetuigenis door een US soldier, deint aan het eind langzaam uit. De sfeer die dat geeft, is nochtans cruciaal. Het is die van een universum onder een onzichtbare overmacht, waarin de mens toch mee de toekomst kan maken. Alles begint bij communicatie, lijkt Sellars te zeggen. Demophon verwelkomt uitgebreid de asielzoekers, zelf gaan zij daarna in de zaal een hand geven aan het publiek. Maar het sterkste zijn die momenten waar binnen de fictie beelden uit de tv-werkelijkheid bijgezet worden. Als alle - vaak ouderloze - jongeren samen het in plastic gewikkelde lijk van Macaria door de eerste rijen dragen, spreekt dat ook volop van de meerkracht van theater buiten de buis.

WAT The Children Of Herakles WIE Regie Peter Sellars, in een productie van de Ruhr-triënnale WANNEER EN WAAR Van 4 tot 9 juni nog op Hollandfestival, Amsterdam, www.hollandfestival.nl. Bij het interview met Sellars (DM 27/5) is de naam van de fotograaf Maaike Buys bij de portretten van de vluchtelingen en Sellars vergeten. Onze excuses.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234