Dinsdag 22/06/2021

'Alleen verwarring brengt iets teweeg'

Twintigers hebben geen toekomst en de babyboomers doen er alles aan opdat dat zo zou blijven. Met Generatie B kiest Canvas opnieuw voor fictie die buiten de lijntjes kleurt. 'Het mag wat pijn doen', zeggen Joost Vandecasteele en Pieter Van Hees. Jan Debackere

'No future'. The Sex Pistols zongen het veertig jaar geleden al, maar voor de twintigers van nu is het niet veel beter. De economische crisis slaat hard om zich heen, een treffelijke job vinden is vaak hopeloos en dan zijn er nog eens de babyboomers die alleen aan zichzelf denken. Tijd voor een revolutie dus.

Ziedaar de ingrediënten van Generatie B, een reeks over enkele jongeren die proberen hun leven op rails te krijgen in Brussel, een stad die zelf niet op de rails staat. Geen doordeweekse jongeren weliswaar, met onder meer een halfgare revolutionair die schrik heeft om naar buiten te gaan en een kinder-tv-presentatrice die bijverdient door vaders te entertainen op hotel. Alleen Jonas, het hoofdpersonage dat carrière maakt door in een semilegaal callcenter naar Indiërs te bellen, is min of meer normaal te noemen.

Generatie Bwordt absurde comedy genoemd, maar het is vooral ook andere fictie dan we doorgaans te zien krijgen. Soms wat bevreemdend, intrigerend en grappig ook, maar vooral van veel lef getuigend. "Dat was een van de uitgangspunten toen we hieraan begonnen", zegt Pieter Van Hees (Linkeroever, Chaussée d'Amour), die samen met Joost Vandecasteele het scenario schreef en de reeks regisseerde. "Er mocht weer eens iets gebeuren op televisie. We hebben Generatie B al getoond op het filmfestival van Rotterdam en daar vroegen ze zich af hoe je dit op televisie kunt krijgen. Chapeau dus voor Canvas."

Vandecasteele: "Je mag dat niet onderschatten, want Canvas zal wellicht opnieuw wat shit over zich heen krijgen. 'En dat met ons belastinggeld.' Het was nochtans een vrij goedkope reeks."

Het idee voor de reeks, dat gebaseerd is op het boek Hoe de wereld perfect functioneert zonder mijvan Vandecasteele, kwam van Van Hees. "Ik zie veel reeksen die een beeld schetsen van een Vlaanderen dat al geweest is. Ik wou iets maken over nu, over de stad vandaag. En Joost is een heel actuele schrijver. We hadden met Generatie B allebei zelfs het gevoel meer sciencefiction te maken."

Vandecasteele: "Warren Ellis zei ooit dat een boek niet actueel is als het niet aanvoelt als sciencefiction. Er gebeurt meer in de wereld dat we nu nog niet doorhebben. Speculatieve fictie heeft iets heel urgent. Je loopt een beetje voorop. Al overdrijven we natuurlijk graag.

'Soms wat overdreven, maar niet veel', luidt het telkens in het begin van een aflevering.

Vandecasteele: "Dat is humor: een overdreven versie van de feiten. Voor ons was het belangrijk naar boven te boksen, en niet naar beneden zoals je zo vaak ziet. We wilden satire of goede politieke humor maken: een middelvinger naar boven."

Van Hees: 'Ken Loach noemt het poverty porn: lachen met mensen die er niet in slagen hun huis op te ruimen of een borstvergroting doen om er beter uit te zien dan hun dochter. Dat is televisie waarbij je kijkt hoe zielig andere mensen zijn. Wij wilden populistische eerste ministers te kakken zetten."

In hoeverre speelde de eigen verontwaardiging mee bij het maken van Generatie B?

Van Hees: "Als je in Brussel woont, moet je verontwaardigd zijn. De verschillende culturen die samenwonen, de middenklasse die het steeds moeilijker krijgt... Alle problemen en ongelijkheden die je hier ziet, zul je binnen tien of vijftien jaar ook in Mechelen of Gent zien. Brussel houdt niets verborgen. Het wordt allemaal in je gezicht geduwd. Als je met je ogen open leeft, zie je dat."

Generatie B gaat over het generatieconflict tussen de twintigers en de babyboomers. Storen jullie zich aan het de babyboomers?

"Het probleem is niet dat de klassieke bourgeois-generatie zegt dat haar zoon geen kunstenaar mag worden. Maar de generatie die zelf stond voor 'peace, love en iedereen gelijk', vindt nu opeens dat die idealen niet meer van toepassing zijn op de andere generatie."

Vandecasteele: "Er worden nu veel beslissingen genomen die niet ten voordele van twintigers zijn. Dat is conservatisme: bewaren wat er is. De brexit bijvoorbeeld, of het idee van de betonstop. Dat is nog altijd het conservatieve idee van een tuin en plaats voor twee auto's. Een oudere generatie vindt dat het beter in een wijk wonen is. Maar we zitten nu met een generatie, zeker in Brussel, die geen auto wil maar een goede openbare ruimte.

"Om die redenen verwijzen we voor Generatie B vaak naar The Young Ones(Britse sitcom van begin jaren 80, JDB). Die generatie heeft het Thatcher-regime meegemaakt en ertegen gereageerd. Nu heb je gelijkaardige Thatcher-evoluties in de wereld, maar het protest van de jongere generatie is opeens niet meer terecht."

Zijn de twintigers te braaf in hun protest?

Vandecasteele: "Helemaal niet, alleen gebeuren dingen nu op een andere manier dan via grote betogingen. 'Picnic the streets' bijvoorbeeld was ook een betoging, een actie. Woede an sich levert niets meer op, want iedereen heeft als standaardsetting 'kwaad'. Het is de verwarring die iets teweegbrengt. Politie die niet weet of ze het waterkanon moet inzetten tegen picknickers. Het traag oversteken van een zebrapad, wat je in de reeks ziet en ook een echte actie is, is net hetzelfde. Je kunt niemand arresteren omdat hij oversteekt op het zebrapad. Maar het ontregelt het systeem."

Generatie B is een donkere reeks. Echt blij word je niet van de onderliggende boodschap, ondanks de humor.

Van Hees: "Het voelt goed om eens naar de dingen te kijken zoals ze zijn in plaats van naar een gesuikerde versie. Ik word depressief als ik iets opgeklopt vrolijks zie"

Vandecasteele: "Het mag soms wat pijn doen. 98 procent van wat je op tv ziet, is aangenaam. Ik zeg niet dat alles pijnlijk en scherp moet zijn, maar 2 procent mag toch nog? Al is de reeks niet pessimistisch. We tonen jongeren die tegen de toestand in gaan. Het verzet, dat is het optimisme van de reeks."

Generatie B, vanavond om 21.45 uur op Canvas en op www.vrtnu.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234