Woensdag 25/11/2020
Twee lichamen die even tegen elkaar aanschurken, daar warm en blij van worden. Welke jaloerse brulboei zou dat z’n partner ontzeggen?Beeld Photo12

Vuile Lakens

Alleen in relaties laten we onze jaloezie etteren en openbarsten

Historica Anaïs Van Ertvelde en schrijfster Heleen Debruyne maken samen een sekspodcast, Vuile lakens. In Zomeruur schrijven ze bij toerbeurt een column over seks en dergelijke. Vandaag: Heleen Debruyne.

“Mag ik met u dansen?”

Ik was half bezopen, moe en bijna thuis. Maar ik dans zo graag. Hij merkte mijn aarzeling. “Toe!”, zei hij, en wees naar een giechelend meisje dat even verderop op het voetpad stond. “We hadden net een soort van woordenwisseling. Ze beweert dat ik niet kan dansen.” Ik rook het bier in zijn adem. “Maar dat is niet waar. Ik kan wél dansen! En dat wil ik nu bewijzen!”

Heleen Debruyne en Anaïs Van Ertvelde.Beeld Illias Teirlinck

Baardje, verkreukeld shirt, open gezicht: uiterlijkheden die ‘aardige kerel’ signaleerden. Vooruit, waarom ook niet. Ik duwde mijn tas in de armen van het giechelmeisje en stak mijn hand uit. Sommige mensen hebben de gave je de gelukzaligheid in te wiegen, ver van je gedachten, ergens diep in je lichaam. Zijn punt was bewezen. “Je kan leiden”, zei ik, wiste een druppel zweet van mijn voorhoofd.

“Wow”, giechelde het meisje. “maar je hebt wel een liefje, hè!”, waarschuwde ze plots. “En dan? Het was maar een dansje”, repliceerde hij. Ze knikte.

En dan? Twee lichamen die even tegen elkaar aanschurken, daar warm en blij van worden. Welke pathologisch jaloerse brulboei zou dat zijn of haar partner ontzeggen? Maar zodra er monden of geslachten tegen elkaar gaan aanschurken, vinden we die jaloezie niet meer pathologisch, maar vanzelfsprekend.

We leren kinderen nochtans dat jaloezie een lelijke emotie is. Wie jaloers is op het succes van collega’s, vinden we zielig. Alleen in relaties laten we onze jaloezie vrijelijk etteren en openbarsten. Jaloezie lijkt zelfs een voorwaarde voor liefde. “Ja maar, vind je het dan niet raar, een partner die niet jaloers is? Die heftige reactie bewijst toch dat hij of zij echt veel van je houdt?” Die heftige reactie leert mij vooral dat een partner onzeker is over zijn of haar positie, antwoord ik dan. Met liefde heeft de emotie weinig te maken: als de jaloezie bij mij gaat woekeren, voel ik vooral frustratie, angst, withete haat als het echt heel gortig wordt.

Zeker, jaloezie was ooit een nuttige emotie, belangrijk voor een geslaagde voortplantingsstrategie. Zo heeft het groene monster zich ooit diep in onze breinen genesteld. Maar dat knagende gevoel blijkt ook makkelijk te overstijgen. Zelfs evolutionair psycholoog David Buss moet vaststellen dat Duitse mannen een stuk minder seksueel jaloers zijn dan Amerikaanse mannen, omdat de Duitse maatschappij over het algemeen vrijer omgaat met seksualiteit. In tijden van condooms, emancipatie en contraceptiva, hoeft het wrijven van genitaliën, net als dansen, immers geen blijvende gevolgen te hebben.

Sartre vond jaloezie een vijand van de vrijheid: de emotie controleert jou. Vrije mensen daarentegen, controleren zelf hun emoties. Ik wil geen slaaf zijn van het groene monster, probeer mezelf aan te leren niet te luisteren naar zijn treiterig gebrul. Net zoals ik niet bij elke frustrerende interactie met een loketbediende mijn vuisten tot bloedens toe op het loket laat bonzen. Ik haal adem. Ik betrek de situatie niet op mezelf.

Mens zijn is weten welke driften in je schuilen, om ze te leren beteugelen. Nooit wil ik iemand nog middernachtelijk schurken misgunnen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234