Donderdag 01/10/2020

Alleen autobom kon haar het zwijgen opleggen

Vijanden had onderzoeksjournalist Daphne Caruana Galizia genoeg. Van de oppositieleider van Malta, die ze beschuldigde van banden met een prostitutiebende, tot de premier, die corruptiegeld zou hebben doorgesluisd naar Panama. Met een bom onder haar auto werd haar het zwijgen opgelegd.

Alsof het een scène betrof uit een Amerikaanse maffiafilm, zo kan de dood van Daphne Caruana Galizia (53) het best worden omschreven.

De blogger had maandag net haar laatste bijdrage online gezet, toen het noodlot toesloeg. "Er zijn boeven overal waar je kijkt, de situatie is hopeloos", besloot ze een stuk op haar blog Running Commentary over een corruptieaffaire rond premier Muscat en zijn Labour-partij.

Dat was iets na halfdrie in de middag. Het zou het laatste stuk zijn in de kruistocht die Caruana Galizia ooit in haar eentje was begonnen tegen foute politici, criminelen en buitenlandse miljonairs die haar eiland gebruikten voor schimmige praktijken. Kort nadat ze met haar Peugot 108 haar huis in Bidnija had verlaten, verwoestte een krachtige explosie de auto. Het wrak kwam in een veld terecht.

Het duurde niet lang voor heel Malta wist dat de vrouw die jaar in, jaar uit openbaarde wat er misging op het eiland, was omgekomen.

De ene na de andere tegenstander van de blogger stond direct klaar om zijn medeleven te uiten. "Een barbaarse aanval", aldus premier Muscat, die samen met zijn vrouw door Caruana Galizia ervan werd beschuldigd dat hij er offshorerekeningen op na hield in Panama. "Een politieke moord", benadrukte oppositieleider Adrian Delia, die de journalist voor de rechter had gesleept omdat ze had geschreven dat hij betrokken was bij een Britse prostitutiebende.

Wie heeft de in politieke en criminele kringen op Malta zo gevreesde onderzoeksjournalist het zwijgen opgelegd? Dat vragen veel Maltezen, maar ook verontruste politici in Brussel, zich af. Een blik op Caruana Galizia's veelgelezen blog Running Commentary laat zien dat er genoeg verdachten zijn. De journalist spaarde namelijk niemand op Malta. Bang was ze in het geheel niet.

Panama Papers

Nadat ze ooit de toorn had gewekt van een vermeende crimineel, plaatste deze als waarschuwing een foto van haar in een dierenkooi. Ook de dreiging met rechtszaken wegens smaad, kon haar niet uit het veld slaan. Zo claimde de minister van Economische Zaken dat zijn goede naam was aangetast omdat Caruana Galizia had geschreven dat hij op een buitenlandse reis een bordeel had bezocht.

Een van de grootste affaires waarin ze zich de laatste tijd had vastgebeten, was de link van Maltese politici met de Panama Papers. Volgens de blogger bleek uit deze stukken die in 2016 uitlekten, dat de vrouw van de premier en enkele van zijn vertrouwelingen rekeningen erop na hielden in Panama. Het geld hierop zou afkomstig zijn van het bewind in Azerbeidzjan voor wie premier Muscat hand-en-spandiensten zou verrichten.

Het echtpaar Muscat ontkende bij hoog en laag. De premier besloot vervroegde verkiezingen uit te schrijven, in een poging om het vege lijf te redden. Muscat trok deze zomer echter aan het langste eind: hij won de verkiezingen. "Deze vrouw heeft ballen", zei een Maltees parlementslid toen tegen Politico over de macht en invloed van Caruana Galizia. Ook dook ze in een schimmige zaak rond een Russische miljardair die op verdachte wijze een Maltees paspoort zou hebben gekregen van de overheid.

"Iedereen weet dat ze een groot criticus van mij was, zowel politiek als persoonlijk", zei Muscat maandag in een verklaring. "Maar niemand kan deze barbaarse daad rechtvaardigen."

Muscat moet nu toezien hoe tot in Brussel ongerustheid klinkt dat op Malta, begin dit jaar nog EU-voorzitter, zo'n brute politieke afrekening kon plaatsvinden. EU-president Juncker veroordeelde de moord in krachtige bewoordingen. "De Commissie is geschokt", zei een woordvoerder. "Als journalisten het zwijgen wordt opgelegd, verliezen we onze vrijheid", twitterde EU-commissaris Frans Timmermans.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234