Vrijdag 10/07/2020
Maarten Rabaey.Beeld DM

StandpuntMaarten Rabaey

Alleen algoritmes kunnen haat op Facebook niet stoppen

Maarten Rabaey is journalist.

Facebook belooft waarschuwingen te plaatsen onder haatdragende boodschappen. CEO Mark Zuckerberg heeft weinig keuze. Vrijdag kelderde het aandeel van zijn socialemediaplatform op de beurs nadat meer dan honderd merken hun advertenties tijdelijk hadden opgeschort uit protest tegen de toename van racisme, in de nasleep van Black Lives Matter-betogingen.

Meteen na Zuckerbergs aankondiging toonden zich al enkele addertjes onder het gras. Zo zullen haatboodschappen – terecht – verwijderd worden als ze oproepen tot geweld, maar blijven ze staan als ze ‘nieuwswaardig’ zijn. Daar stelt zich meteen de vraag: wanneer is haat nieuwswaardig en wanneer niet?

VS-president Donald Trump leverde gisteren meteen een voorbeeld dat kan dienen als lakmoesproef. Op het rivaliserende platform Twitter, dat eerder een aantal maatregelen nam tegen haatboodschappen, retweette hij een video waarin een van zijn supporters ‘White power!’ schreeuwt naar tegenbetogers. Na protest van een zwarte senator uit zijn eigen partij verwijderde hij het filmpje met de doorgaans door neonazi’s gebruikte kreet van Twitter, maar intussen werd het gedeeld op andere sociale media, ook Facebook.

Je kunt stellen dat het filmpje ‘nieuwswaardig’ was omdat het geretweet werd door de Amerikaanse president. Maar is het ook nieuwswaardig als Joe Sixpack de video had verspreid? De context waarin het filmpje wordt getoond, maakt een hemelsbreed verschil.

Nieuwsmedia zouden de video kunnen publiceren als voorbeeld van de gevaarlijke polarisering tussen Republikeinen en Democraten anno 2020. Dat een Trump-aanhanger ‘White power’ roept is een teken des tijds, net zoals het feit dat een Democratische aanhangster hem daarop verrot begint te schelden.

Maar wanneer een Amerikaanse neonazi dit filmpje zou posten op Facebook en eenzijdig uitvergroten als publiciteit voor witte suprematie, dreig je als sociaal platform wél mee te werken aan de verspreiding van een haatdragend verhaal. Wie zal daar dan bij Facebook over oordelen: een algoritme, artificiële intelligentie of een menselijke expert? 

Een gelijkaardige lakmoesproef voor Facebook worden de tientallen Facebookpagina’s van de rechts-extremistische boogaloo-beweging. De naam komt uit een (slechte) film uit 1984 en is nu een codewoord voor een ‘tweede burgeroorlog’. Lang was het een marginaal fenomeen, maar nu boogaloo-aanhangers met automatische wapens op straat komen, zijn de veiligheidsdiensten ongerust. Een aanhanger pleegde recent twee moorden.

Als Zuckerberg echt haat- en geweldspropaganda wil aanpakken, moet hij dus ingrijpender stappen zetten dan enkel te waarschuwen voor racistische boodschappen. Facebook zal een klein leger aan moderators moeten inzetten om elke aanzet tot gewelddadig extremisme uit zijn forum te verbannen, daarbij de delicate afweging makend tussen het recht op vrije meningsuiting en de publieke veiligheid.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234