Maandag 21/06/2021

Analyse

Alle macht aan de dynastieën Bush-Clinton

null Beeld © ap
Beeld © ap

Met de kandidaatstelling van Republikeins senator Ted Cruz is de race naar het Witte Huis officieel begonnen. Toch zet iedereen voorlopig zijn geld op een tweestrijd tussen Jeb Bush en Hillary Clinton in 2016. "Dynastieën zijn de politieke vertaling van de kloof tussen arm en rijk in de VS."

Amerikanen houden van sequels. Filmzalen lopen er vol voor en herkenbaarheid is een troef, geen hindernis. En dat geldt hoe langer hoe meer ook voor de presidentskandidaten. Ted Cruz mag dan wel een fresh faceen nieuwkomer zijn in de Amerikaanse politiek (zie kader), de kans dat hij vanaf 2016 kantoor houdt in het Oval Office is klein.

Meer waarschijnlijk is dat ofwel een Bush ofwel een Clinton het hoogste ambt opnieuw binnenhaalt. Hillary Clinton zou binnen de twee weken haar 'onvermijdelijke kandidatuur' bekendmaken, Jeb Bush - broer van George W. - zou ook niet lang meer talmen. Als ze allebei de nominatie voor hun partij weten te verzilveren, dan lijkt Washington gereduceerd tot een erfelijk duopolie. Dan zouden alle presidenten tussen 1989 en 2020 uit twee families stammen, met Barack Obama (2009-2016) als intermezzo.

Toegegeven, de Republikeinse nominatie wordt geenmakkie voor de gematigde Jeb Bush. Meer dan tien partijgenoten zullen het tegen hem opnemen in de voorverkiezing, met conservatieve zwaargewichten zoals Ted Cruz, Marco Rubio en Rand Paul en ervaren bestuurders als Chris Christie en Scott Walker. Hillary Clinton daarentegen stevent eerder af op een kroning dan een verkiezing. Eén of twee andere Democraten zouden zich in de strijd werpen, evenwel kansloos. Een herhaling van 2008, toen een onervaren senator genaamd Barack Obama Hillary's nominatie afsnoepte, is al helemaal ondenkbaar. Amerikaanse media noemen de strijd nu al 'Jebary'.

Tonnen geld

En dat doet toch vragen rijzen over de gezondheid van het Amerikaanse politieke systeem. Politieke dynastieën zijn er uiteraard allesbehalve nieuw, denk maar aan de Roosevelts of de Kennedy's. Alleen zijn de structurele voordelen van een politieke stamboom doorslaggevender dan ooit. Naast de naamsbekendheid is er de vlottere toegang tot fondsen, een stevig netwerk en een trouw kiezerskorps.

Campagne voeren kost nu eenmaal tonnen geld in de VS. Zo gaven in 2012 zowel Obama als zijn uitdager Mitt Romney meer dan een miljard euro uit. Bij elke nieuwe verkiezing sneuvelt het record. Wie meer fondsen binnenhaalt door zijn of haar achternaam heeft nu eenmaal een streepje voor. Niet alleen in het Witte Huis trouwens. Uit een onderzoek van het weekblad Time bleek in 2013 dat 37 van de zowat 535 parlementsleden een direct familielid hadden in vorige legislaturen.

Smakeloos

Het is een evolutie die Rob Goodman zorgen baart. Hij was jarenlang speechschrijver voor top-Democraten in het Congres en werkt nu aan een doctoraat aan de Columbia University. Volgens hem maakt de economische ongelijkheid de politieke kloof tussen de haves en de havenots groter. "Onze land draait steeds meer om investeringen. Men wil een veilig rendement, en daarom gaan de meeste fondsen naar politieke dynastieën", zegt hij vanuit New York.

"Dat is ongezond voor onze democratie. Natuurlijk is ervaring belangrijk, niemand beweert dat Hillary een slechte kandidate is. Maar hoe kun je de kloof tussen rijk en arm in ons land aanklagen terwijl je er een politieke vertaling van bent?"

Paradoxaal genoeg is het succesvolle parcours van Hillary Clinton - first lady, fundraiser, senator, minister - haar grootste zwakte. Net zoals Jeb Bush heel wat vragen zal krijgen uit zijn periode als gouverneur van Florida. Amerikanen houden nu eenmaal van presidenten met een eenvoudige achtergrond. Van blokhut tot het Witte huis blijft een krachtig signaal.

Het debat over de nefaste gevolgen van dynastiepolitiek woedt al jaren in de VS, zelfs binnen de machtige families in kwestie. "Er zouden meer dan twee of drie families moeten zijn die kandidaat kunnen zijn voor het Witte Huis", zei Barbara Bush - moeder van Jeb en George - vorig jaar nog.

Uit een peiling van zender NBC en krant The Wall Street Journal blijkt dat 70 procent van de Amerikanen een Bush versus Clinton-strijd smakeloos zou vinden. En tot nader order zijn het nog altijd de kiezers die het laatste woord hebben. "Door de keuze te beperken tot een paar dynastieën, herleid je de kiezer tot een luie toeschouwer in plaats van een actieve burger", besluit Goodman. "Als het opnieuw Bush versus Clinton wordt in 2016, bestaat de kans op een sterke reactie van het electoraat. Dan sluit ik alternatieve partijen niet uit."

Ted Cruz, conservatieve Texaanse latino

De Republikeinse senator Ted Cruz, uit Texas, heeft zich als eerste officieel kandidaat gesteld voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016. Dat deed hij eerst op Twitter en later formeel in een speech op de Liberty University in de staat Virginia. Geen toevallige plek trouwens. De baptistische universiteit werd begin jaren 70 opgericht door de aartsconservatieve pastoor Jerry Falwell, een populaire televangelist die aids als Gods straf voor homoseksualiteit beschouwde. Cruz heeft het ook niet echt voor homo's. Of voor illegale immigranten, klimaatactivisten en critici van Israël. De zoon van een Cubaanse vluchteling en een Amerikaanse moeder is dan ook een lieveling van de evangelische beweging. Een groep die nog altijd zeer invloedrijk is in de Republikeinse partij en in de Tea Party, waaraan Cruz al jaren trouw is. Hij is nog maar sinds 2012 senator, na een jarenlange carrière als openbare aanklager in zijn thuisstaat Texas. Toch is Cruz in een paar jaar uitgegroeid tot een van de bekendste Republikeinse politici. Niet schuw van enige demagogie schopt hij geregeld tegen de schenen van het door hem zo gehate establishment. Ook binnen zijn eigen partij. Door zich als eerste kandidaat aan te dienen, rekent Cruz op wat extra aandacht en fondsen. Volgens zijn adviseurs wil hij 40 miljoen dollar (36,5 miljoen euro) ophalen aan campagnefondsen, waarvan 1 miljoen de komende dagen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234