Vrijdag 07/08/2020

Alle Chileense kompels boven: 33 verhalen van angst én hoop

Een historisch moment: Luis Urzua, ploegbaas en rots in de branding tijdens de maandenlange opsluiting, wordt als laatste gered.Beeld UNKNOWN

Het is zover: de 33 Chileense kompels die 69 dagen lang vastzaten in een ingestorte mijnschacht, zijn gered. Om 21u55 plaatselijke tijd (2u55 Belgische tijd) werd ploegleider Luis Urzua als laatste bovengehaald. Daarmee kwam een einde aan een foutloos verlopen reddingsoperatie. Achter elk gezicht dat na de beproeving eindelijk het daglicht zag, schuilt een verhaal van angst, verdriet en vooral veel hoop. Hieronder geven we u het relaas van elke mijnwerker.

Met de redding van Florencio Avalos (31), gisteren rond 5 uur Belgische tijd, begon de bevrijding van de Chileense mijnwerkers die meer dan twee maanden 700 meter onder de grond moesten doorbrengen. Familieleden reageerden euforisch toen de man aan de oppervlakte verscheen. Avalos stapte rustig uit de capsule en zag er gezond uit. Hij viel eerst zijn familie in de armen en groette dan de Chileense president.

Humor
Mario Sepulveda (40) was de tweede die gered werd. Hij hield al die weken de moraal hoog bij de kompels met zijn humor. Nadat hij zijn vrouw Elvira had omhelsd, had hij voor de reddingswerkers dan ook een souvenir bij: stenen vanuit zijn ondergrondse gevangenis. "Ik balanceerde tussen God en de duivel, en God heeft me gekozen", zei hij bij zijn redding.

Cruise
Juan Illanes was nummer drie. De 52-jarige oud-soldaat ijverde voor discipline en organisatie in de mijnschacht. Omschreef zijn redding in de capsule als "een cruise". Begon op en neer te springen alsof hij zijn fitheid wilde tonen.

Enige Boliviaan
De vierde in lijn was Carlos Mamani, de enige Boliviaan in de groep. Mamani (24) was pas vijf dagen aan het werk in de mijn toen die instortte. Werd verwelkomd door zijn vrouw en de Boliviaanse president Evo Morales. Bedankte Chili voor de reddingsoperatie en was blij eindelijk frisse lucht te kunnen inademen en de sterren te zien.

De jongste van de hoop
Nummer vijf in de rij was Jimmy Sanchez, de jongste van de mijnwerkers die 69 dagen vast hebben gezeten. Hij is amper 19 jaar jong en hij werkte pas vijf maanden in de mijn, toen hij samen met 32 collega's klem kwam te zitten. Tienerpapa Jimmy werd herenigd met zijn dochtertje van slechts enkele maanden oud.

Discussie
Als zesde kwam de dertigjarige Osman Araya, vader van drie kinderen, naar boven. Een week voor de instorting had hij nog een verhitte discussie met zijn baas over de veiligheid in de mijn. "Veel dank aan iedereen die ons de voorbije dagen gesteund heeft", luidde zijn eerste woorden.

Chileense vlag
José Ojeda, een weduwnaar en diabeet, was de zevende gelukkige. Ojeda had een Chileense vlag mee en stapte met een stralende glimlach zijn vrijheid tegemoet. Hij schreef het briefje met de woorden 'we zijn alle 33 nog in leven' dat ertoe leidde dat een reddingsoperatie op poten werd gezet.

"Eigen huis"
Claudio Yañez, de achtste mijnwerker, zag een uur eerder het daglicht. Hij stormde meteen naar zijn moeder en één van zijn twee dochters. Zijn vader stierf al toen hij amper zes jaar oud was. Zijn vriendin en moeder leven onder hetzelfde dak, maar zijn niet de beste maatjes. "Ik wilde altijd al een eigen huisje hebben. Met het geld dat we nu krijgen, zal dat eindelijk lukken", verklaarde zijn vriendin Cristina Nuñez, die hem een huwelijksaanzoek deed terwijl hij in de mijn zat.

De oudste
De bevrijding van Mario Gómez Heredia was het emotioneelste tot dan toe. Hij is met zijn 63 jaar de oudste van de hoop. Zeven jaar geleden verloor de vader van vier kinderen bij een arbeidsongeval drie vingers van zijn linkerhand. O ironie: de dag voor de ramp vroeg zijn vrouw om niet te gaan werken, zodat hij tijd zou hebben om zijn prepensioen aan te vragen. Eerst ging hij akkoord, tot hij hoorde dat hij in dat geval zijn vrachtwagen zou kwijtspelen. In Chili ligt de pensioenleeftijd op 65, maar vermits Gómez aan silicose (een chronische longaandoening; nvdr) leed kon hij in principe vervroegd van zijn oude dag genieten. Nadat hij even met de Chileense vlag wapperde, gaf hij zijn vrouw een knuffel en viel hij biddend op zijn knieën.

"Door de hel gegaan"
Nummer tien, Alex Vega Salazar, kwam om 13.50 uur aan de oppervlakte, dankte de reddingswerkers en gaf zijn vrouw vervolgens een stevige kus. De 31-jarige vader van twee kinderen is mechanieker en werkte in de mijn van San José omdat hij zo snel mogelijk een huis wilde kopen in Copiapó. "We zijn door de hel gegaan", verkondigde zijn moeder Ana Salazar. "Vier keer leek er contact met hen te zijn: iemand had wat gehoord, maar het bleek telkens vals alarm. En dan waren er nog die andere geruchten: dat er geen water was, of tenminste toch niet drinkbaar. Zo'n commentaar doet de moed snel zinken."

1 op 3
Jorge Galleguillos was de elfde mijnwerker die gered werd, waardoor de teller op 1 op 3 kwam te staan. In de eerste briefjes die deze 56-jarige vader naar de buitenwereld stuurde, stonden instructies om zijn schulden af te betalen. Enkele jaren geleden is hij gescheiden van zijn vrouw en ging hij in Tierra Amarilla wonen, dichtbij zijn twee zussen. Van zijn zestiende werkte hij al in de mijnen, een passie voor hem. Vorig jaar kreeg hij twee arbeidsongevallen: bij het eerste brak hij zijn enkel, vier maanden later blesseerde hij zijn schouder toen een steen op zijn helm viel.

"Nooit zo depressief"
Een uurtje eerder kon Edison Pena -een beetje schuw, maar duidelijk opgelucht- eindelijk buitenlucht opsnuiven. Hij had het zeer lastig ondergronds. Onmiddellijk nadat de 33 gelokaliseerd werden, liet hij al zijn wanhoop blijken. Zijn vader verklaarde dat hij Edison nog nooit zo depressief gezien had. De sport hield hem overeind: ook ondergronds liep hij zijn dagelijkse tien kilometer. Edison heeft zelf geen kinderen, in tegenstelling tot zijn partner die aan vorige relaties vier nakomelingen overhield.

Vriendin zwanger (maar hij weet het niet)
Aan Carlos Barrios, de dertiende mijnwerker die gered werd, is een apart verhaal verbonden. Hoewel hij niet van kinderen houdt, heeft hij toch een vijfjarige zoon. En als klap op de vuurpijl is zijn vriendin nu zwanger van hem. Een week na de ramp ontdekte ze dat ze een kind van hem verwachtte. Psychologen achtten het echter raadzaam om hem het 'blijde' nieuws nog niet te vertellen. "Ik weet niet hoe hij zal reageren, maar ik denk eraan om mijn baby naar hem te vernoemen. En als het een dochter wordt, zal ik haar Carla noemen", aldus de 24-jarige Carolina Véliz.

Dochtertje Paz Victoria
Victor Zamora was de veertiende die veilig en wel de oppervlakte bereikte. Net als bij zijn voorganger is ook zijn vrouw zwanger. Hun dochter zal de naam Paz Victoria (Vrede Overwinning in het Nederlands; nvdr) krijgen. In februari verloor Zamora zijn baan als automonteur in een garage nadat Chili was getroffen door een aardbeving. Bij gebrek aan alternatieven nam hij werk aan als monteur in de San Jose-mijn in de Atacamawoestijn. Toen hij de opdracht kreeg om een graafmachine te gaan repareren, kwam hij als een rat in de val te zitten.

Dagboek
Om iets na 17 uur mocht ook Victor Segovia (48) het allergrootste geluk ervaren: eindelijk vrij na 69 dagen duisternis. Segovia is een man met een plan. Hij heeft elke gebeurtenis in de mijn nauwgezet genoteerd, met de bedoeling er een boek over te schrijven. In de video die ondergronds geschoten werd, was hij dan ook constant met papieren in de weer. Vier jaar geleden scheidde hij van Soledad Moreno, maar zij was de enige die de waarheid over zijn gemoedstoestand te horen kreeg. Tegen zijn familie vertelde hij dat hij het goed stelde. "Maar tegen jou ga ik niet liegen", klonk het in een brief naar Soledad. "Ik heb schrik, ben wanhopig en zie de zaken zwart in." Samen kregen ze vijf kinderen, maar dochter Marisa -nu 23- is de enige die bij hem inwoont. "Ze waren twintig jaar getrouwd, maar van de ene op de andere dag zei Soldado dat de liefde over was en dat ze iemand anders op het oog had. Hij deed daarna niets anders dan huilen", aldus zijn dochter.

Taxichauffeur
De moeder van Daniel Herrera beloofde niet te wenen als ze haar zoon na 69 dagen weer zou kunnen vastpakken. Missie mislukt, want ondanks de grote zonnebril kon ze het toch niet helemaal droog houden. Herrera was de zestiende die bovengehaald werd, waardoor de reddingsoperatie bijna halfweg was. Eigenlijk is hij taxichauffeur, maar in de mijn kreeg hij de rol van medisch assistent toebedeeld. Over de psycholoog die de 33 mijnwerkers behandelde was Herrera niet te spreken. "Die zorgt alleen maar voor hysterie." Voor de rest hulde deze stille kracht zich vooral in mysterie.

Derde keer
Omar Reygadas was nummer zeventien. De weduwnaar was al zo'n dertig jaar mijnwerker en dit was de derde keer dat hij als kompel kwam vast te zitten. Knielde bij zijn redding op de grond met een bijbel in de hand. Heeft zes kinderen, veertien kleinkinderen en drie achterkleinkinderen. Liet weten dat hij zin heeft in een lekker stuk kalfsvlees met avocado.

Kerkelijk huwelijk
De achttiende in de rij was Esteban Rojas. De 44-jarige Rojas is al vijfentwintig jaar getrouwd, maar heeft nooit een kerkelijk huwelijk gehad. Beloofde zijn vrouw een trouwjurk én een huwelijk in de kerk als hij levend zou boven geraken.

Familie
Pablo Rojas was de negentiende die opnieuw zonlicht te zien kreeg. Hij werd verwelkomd door zijn zoon die hij minutenlang knuffelde. Victor Segovia en Esteban Rojas, die eerder al naar boven werden gehaald, waren zijn kozijnen.

Burgemeester
Nummer twintig was Dario Segovia. Zijn vader, ook een mijnwerker, nam Dario al mee naar de mijnen toen hij acht jaar was. Zijn zus Maria wordt 'de burgemeester van Camp Hope' genoemd, omdat ze het voortouw nam voor de acties aan de mijnsite.

Dr. House
De volgende die naar boven werd gehaald was Yonni Barrios. De 50-jarige Barrios nam de rol van dokter op zich in de mijn, wat hem de bijnaam 'Dr. House' opleverde, naar de bekende tv-serie die erg populair is in Chili. Is nog niet aan het einde van zijn lijdensweg, want Barrios nodigde ook zijn minnares uit bij zijn redding. Toen zijn vrouw dat te horen kregen, stuurde ze zelf haar kat. "Hij houdt van hen allebei, ze zijn allebei belangrijk voor hem en hij hoopt dat ze ooit vriendinnen worden", vertelde zijn zus aan de Daily Telegraph.

Gracias Senor
Samuel Alavos was nummer 22, zodat 2/3 van de kompels ondertussen waren bovengehaald. Alavos werd door zijn vrouw begroet en droeg een t-shirt met daarop de woorden 'Gracias Senor' of 'Dank u God'.

Bevoorrading

Nummer 23 die onwennig met de ogen knipperde na 69 dagen in de duisternis was Carlos Bugueno. De man zag er wat onder de indruk uit, maar klaart zichtbaar op als zijn president hem met een 'Welkom terug in het leven' begroet. De 27-jarige Bugueno was een van de 'palomeros', de mannen die de voorraadpakjes hen en weer stuurden via de bevoorradingspijp waarmee de 33 hulp van buitenaf kregen.

Predikant hield de moed erin
Emotioneel tafereel wanneer Jose Henriquez (54) bovengronds werd omhelsd door zijn echgenote Blanca Hettiz Berrios. Henriquez is een mijnveteraan met 33 jaar ervaring. Als evangelisch priester probeerde hij het moreell van zijn collega's tijdens de lange, onzekere periode hoog te houden.

Almaar sneller
Tijdens de bevrijding van Renan Avalos viel op hoe snel en vlot het allemaal begint te gaan. De man deed nog nauwelijks 9 minuten en dertien seconden over zijn tocht. En daar genoot hij van: "Echt een mooie trip", lachte hij terwijl hij zijn moeder en echtgenote omarmde.

Aanzoek en verjaardagscadeau

Claudio Acuna vierde zijn 35ste verjaardag op 9 september van dit jaar onder de grond. Toen hij uit de Phoenix2-capsule stapte kreeg hij prompt een T-shirt van zijn favoriete voetbalclub Colo Colo cadeau. En Acuna heeft nog iets te vieren: de BBC berichtte dat hij een aanzoek deed aan zijn vriendin, met wie hij al jaren samen is. Het koppel heeft ook een jong kindje.

Voetbalfan trapt een balletje
Na Ancuna kwam er nog een voetbalfan boven water. De 53-jarige Franklin Lobos, electricien en ooit voetballer in een lokale divisie, liet de vervloekte mijnschacht achter zich. Hij was het overigens die ervoor wist te zorgen dat Barcelona-ster David Villa een gesigneerd shirt aan de mijnwerkers stuurde. Lobos krijgt een voetbal als welkomstpresentje, en trapt meteen een balletje.

Net op tijd

Elke mijnwerker zal ongetwijfeld blij geweest zijn dat de reddingsoperatie gesmeerd verliep, maar voor Richard Villarroel, nummer 28 die boven kwam, was de timing wel heel erg geslaagd. Zijn vriendin staat op het punt te bevallen, van een zoontje dat Richard Junior zal heten.

In het donker
Na nummer 28 moesten de geredde kompels wat langer wachten op het zonlicht. Tijdens de redding van Juan Aguilar (49) werd het plotseling donker. De rest van de groep zal dus in nachtelijke duisternis naar boven komen. Mijnopozichter Aguilar zat ver van huis vast: hij is afkomstig van het mijnstadje Los Lagos, bijna 1.500 kilometer ver.

Pechvogel heeft eindelijk geluk
Ingenieur Raul Bustos had bepaald geen rustig jaar achter de rug. De man had een bouwonderneming in het havenstadje Talcahuano maar speelde dat kwijt als gevolg van de aardbeving en tsunami die Chili in februari van dit jaar troffen. Daarna beproefde hij zijn geluk in de San José-mijn, waar hij dus door de zoveelste ramp werd getroffen. Zijn redding verliep evenwel vlekkeloos. Bustos heeft een echtgenote en twee kinderen.

Rotperiode afsluiten
Ook voor Pedro Cortez (24) stond 2011 al vóór de mijnramp geboekstaafd als een rotjaar zonder weerga. De man had al verwondingen opgelopen tijdens zijn werk in de mijnen en is gescheiden. Als het van zijn buren afhangt, wordt de periode officieel afgesloten met een flink feestje: in Cortez' straat werden 'enorme hoeveelheden' bier, wijn en likeur aangesleept voor een welkomstfeest dat dfe buurt nog lang zal heugen.

Vader van Hoop

De voorlaatste mijnwerker die de schacht verliet is Ariel Ticona. Het hartverwarmende verhaal van de man is wereldwijd bekend. Hij kon de geboorte van zijn dochtertje pas zien toen men op 14 september een video van de bevalling naar de mijnwerkers kon bezorgen. Het meisje kreeg de naam Esperanza ('Hoop') mee, een hoop die nu bewaarheid werd.

Meestermotivator blijft als laatste
Nummer 33, de allerlaatste man die zijn maandenlange gedwongen 'thuis' mocht verlaten, was ploegleider Luis Urzua. De man heeft zijn rol met brio vervuld: voor velen was hij degene die de ploeggeest in zijn team kon bewaren, en dat in haast onmenselijke omstandigheden. Als waardige kapitein koos Urzua ervoor om als laatste man in de mijn te blijven. Zeker in de eerste dagen, toen het lot van de 33 voor de buitenwereld onbekend was en niemand wist of ze het zouden overleven, verrichtte de meester-motivator titanenwerk. Nu is ook hij vrij. (svm/sps/tw)

De hulpverleners verrichtten fantastisch werk: de operatie verliep vlekkeloos.Beeld UNKNOWN
Vreugde en emoties bij de wachtenden telkens er weer een mijnwerker in veiligheid werd gebracht.Beeld UNKNOWN
Beeld UNKNOWN
De mijnwerkers werden meteen naar het ziekenhuis gebracht voor een volledige check-up.Beeld UNKNOWN
De laatste kompels werden in de duisternis naar boven gebracht.Beeld UNKNOWN
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234