Woensdag 05/08/2020

Reportage

Alken betreurt tientallen coronadoden: ‘Onze hechtheid bleek onze achilleshiel’

Gerarda Raskens komt een kaarsje branden voor haar dochter in de kapel in het centrum van Alken. Beeld Aurélie Geurts

In het Limburgse dorpje Alken bladeren ze zuchtend door de overlijdenspagina’s: het coronavirus richtte er opvallend veel schade aan. ‘Het was bijna als een sciencefictionfilm hier, met zo’n onzichtbaar virus dat mensen doodmaakt.’

De impact komt straks pas, zegt Fadja Fontaine, die met hondje Beauty bij haar moeder op de stoep staat. “Later, als het gewone leven weer wordt opgepakt, beseffen we waar de gaten zijn gevallen. Dat al die doden er echt niet meer zijn.”

Belgisch Limburg is zwaar getroffen door het coronavirus, en de hardste klappen zijn gevallen in Alken, het dorp waar Fontaine woont. Zeker zes op de duizend inwoners is besmet geweest, 37 mensen zijn overleden – dat is vier keer meer dan in dezelfde periode in andere jaren. “Dan blader je door de overlijdensadvertenties in de krant”, vertelt Fontaine hoofdschuddend. “Pagina na pagina. Ach, zie je dan, hij is overleden! En zij ook! En zij! En hij!”

Dochter Fadja Fontaine bezoekt samen met haar hondje Beauty haar moeder, Sonia Houbrechts, en houdt netjes 1,5 meter afstand. Beeld Aurélie Geurts

Vanmiddag beslist de Nationale Veiligheidsraad hoe België stap voor stap uit de lockdown gaat komen, maar Fontaine weet niet goed wat ze van een eventuele exit-strategie moet denken. Enerzijds kan ze niet wachten tot de kinderen weer naar school gaan en de winkels weer openen – ook omdat veel ondernemers het water aan de lippen staat – maar anderzijds zit de schrik er goed in. “Wij hebben gemerkt hoe snel het virus zich ongemerkt kan verspreiden. Er zijn veel, heel veel mensen dood.”

De straten van het Limburgse kerkdorp (11.600 inwoners) zijn nu nog vrijwel leeg. De speeltuin is verlaten, de cafés rond het plein zitten potdicht. Een vrouw steekt een kaarsje op in een klein kapelletje bij de begraafplaats – voor haar dochter die in de zorg werkt, vertelt ze – en een groep gemeentewerkers snoeit de zware takken van een wilg. “Normaal gesproken slaan wij klinkers”, zeggen de mannen, “maar dat is lastig als je anderhalve meter afstand moet houden”.

Normaal gesproken slaan deze gemeentewerkers klinkers, maar dat is lastig als je 1,5 meter afstand moet houden. Daarom snoeien ze nu bomen. Uiterst rechts staat Ronny Vangestel. Beeld Aurélie Geurts

De mannen zijn blij dat het nu wat beter gaat, dat het geluid van de ambulance niet meer de hele tijd te horen is. “Het was bijna als een sciencefictionfilm hier, met zo’n onzichtbaar virus dat mensen doodmaakt”, zegt Ronny Vangestel, de oudste van het stel.

Burgemeester Marc Penxten (N-VA) doet de deur van het gemeentehuis persoonlijk open – want eigenlijk is het gesloten. Hij draagt een donkerblauw pak en plastic handschoenen en geeft de bezoekers voor ze binnenstappen een mondkapje en een flesje ontsmettingsgel. Later vertelt hij in een grote vergaderzaal dat het gissen is waarom juist zijn gemeente zo zwaar is getroffen. “Er gaan in elk geval veel inwoners skiën: in deze regio begonnen de eerste reisbureaus jaren geleden al trips naar de sneeuw te organiseren. Er vertrekken hiervandaan honderden bussen naar de Alpen. Na zo’n vakantie gaan onze mensen meestal rechtstreeks naar het café om elkaar weer te ontmoeten.”

Maar er waren ook een aantal feesten, zoals een reünie van een vroegere discotheek, en het dorp heeft een rijk verenigingsleven: van het zangkoor bleek bijna iedereen besmet te zijn. “We zijn heel hecht”, zegt Penxten. “Dat is onze kracht, maar tegelijkertijd is het onze achilleshiel gebleken.”

Toen hij op 5 maart van de eerste besmetting hoorde, werd Penxten koud van binnen. Hij had een slecht voorgevoel en besloot direct om het gemeentepersoneel vanuit huis te laten werken – ruim voordat de federale overheid besloot tot een lockdown. Nu later vandaag een exitstrategie op tafel komt, wil de burgemeester daar niet direct in mee gaan. “Als bijvoorbeeld de speeltuinen weer open mogen, kijk ik het liever nog een maandje aan. De mensen hier zijn zeer gedisciplineerd, dus natuurlijk kijk ik hoe we de ondernemers op een veilige manier weer aan de slag kunnen helpen. Maar gezondheid gaat voorop, ik wil die ellende niet weer volle bak over ons heen gestort krijgen.”

Marc Penxten, de burgemeester van Alken, bij de brouwerij net buiten het centrum van het dorp. Beeld Aurélie Geurts

Wat Nico Cortens betreft, komt er echter zo snel mogelijk een einde aan de maatregelen, omdat de economie “dringend aan de gang moet”. Niet dat hij het virus onderschat, want Cortens heeft van dichtbij meegemaakt hoe hard dat kan toeslaan: zijn beide ouders stierven binnen zestig uur van elkaar.

Fris als een hoentje

In zijn appartement vertelt hij hoe zijn moeder op zaterdag 14 maart werd opgenomen in het ziekenhuis. “Ze was 83 jaar oud, maar nog zo fit als een hoentje. Ze had wel een looprekje, een pijntje hier en een pijntje daar, maar ze ging nog elke dag naar het dorp om een kopje koffie te drinken.”

Een dag later belde ze hem op. “Ze doen me pijn, menneke”, zei ze, want er werd net een poortkatheter gestoken. Daarna kreeg ze een beademingsmasker op en heeft Cortens haar nooit meer kunnen spreken. Toen ze op sterven lag, konden er twee mensen afscheid nemen. Na overleg is besloten dat de kleinkinderen mochten gaan. Cortens en zijn broer bleven in de gang wachten. Drie dagen later belde het verzorgingstehuis dat ook zijn vader was overleden.

Nico Cortens verloor beide ouders aan corona. Beeld Aurélie Geurts

“Ik kon ze niet eens fatsoenlijk begraven”, verzucht Cortens, “want ja, er mogen maar vijftien mensen bij een uitvaart zijn en dat is inclusief de vier dragers en de begrafenisondernemer. Dus ik heb ze maar laten cremeren. Later, als dit allemaal voorbij is, begraven we de as. Met een mooie dienst en heel veel mensen. Want iedereen kende mijn ouders.” Hij heft gepijnigd de handen op. “Dat is niet bijzonder hoor”, zegt hij. “Het waren fijne mensen, mijn ouders, maar hier in Alken kent iedereen elkaar.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234