Vrijdag 24/09/2021

Alice in Wonderland (1865) - Lewis Carroll

Weinig kinderverhalen nestelden zich zo diep in het collectieve geheugen van volwassenen als De avonturen van Alice in Wonderland (1865) en het vervolgboek Achter de spiegel & wat ik daar aantrof (1872). Niet kwaad voor een schijnbaar volkomen nonsensicale fantasie over een meisje dat door een konijnenpijp tuimelt én daar een parallelle dierenwereld ontdekt.

Nog curieuzer wordt het als je weet dat Alice in Wonderland voor de vuist weg ontstond tijdens een frivool zomers roeitochtje. Op vrijdag 4 juli 1862 - 'een gouden namiddag', wil de overlevering - peddelde de Engelse wiskundeleraar, stotteraar én rasverteller Lewis Carroll (pseudoniem van Charles Lutwidge Dodgson, 1832-1898) met zijn vriend-theoloog Reverend Robinson Duckworth stroomopwaarts over de Theems. Ze waren vergezeld van een picknickmand én de kleine zusjes Lorina, Edith en Alice Liddell, de drie dochters van de decaan van Christ Church College, waar Carroll lesgaf.

Om de kinderen tijdens de drie mijl lange tocht te entertainen, improviseerde Carroll al varend dierenfabeltjes rond een zekere Alice. Met zijn fabuleerkunst wilde hij vooral zijn all-time favorite, de toen tienjarige Alice Liddell, behagen. Alice herinnerde zich later dat Carroll 'bijna alle verhalen uit Alice's Adventure Under Ground(de oerversie, DL) vertelde' en 'dat de hitte boven de velden zinderde, terwijl wij een tijdje de schaduw opzochten nabij Godstow'.

Op aandringen van de gecharmeerde Alice werkte Carroll de verhalen verder uit. Al de daaropvolgende nacht poogde hij ijlings het opgediste te reconstrueren. Pas op kerstdag 1864 overhandigde Carroll haar één handgeschreven en door hemzelf van tekeningen voorzien exemplaar - Alice was er fysiek in te herkennen.

Toen het manuscript in Oxford bewondering oogstte, stond Carroll onder druk om er een écht boek van te maken. Uiteindelijk verscheen de eerste officiële druk van Alice in Wonderland in 1865, opgetooid met de legendarische etsen van John Tenniel. Carroll werd - tot zijn eigen afgrijzen - een beroemdheid, regelmatig belaagd door hinderlijke handtekeningenjagers. Veel liever correspondeerde de timide 'kindervriend' met jonge meisjes of zette hij ze - als fotograafpionier - op de gevoelige plaat.

Alice Liddell was een poos zijn voornaamste fetisjgirl. Hij beeldde haar op foto's af als treurig kijkend bedelmeisje of met wijd uitwaaierende kleedjes. Toch vroeg Lewis Carroll-kenner Carel Peeters zich terecht af of Alice Liddell even 'loving and gentle, curious and trustful' en 'curious, wildly curious' was als de Alice uit het boek.

Hoewel Liddell Carrolls inspiratie deed opvonken, bleek dat tegen te vallen. Carroll mocht haar dan zijn 'ideal childfriend' noemen, 'maar dat was meer beleefdheid om de mythe van Alice te bestendigen die was ontstaan omdat zij hem gevraagd had het verhaal op te schrijven'.

Peeters omschrijft Liddell als Carrolls 'functionele muze'. Gezegend met de ideale leeftijd woonde ze heel nabij en de levenslange vrijgezel Carroll was voor haar een soort 'speeloom'. Neef Collingwood schreef later in zijn biografie: 'She pulled the trigger and released his genius.'

Later verwaterde hun contact, dat in wezen altijd formeel bleef, al blijft het speculaties regenen over het al dan niet verliefd zijn van Carroll op de echte Alice. In ieder geval wentelde Alice Liddell (1852-1934) zich in haar status van romanfiguur. In 1928 liet ze het handschrift van Alice bij Sotheby's veilen voor 15.400 pond (nu 75.000 euro), in 1932 werd ze zelfs benoemd tot doctor honoris causa aan Columbia University. Maar haar eigen schilderijen, tekeningen en dagboekaantekeningen bleken bedroevend banaal en haar verbeeldingskracht miniem. De echte, volwassen Alice was slechts een schim van de boeken-Alice, vol onbezonnen nieuwsgierigheid.

--

IDENTIKIT

Alice Liddell was de dochter van de decaan van Christ Church College in Oxford, waar Lewis Carroll lesgaf.

Leeftijd

Tien jaar

Uiterlijke kenmerken

In een beroemde passage drinkt ze van een flesje met de woorden: 'Drink me' en gaat ze vervolgens krimpen. 'Wat een merkwaardig gevoel', zegt Alice. 'Volgens mij schuif ik in elkaar als een telescoop.' En dat was ook zo; ze was nu nog maar 25 centimeter lang.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234