Zondag 08/12/2019

Spanje

Algemene staking na een nacht vol rellen: vier vragen over de protesten in Catalonië

Betogers steken vuilnisbakken in brand in de straten van Barcelona. Al dagen gaan de protesten in de Catalaanse hoofdstad er hevig aan toe. Beeld AFP

Na een hele week rellen maken de Catalanen zich vandaag op voor een grote betoging. Er is intussen ook een algemene staking afgekondigd naar aanleiding van de veroordeling van twaalf Catalaanse leiders. Maar wat willen de Catalaanse betogers bereiken? 

 Waarom gaan Catalanen al een hele week de straat op? 

De protesten zijn al aan de gang sinds maandag en zijn een reactie op de zware celstraffen die negen Catalaanse leiders opgelegd kregen door het Spaanse Hooggerechtshof. Zij werden veroordeeld voor opruiing rond het onafhankelijkheidsreferendum van twee jaar geleden. Drie anderen zijn enkel schuldig bevonden aan ongehoorzaamheid en moeten daardoor niet naar de gevangenis. 

Er zit natuurlijk ook een Belgische link aan de veroordelingen, want het Spaanse gerecht heeft opnieuw een internationaal arrestatiebevel uitgevaardigd tegen Carles Puigdemont, de voormalige Catalaanse president, die nu in ons land verblijft. 

Maandag blokkeerden actievoerders de luchthaven El Prat in Barcelona. Door de chaos moesten een honderdtal  vluchten geannuleerd worden. De beweging Tsunami Democratic, die achter het blokkeren van de luchthaven in Barcelona zat, maakte die dag ook bekend, dat meer dan duizend auto's naar de Barajas-luchthaven in Madrid zouden rijden om daar hetzelfde te doen. Tegen die beweging, die betogers aanstuurt met een app, loopt een gerechtelijk onderzoek, omdat de Spaanse autoriteiten willen weten wie er precies achter zit.   

Worden de protesten gewelddadiger? 

Ook de dagen nadien waren er betogingen en rellen in de Spaanse regio. Zelfs vannacht was het behoorlijk onrustig in Barcelona. Duizenden manifestanten waren nog na middernacht aanwezig in de Catalaanse hoofdstad. En bij de protesten werden volgens lokale media stenen en voetzoekers gegooid naar de politie.   

Beeld REUTERS

Terwijl de Catalanen altijd erg vreedzaam geprotesteerd hebben, ook toen ze in Brussel kwamen betogen, is er toch behoorlijk wat geweld gebruikt. De voorbije dagen zijn er al verschillende clashes geweest tussen demonstranten en de oproerpolitie. En deze nacht werden afvalcontainers, en tafels en stoelen van cafés in brand gestoken. Eerder gingen ook al enkele auto’s in de fik. 

De Catalaanse president Quim Torra, die voor de Catalaanse onafhankelijkheid is, heeft op vraag van de Spaanse premier Sanchez opgeroepen om het geweld “onmiddelijk” te staken. “We kunnen de incidenten die we nu op straat zien gebeuren, niet toestaan... dit moet onmiddellijk stoppen”, zei Torra op de regionale televisie. Torra heeft altijd verklaard voor burgerlijke ongehoorzaamheid te zijn, maar staat ook aan het hoofd van de Catalaanse politie, de Mossos d’Esquadra, wat hem nu in een lastige positie brengt.

Beeld REUTERS

Wat willen de betogers met hun protest bereiken? 

Door de veroordelingen lijkt het er alleszins op dat er een nieuw momentum is gecreëerd voor het Catalaanse onafhankelijkheidsstreven, maar wat de betogers precies willen bereiken is niet helemaal duidelijk. Catalonië lijkt ook nog steeds verdeeld over de vraag of de regio naar onafhankelijkheid moet gaan. Zo hebben de pro-onafhankelijkheidspartijen wel een meerderheid in het Catalaanse parlement, maar die is erg krap. Bij het onafhankelijkheidsreferendum in 2017 stemde 90 procent wel voor de onafhankelijkheid, maar de opkomst lag op slechts 43 procent. 

Komt er dan een nieuw referendum? 

Dat is alleszins waar de Catalaanse president Torra op aanstuurt. “Als we voor het opstellen van stembussen tot 100 jaar gevangenis veroordeeld worden, dan is het antwoord duidelijk: we moeten opnieuw de stembussen plaatsen voor onze zelfbeschikking”, zei hij in het Catalaanse parlement. Een nieuw referendum zou er volgens hem nog deze legislatuur moeten komen. 

De veroordelingen van deze week kwamen er ook terwijl Spanje zich opmaakt om op 10 november naar de stembus te trekken (dat wordt dan de vierde verkiezing in vier jaar tijd). De vorige verkiezingen in april leidden niet tot een niet tot een werkbare nieuwe regering. 

Beeld EPA

Mogelijk zouden de protesten meer Spaanse kiezers naar rechts kunnen sturen, al staan socialisten van de premier Sanchez in de peilingen aan de leiding. Sanchez zou trouwens een pardon kunnen uitspreken voor de veroordeelde Catalaanse leiders, maar de belangrijkste Spaanse oppositiepartijen zijn daar sterk tegen gekant. Zij willen geen te softe houding tegenover de Catalaanse separatisten. 

Sommige van de veroordeelde leiders zouden vanaf januari overigens al op borg vrij kunnen komen, omdat Catalonië zeggenschap heeft over zijn eigen gevangenissysteem. 

Omdat de zenuwen rond de politieke toestand tussen Madrid en Barcelona alsmaar meer gespannen raken, is er ook besloten om de clasico tussen Real Madrid en FC Barcelona van 26 oktober niet door te laten gaan. De match zal naar een latere datum worden opgeschoven.  

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234