Woensdag 18/09/2019

Algebra, the movie

Wereldberoemde professoren die via YouTube reclame maken voor hun vakken. Hier nog ongekend, aan Harvard al een paar jaar gemeengoed.

Een reusachtige beer laat zijn kalkwitte hoektanden zien. Voor hem staat een bosje behaarde mannen, gewapend met enkele speren, en angstig kijkend naar de voor hun uittorenende bruine kolos. In het volgende shot doemt een wild uitgedoste neanderthaler op, wegrennend voor een snel naderende neushoorn. Op de achtergrond klinken popdeuntjes, vergezeld van een Attenborough-stem die toelichting geeft.

Deze mise-en-scène heeft alles weg van een trailer voor een nieuwe BBC-serie over de evolutie van de mens. Helaas - voor de fans. Het fragment komt uit een zogenaamde 'course trailer' of 'video feature', een promotiefilmpje gemaakt door Dan Lieberman, een evolutieprofessor aan Harvard University.

Met behulp van digitale uithangborden, voorzien van klinkende geluidsovergangen en pakkende snapshots, weet Lieberman - en met hem tientallen andere Harvarddocenten - de belevingswereld van twintigers te raken.

"In het begin had ik gemengde gevoelens om mijzelf op die manier aan te prijzen", vertelt Lieberman, die zijn filmpje samenstelde door shots uit bestaande documentaires en films aan elkaar te knipplakken. Lieberman is evolutionair bioloog ('The Barefoot Professor') aan Harvard en doet onderzoek naar de kunst van het hardlopen. "Maar het bleek eigenlijk enorm mee te vallen. Deze korte films zijn een manier om studenten te bereiken via de YouTubestijl waaraan ze gewend zijn."

Hoogleraren en docenten spelen steeds vaker de hoofdrol in hun eigen online video's. Sinds kort is er bijvoorbeeld Coursera, een educatief platform waarop leken kostenloos een online collegereeks kunnen volgen. MIT en Harvard lanceerden vorige week het e-auditorium edX. De twee universiteiten verwachten minimaal een half miljoen bezoekers voor hun virtuele colleges. Die zijn gratis te volgen, maar wie een diploma wil, zal toch echt collegegeld moeten betalen. Feitelijk zijn de online colleges dus reclamespots voor het echte werk.

Het idee om daarbovenop een academische promofilm te maken is enkele jaren terug geboren, in 2008. "Het zou arrogant zijn om te beweren dat wij de eersten waren", zegt Harvarddecaan Stephanie Kenen heel bescheiden. Te bescheiden, want iedereen beaamt dat Harvard de eerste was. De uitvinder was Shigehisa Kuriyama, een japanoloog. Hij maakte zelf een promofilmpje voor zijn college en vroeg van zijn studenten om er zelf ook eentje samen te stellen.

Een nieuwe rage was geboren; inmiddels zijn de course trailers het gesprek van de dag in de Amerikaanse academische wereld. "De rector van Harvard, studenten en hun ouders; iedereen vond het geweldig", vertelt decaan Kenen. "Trailers zijn interactiever en passen beter bij de belevingswereld van studenten dan een vakbeschrijving in honderd woorden. Studenten leven in een digitaal universum. Ouders kregen de kans om te zien waarmee hun kinderen bezig zijn, terwijl studenten met eigen ogen kunnen zien waaruit ze kunnen kiezen."

Explosies

Het initiatief kreeg navolging aan Harvard: sinds 2009 kent men een eigen promofilmprogramma. Docenten kunnen met de hulp van een video-expert reclamefilms maken voor hun vakken - ook daarvan staan er al enkele tientallen online.

Afgelopen jaar maakte het studentenblad The Harvard Crimson een top drie van de beste promo's. De winnaar was niemand minder dan Niall Ferguson, de Hollywoodhistoricus van Harvard. De winnende film is een remake van zijn documentaire uit 2006, The War of the World. Ferguson speelt zelf de hoofdrol, terwijl een aaneenschakeling van explosies en iconische beelden dient als decor. Een recept voor succes: de Schot trekt volle zalen.

Harvard begint navolging te krijgen van andere (Amerikaanse) universiteiten. Twee jaar terug hoorde ook Trent Dougherty, een filosofieprofessor aan de Baylor University - niet ver van Dallas - van de ontwikkelingen. "Ik was meteen enthousiast en begon een experiment om studenten beter te informeren over mijn vakgebied."

Het maken van de film voor zijn college kostte ongeveer twee dagen. Zijn trailer ging over het gedachtegoed van C.S. Lewis - onder twintigers vooral bekend als kinderboekenschrijver. "Hierdoor hadden eerstejaarsstudenten vaak verkeerde verwachtingen. Met deze promofilms wilde ik ze meer informatie verschaffen over Lewis' intellectuele visie. De trailer had geen revolutionair effect, maar er was een merkbaar verschil in het aantal studenten dat zich thuisvoelde bij mijn college."

Of zijn deze trailers slechts een goedkope truc om studenten naar de lege collegebankjes te lokken? Dougherty zegt zonder enige schroom: "Over aandacht had ik nooit te klagen: mijn colleges liepen altijd vol. Mijn doel was niet het aantrekken van meer, maar juist van betere studenten."

De hoogleraar is voorlopig nog een eenzame pionier in Texas. "Sommige collega's begrepen er helemaal niets van. Al vonden ze het geweldig om te zien dat ik studenten op een nieuwe manier probeerde te benaderen."

Aan de West Chester University in Pennsylvania zijn ze al een paar stappen verder. Op de website is inmiddels een heel scala aan trailers te vinden, variërend van The Chemistry of Beer tot eentje voor een college conflictoplossing.

Initiatiefnemer van dit project is mediaprofessor Michael Boyle. Voor zijn collega's heeft hij een tip: "Je hoeft geen film te maken die bol staat van special effects en andere geavanceerde technologie. Het gaat uiteindelijk om de kwaliteit van je boodschap en de manier waarop je die verkondigt. Maar bovenal: blijf jezelf. Je wilt studenten namelijk niet teleurstellen."

Strijd om studenten

Ook in onze contreien maken steeds meer docenten webvideo's van hun colleges, maar of ze daar ook promofilmpjes bij produceren? Leon Huijbers van de TU Delft - geestelijke vader van Collegerama, met ruim 6.000 webcolleges - heeft er nog nooit van gehoord. "Misschien dat onze onderzoekers daar toch iets te nuchter voor zijn."

Voorlopig dan, zegt hij erbij, want Amerikaanse trends waaien regelmatig over. Ook hier kunnen onderzoekers steeds minder vertrouwen op overheidssteun en zullen ze als ondernemers reclame voor zichzelf moeten maken. "Universiteiten opereren in een internationale competitie. Ze strijden onder meer met elkaar om studenteninschrijvingen. Een mooie filmtrailer van een collegereeks met veel YouTubehits kan goed uitpakken voor het imago van de docent en zijn instelling."

Zo'n trailer zou behalve vermakelijk ook leerzaam moeten zijn, vindt Huijbers. "En een link naar extra informatie is op zijn plaats. Dan kunnen geïnteresseerden pas echt beoordelen of zo'n college iets voor hen is."

Universiteiten jagen niet alleen op studenten, maar ook op euro's. Zo gaan op het wetenschapsfestival Discovery in Amsterdam wetenschappers vanaf 28 september proberen om via crowdfunding geld in te zamelen voor hun onderzoek. "Van die onderzoeksprojecten gaan we zeker hippe promotiefilmpjes online zetten", zegt David van Hartskamp van Flintwave.com, de initiatiefnemer van het crowdfundingproject. "Een van de wetenschappers is een plastisch chirurg die oorreconstructies maakt voor brandslachtoffers. We hopen dat zo'n verhaal een groot publiek aanspoort om iets bij te dragen."

Wie 10 euro schenkt, krijgt eens per twee weken een nieuwsbrief over het onderzoek. Wie 5.000 euro doneert, ontvangt bijvoorbeeld een reconstructie van zijn eigen oor, gemaakt door een 3D-printer. "Dat kost de onderzoeker weinig tijd en geld, maar zorgt wel voor binding met de geldschieter. We hopen gemiddeld 40.000 euro per onderzoeksproject op te halen. Stap één is daarbij op een korte, verleidelijke manier de wetenschapper en zijn werk presenteren. Een filmtrailer is daarvoor een uitstekende manier."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234