Zaterdag 18/01/2020

Alfred Hitchcock in dertien rondes

theater

braakland / zhebilding maakt vage casestudy van 'vertigo'

Het Leuvense theatergezelschap Braakland / ZheBilding legt graag de lat hoog. Eerder dit seizoen lieten ze zich voor Schimmen door het dubbelgangersmotief in Austers roman Ghosts inspireren, nu maakten ze een theatrale casestudy in meerdere rondes van Vertigo.

Mechelen / Van onze medewerkster

Sally De Kunst

Vertigo (1958), algemeen beschouwd als hét meesterwerk van Alfred Hitchcock, vertelt het verhaal van privé-detective Scottie (James Stewart) die de opdracht krijgt om Madeleine (Kim Novak), de fascinerende doch suïcidale vrouw van een kennis, te volgen, en gaandeweg verliefd wordt op haar. Nadat hij haar van de verdrinkingsdood heeft gered, trekken Scottie en Madeleine geregeld met elkaar op, tot op het fatale moment dat hij, verlamd door een duizelende hoogtevrees ('vertigo'), niet in staat is haar te verhinderen van een toren te springen. Jaren later ontmoet de gebroken Scottie toevallig Judy, die als twee druppels water op Madeleine lijkt. In zijn obsessie voor Madeleine realiseert hij zich niet dat het eigenlijk om dezelfde vrouw gaat, die deel uitmaakte van een moordcomplot, en hij begint Judy te kneden naar zijn ideaalbeeld. Verliefd accepteert ze deze transformatie, en wordt ze voor een tweede keer Madeleine, opnieuw met fatale gevolgen...

Zowel Scottie als Judy worden in se dus de slaaf van een vrouwbeeld dat niet bestaat, en dat idee is de premisse van Braakland / ZheBildings deconstructie van Vertigo. In verschillende rondes worden achtereenvolgens Scottie en zijn hoogtevrees, het 'gewone meisje' Judy en het ideaalbeeld - de 'Madeleine-vrouw' - geïntroduceerd. Vervolgens worden de spelregels van het toneelstuk uiteengezet, en ontplooit er zich een reflectie op Vertigo. Daarin leveren acteurs Stijn Devillé en Marij De Nijs commentaar op de film, voeren ze imaginaire dialogen met de personages, herhalen ze monologen of worden bepaalde beelden heel sec verwoord in plaats van getoond. "Ik spring de baai in", zegt Marij De Nijs, "en ik hoor hem roepen 'Madeleine'." Waarmee ze de innerlijke stem van Judy vertegenwoordigt.

Heel deze theatrale casestudy wordt echter op een logge, onduidelijke manier afgewimpeld. De makers mogen er dan in hun beginselverklaring van uitgaan dat het "geenszins noodzakelijk is voor de toeschouwer om Hitchcock of zijn films te kennen of te begrijpen", afgaande op de reacties van een deel van het publiek dat de film niet gezien had, bleek een visie toch een noodzakelijk kwaad om enige notie te krijgen van de beoogde deconstructie. En zelfs met de film in het achterhoofd mist deze Vertigo overtuigingskracht.

Makers Devillé, De Nijs en Adriaan van Aken integreren de aanwezige ingrediënten, zoals de livemuziek van Gerrit Valkenaers en Rodrigo Fuentealba, de videomontage of de fraaie rood-groene belichting, maar mondjesmaat. Terwijl net dat samengaan het enige beeld opleverde dat op het netvlies blijft kleven: Marij De Nijs die naar Kim Novak op het scherm zit te kijken, die op haar beurt naar een schilderij van Carlotta, de vrouw met wie Madeleine zich identificeert, zit te kijken. Het was het enige sprankelende moment van complexe gelaagdheid in een teleurstellende voorstelling.

WAT: Vertigo WIE: Braakland / ZheBilding WAAR EN WANNEER: Vanavond en morgen, telkens om 20 uur in Publiekstheater - Arca, Gent (09/225.01.01); daarna nog in Genk, Halle, Brasschaat en Oudenaarde (info: 016/22.63.45) ONS OORDEEL: Braakland / ZheBilding legt de lat te hoog.

'Zelfs met de film in het achterhoofd mist deze 'Vertigo' overtuigingskracht'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234