Vrijdag 30/09/2022

GetuigenisOorlog in Oekraïne

Aleksei (32) vreest voor zijn familie die achterbleef in Severodonetsk: ‘Een gat in het hart’

Aleksei Lozovoj ontvluchtte Severodonetsk.  Beeld Michiel Driebergen
Aleksei Lozovoj ontvluchtte Severodonetsk.Beeld Michiel Driebergen

Na wekenlange gevechten hebben de Russen Severodonetsk bijna helemaal in handen. Aleksei Lozovoj vluchtte tijdig, maar vreest voor zijn stad en de familie die achterbleef.

Michiel Driebergen

Achter zijn rug springt een kitten in het rond. Ze draagt de naam Boesinka ofwel ‘kraaltje’. “We zijn in enkele dagen zo veel kwijtgeraakt. Laten we een kat nemen”, had zijn vrouw gezegd. “En zowaar, het helpt”, zegt Aleksei Lozovoj (32), die de kleine viervoeter eventjes liefkoost voordat ze weer de benen neemt.

Halverwege maart – na weken in de schuilkelder – was de grond in Severodonetsk hem te heet onder de voeten geworden. Dus praat Aleksei Lozovoj via een beeldverbinding vanuit Krementsjoek, een stad meer centraal in Oekraïne. Daar deelt hij een appartement met twee bevriende stellen die eveneens Severodonetsk ontvluchtten. “Ik had nooit gedacht dat dit zou gebeuren met mijn stad.”

‘We hopen dat ze zichzelf in veiligheid hebben gebracht’

Volgens de gouverneur van de regio Loegansk hebben de Russen de regionale hoofdstad bijna geheel in handen. Journalisten melden dat het Oekraïense leger zich terugtrekt tot op de westoever van de nabijgelegen rivier, de Severski Donets. “Een gat in het hart”, zo omschrijft Lozovoj zijn gevoel bij de bezetting van Severodonetsk, waar hij geboren werd, opgroeide, trouwde en carrière maakte.

Het lot van de achterblijvers is ongewis. Zijn eigen ouders vluchtten, maar zijn schoonouders wilden niet weg. Drie weken geleden, toen er voor het laatst telefoonverbinding was, weigerden ze nog steeds te evacueren. Inmiddels komen beelden voorbij van het appartementengebouw waar ze woonden: verwoest door artillerievuur, en volledig uitgebrand. “We proberen te leven met de hoop dat ze zichzelf in veiligheid hebben gebracht”, aldus Lozovoj.

Ook in 2014 was Severodonetsk enkele maanden bezet door gewapende pro-Russische milities. De afscheidingsbeweging kreeg enige steun, van “ouderen, en jongeren die niet veel van de wereld hadden gezien”, aldus Lozovoj. Na een kleinschalige militaire operatie hadden de separatisten zich al uit de voeten gemaakt.

De afgelopen jaren kwam de stad tot leven: koffietentjes openden, winkelcentra verrezen. Het visumvrije reizen naar Europa gaf het midden- en kleinbedrijf een stimulans. “Mensen zagen daar hoe het moest.”

Een reden om onder de grond te blijven

Ook het bedrijf van Aleksei Lozovoj deed het goed. In de werkplaats produceerden hij en zijn collega’s waterfilters: een goede markt in Oekraïne, waar kraanwater vaak veel kalk bevat. En typisch Severodonetsk, want het is verbonden met de chemische industrie – die al sinds de oprichting in de jaren dertig van de vorige eeuw de motor van de stad vormt.

Met de ‘magie van de chemie’, zoals Lozovoj het omschrijft, onderscheidde Severodonetsk zich van andere steden in de Donbas-regio: in plaats van staal, steenkool en harde werkers voerden wetenschap en intellectualisme de boventoon. En gezondheid. Tussen het vele groen van Severodonetsk zijn veel sportvelden te vinden.

Inmiddels wordt de grootste fabriek van de stad, Azot, waar onder meer kunstmest wordt geproduceerd, gebombardeerd: een tank met salpeterzuur zou zijn ontploft – volgens de gouverneur een reden temeer voor de bewoners om onder de grond te blijven. Lozovoj’s bedrijf bleef achter, met de voorraden en de apparatuur. “We zouden misschien iets kunnen produceren, maar aan wie zouden we onze producten kunnen verkopen? Een deel van het land is bezet, een ander deel is geëvacueerd, en een derde deel is in oorlog.”

De Russen hebben een overwinning nodig

De afgelopen dagen toonden de bezetters bewoners die Tsjetsjeense huurlingen verwelkomen. Een deel van de bewoners handelt uit angst, zegt Lozovoj, een ander deel is echt blij. Het is de ‘Sovjetmentaliteit’, denkt hij. “We verliezen iets, maar ach, we hebben toch nooit een goed leven gehad, zo redeneren ze. In elk geval houdt het schieten op.”

Als Lozovoj terugdenkt aan Severodonetsk, ziet hij de straat van zijn eigen appartement naar zijn ouderlijk huis voor zich. Die 400 meter is “mijn hart, mijn geschiedenis”, zegt hij. “De bomen, het huis, het balkon, waar mijn vader staat, die naar me zwaait…”

De Russen hebben een overwinning nodig, denkt Lozovoj, en die kunnen ze alleen in de Donbas bereiken. “Om Cherson werd niet gevochten. De slagen om Kiev, Odessa, Charkiv, Tsjernihiv en Soemy zijn allemaal verloren. Alleen deze slag winnen ze: met tanks, vliegtuigen, helikopters en straatgevechten. En daar heeft het tweede leger van de wereld drie maanden over gedaan.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234