Woensdag 24/04/2019

Verkeersveiligheid

Alcohol is taboe geworden, koning auto heeft afgedaan: daarom vallen er fors minder jonge verkeersdoden

Het aantal jongeren dat in het verkeer om het leven komt, is de voorbije tien jaar gehalveerd. Zij keren niet alleen de drank, maar ook de auto de rug toe. Beeld Getty Images/iStockphoto

Het aantal verkeersdoden in Vlaanderen zakte vorig jaar voor het eerst onder de 300. Opmerkelijk daarbij is dat op tien jaar tijd het aantal jongeren tussen 18 en 24 jaar die in het verkeer aan hun einde komen, is gehalveerd tot 88 doden. De zogenaamde 'weekenddoden' die jarenlang op maandag de krant haalden: dat fenomeen lijkt uitgedoofd. 

Het VIAS-verkeersinstituut schrijft die gelukkige evolutie toe aan drie factoren: de impact van sensibiliseringscampagnes gericht op die leeftijdsgroep, het feit dat jongeren steeds later hun rijbewijs halen en veranderingen in het uitgaansleven. Daarbij wonnen uitgaansplekken in de stad het pleit van baandiscotheken. Maar er is meer aan de hand, menen zowel socioloog Ignace Glorieux (VUB) als verkeersexpert Johan De Mol (UGent). "Alcohol is een taboe geworden, net als roken". Maar ook: "Jongeren keren de auto de rug toe, ze besteden hun geld liever aan vastgoed".

Professor sociologie Ignace Glorieux (VUB), gespecialiseerd in de tijdsbesteding van de Belg, wijst erop dat op enkele generaties tijd drankgebruik voor jongeren van een stoere aangelegenheid naar een taboe is geëvolueerd, zowel in als buiten het verkeer. Hij stelt ook vast dat het verkeer veiliger is geworden omdat we met zijn allen hoffelijker werden. "Twintig jaar geleden stopte niemand voor een zebrapad, nu stopt iedereen er".

We worden ook gevoeliger voor verkeersveiligheid, en dat hebben we zowel aan de opvoeding thuis als aan sensibiliseringscampagnes te danken. "We hebben misschien de indruk dat er meer roekeloze en agressieve bestuurders op de weg zijn, maar dat heb je met veel trends: je krijgt de indruk dat het erger wordt, maar feitelijk is de situatie verbeterd".

Minder drank, minder uitgaan

Glorieux stelt ook vast dat jongeren minder alcohol drinken en minder uitgaan dan de generatie van de huidige vijftigers en zestigers in hun jonge jaren deden.

"Die waren zich ook minder bewust van de gezondheidsproblemen die drankmisbruik met zich meebrengt. Het drankgebruik neemt af, ook buiten het verkeer. Dat gaat dezelfde weg op als roken, het wordt een taboe onder jongeren. Tot vijftien jaar geleden werd over de middag nog volop bier gedronken in de kantine van de VUB, nu is dat ongezien. Veel kunnen drinken was vroeger een teken van stoerheid, nu wordt het als marginaal gezien. Die ommekeer is snel gegaan. Drinken wordt meer en meer als vreemd, ongepast en marginaal beschouwd".

Ook het behalen van een rijbewijs, wat enkele decennia geleden nog als een teken van volwassenheid en vrijheid gold, is vandaag voor jongeren geen prioriteit meer. "De auto is niet meer zo belangrijk. De idee 'mijn auto, mijn vrijheid' leeft niet meer bij jongeren".

'Mijn huis, mijn vrijheid'

De Mol wijst ook op de "mythe" van de zogenoemde weekenddoden. 

"Midden in de week had je evenveel slachtoffers. Die van het weekend sprongen meer in het oog omdat er vaak drie of vier slachtoffers in één voertuig vielen. In de week had je dan meer ongevallen met fietsers". Ook hij meent dat de daling van het aantal verkeersslachtoffers, in het bijzonder bij jongeren, mee aan het afgenomen drankgebruik toe te schrijven is. 

Maar naast de drank keren jongeren tegenwoordig ook de auto de rug toe. 'Mijn auto, mijn vrijheid', de stickers die je dertig jaar geleden op veel auto's zag, dat idee is achterhaald.

"Door de strengere reglementering voor beginnende bestuurders inzake het toegelaten alcoholpromillage in het bloed en het strengere optreden van verzekeringen op het vlak van derdengebruik van een voertuig, zie je minder jongeren met drank op in het verkeer. Zij hebben begrepen dat drank en rijden niet samengaan. Toch vind ik de pakkans nog niet groot genoeg, daar kan nog veel winst geboekt worden".

"Daarnaast weegt een auto te zwaar op het budget van jongeren. Zij kopen liever een huis dan een auto. Vroeger haalden we een rijbewijs en kochten we een auto om het te kunnen maken op de arbeidsmarkt. Maar de steden beginnen de auto te bannen en met de fiets gaat het sneller. Dan is de keuze voor de jongeren gauw gemaakt".

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.