Woensdag 01/04/2020
Archiefbeeld.

Milieurapport

Alarmerend rapport: ‘Europa wordt geconfronteerd met milieuproblemen van ongekende omvang’

Archiefbeeld.Beeld ANP XTRA

Europa moet binnen de tien jaar diepgaand vergroenen wil het steeds grotere schade door milieuvervuiling en broeikasgasuitstoot ontlopen. Dat besluit de grootste analyse van het Europese milieu ooit. De EU haalt haar eigen doelen nauwelijks. ‘Het verlies aan natuurlijk kapitaal is alarmerend.’

Met hier en daar wat extra laadpalen halen we het niet meer. Zo zou je de nieuwe analyse van het Europees Milieu Agentschap (EMA) kunnen samenvatten. “Europa staat voor ongezien grote milieu-uitdagingen”, stelt de grootste analyse ooit hierover, die De Morgen kon inkijken. “De snelle aantasting van onze biodiversiteit is catastrofaal. We hebben tien jaar om het tij te keren.”

Lees ook:

‘Tien jaar om het tij te keren’: hoe Europa zijn eigen milieubeleid verknoeide

Er zijn dankzij het sterkste milieubeleid ter wereld zeker successen geboekt. De lucht en het water zijn minder vervuild, terwijl de uitstoot van broeikasgassen nu zo’n 22 procent minder is dan in 1990. We recycleren meer dan de helft van ons afval en de energieconsumptie uit hernieuwbare energie is sinds 2005 bijna verdubbeld.

Toch ziet het volledige plaatje er slecht uit. Europa slaagt in 2020 voor slechts zes van zijn 35 milieu-beleidsdoelen. Tegen 2030 evolueren maar twee van de pijnpunten positief: afvalverwerking en ‘plannen voor aanpassingen aan de klimaatverandering’.

Beeld BELGAIMAGE

Meer auto’s en afval

Problematisch is dat de energievraag sinds 2014 opnieuw stijgt. Ook zijn de lidstaten niet op weg de doelstelling van minstens 40 procent minder broeikasgasuitstoot te 2030 halen. Door het toenemende aantal auto’s en het feit dat fossiele brandstoffen blijven primeren, ligt de broeikasgas-uitstoot uit transport nu bijna 30 procent hoger dan in 1990.

Zelfs op hergebruik van materialen en de afvalberg inperken, twee Europese paradepaardjes, scoren we twijfelachtig omdat de technologische vooruitgang traag is en we steeds meer afval produceren. Ook de positieve evolutie wat betreft luchtvervuiling vertraagt. Bijna een op de vijf Europeanen leeft op een plek waar de lucht volgens minstens één EU-norm te vervuild is.

Het verlies aan biodiversiteit doet de grootste alarmbellen afgaan. Meer beschermd natuurgebied is het enige van de veertien doelen die we voor 2020 halen. Maar slechts 16 procent van de beschermde habitats en 40 procent van de beschermde soorten zijn ecologisch gezond. Jaarlijkse oogstverliezen door erosie van de bodem worden geschat op 1,25 miljard euro.

Dat zelfs ‘de groenste van de klas’ het moeilijk krijgt, komt omdat vervuiling en klimaatverandering steeds sneller steeds grotere proporties aannemen. Ook bestaat er niet voor alle problemen beleid. Of passen landen het niet altijd toe. Jaarlijks verliest de EU daardoor minstens 55 miljard euro aan extra ziektekosten, oogstverliezen en povere ecosysteemdiensten. Een voorbeeld zijn de 9.000 vroegtijdige sterftes per jaar in ons land, waar Vlaanderen nog altijd de stikstofdioxidenorm overschrijdt.

“Alleen als we nu de schadelijke systemen compleet afbouwen en de duurzame alternatieven versneld opbouwen, kan Europa die schadelijke trends ombuigen”, zegt EMA-directeur Hans Bruyninckx. Positief is dat er nu meer draagvlak is, benadrukt hij. “Bovendien komt de Commissie met een Green Deal, die van Europa een klimaatneutraal en vervuilingsvrij continent moet maken, zet de Europese Investeringsbank hier haar schouders onder en is voorzien dat die omwentelingen sociaal eerlijk verlopen. Dat geeft politici een unieke kans om de vernieling van ons natuurlijk kapitaal af te remmen. Hun opvolgers krijgen die niet meer.”

Klimaatprotest van Extinction Rebellion in Madrid (3 december 2019). Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234