Zondag 05/12/2021

Drama Lennik

Alarmbellen voor gezinsdrama's werken niet

Hulpdiensten in Lennik, waar deze week drie kinderen omkwamen bij een aangestoken woningbrand. Beeld BELGA
Hulpdiensten in Lennik, waar deze week drie kinderen omkwamen bij een aangestoken woningbrand.Beeld BELGA

Gezinsdrama's zoals in Lennik moeten door een onafhankelijk orgaan bestudeerd worden. Dat zegt referentiearts kindermishandeling Johan Marchand (UZ Brussel), nu iedereen zich afvraagt hoe het kan dat drie meisjes, ondanks tal van tussenkomsten van hulpverleners, toch omkwamen.

Wat er precies gebeurd is woensdagmiddag aan de Zwartenbroekstraat in Lennik is nog steeds onduidelijk. Sonja T.M., die ervan verdacht wordt door brandstichting haar drie dochtertjes om het leven te hebben gebracht, weigert voorlopig een verklaring af te leggen. Wat wel vaststaat volgens het parket is dat er binnen het gezin al eerder problemen waren. Zo zouden er sinds 2012, omwille van familiale twisten, vijftien interventies door de politie zijn gebeurd. Vijf processen-verbaal werden aan het parket Halle-Vilvoorde overgemaakt. In die vijf gevallen bleken er kinderen uit het gezin betrokken: als getuigen of omdat ze gevaar liepen.

Nochtans heeft het parket op basis van die pv's geen actie ondernomen. "Dat gebeurde conform het nieuwe decreet integrale jeugdhulp", klinkt het. Dat decreet van minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V), sinds maart vorig jaar van kracht, zet de vrijwillige medewerking van de ouders voorop. Als een samenwerking mogelijk blijkt, wordt enkel eerstelijnsbijstand verleend, aldus woordvoerder Gilles Blondeau. Volgens hem zou er onder meer een sociaal onderzoek bij het gezin hebben plaatsgevonden en werd er een beroep gedaan op het Centrum voor Leerlingenbegeleiding (CLB). Ook zouden er sinds december wekelijks bezoeken zijn afgelegd door De Loper, een centrum voor thuisbegeleiding.

Hoe het dan toch kon dat er woensdag zulke dramatische gebeurtenissen plaatsvonden, daar heeft niemand een antwoord op. Noch het CLB noch De Loper was bereikbaar voor commentaar.

Commissie van experts

Volgens dokter Johan Marchand, referentiearts kindermishandeling bij het UZ Brussel, zou dat uitklaren echter niet alleen binnen de gerechtelijke sfeer moeten gebeuren. Marchand dringt aan op een commissie van experts die in actie komt bij dossiers als deze. "De bedoeling ervan is niet om mensen met de vinger te wijzen, wel om te leren en om het beleid en de werking bij te sturen." In Groot-Brittannië werken ze volgens hem al met zogenaamde Child Death Review Teams (CDRT): die gaan heel precies na wat er bij dossiers met een fatale afloop is gebeurd, wat welke betrokken partijen anders hadden kunnen doen en hoe gelijkaardige situaties herkend en voorkomen kunnen worden.

Marchand gelooft evenwel niet dat er een groot draagvlak is voor zo'n orgaan hier. "Omdat het blootlegt waar de problemen liggen. Dat lijkt niemand in deze sector echt graag te horen. Ons eigen functioneren evalueren we liever niet."

Het decreet van Vandeurzen noemt Marchand een stap achteruit. "Het zwaartepunt ligt veel meer op vrijwilligheid dan op veiligheid. Voor gezinnen die zelf een duidelijke hulpvraag kunnen formuleren, is dat een goede zaak. Maar er zijn evenzeer gezinnen die dat niet kunnen: niet alle ouders en niet alle kinderen geven zomaar toe dat er sprake is van verwaarlozing, van mishandeling, van gevaarlijke situaties. Voor de hulpverleners die hierbij betrokken zijn, is het ook niet vanzelfsprekend altijd een even goede inschatting te maken. Dat is niet erg, dat is menselijk. Maar we moeten dat ook durven toegeven."

Gevraagd naar een reactie op de kritiek klinkt het op het kabinet-Vandeurzen: "Het is een feit dat we nog beter kunnen samenwerken met de verschillende actoren, maar dit is zeker voor ons een beleidsprioriteit." De minister benadrukt dat het Vlaams Forum voor Kindermishandeling al een eerste rapport klaar heeft rond Child Death Review Teams, waarvoor Marchand pleit. "In dat Forum zijn zowel Justitie als Welzijn als politie als Onderwijs betrokken."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234