Donderdag 05/08/2021

4 vragenAstraZeneca

Alarm om AstraZeneca roept vooral vraagtekens op: ‘Lang voor corona kregen mensen ook tromboses’

Laboratoriumtesten met AstraZeneca in Brazilië.  Beeld Getty Images
Laboratoriumtesten met AstraZeneca in Brazilië.Beeld Getty Images

Een groeiende stoet landen heeft beslist het inenten met het AstraZeneca-vaccin tijdelijk te staken. Het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) bekijkt deze namiddag of er een nieuw advies moet komen. Maar wat zijn de aanwijzingen dat er iets niet in de haak is?

Wat is er precies aan de hand?

De afgelopen dagen besloten Noorwegen, IJsland, Denemarken en Ierland het coronavaccin van de universiteit van Oxford en AstraZeneca tijdelijk in de koelkast te leggen. De reden daarvoor waren verschillende gevallen van trombose na inenting met het vaccin.

Vandaag sloten Nederland, Duitsland, Italië, Frankrijk en Spanje zich daarbij aan. Reden: in totaal 6 meldingen uit Denemarken en Noorwegen van ‘ernstige, zeldzame verschijnselen van stolselvorming (trombose) en een verlaagd aantal bloedplaatjes (trombocytopenie) bij volwassenen onder de 50 jaar’. Eén specifiek verdacht geval is dat van een 60-jarige Deense vrouw die na vaccinatie overleed aan een bloedstolsel, met ‘zeer ongewone symptomen’, aldus de Deense geneesmiddelenautoriteit zondagavond laat.

Verschillende andere landen - Oostenrijk, Luxemburg en de Baltische staten - wijzen intussen één partij van het vaccin af die ze verdacht vinden.

Het Verenigd Koninkrijk prikt voorlopig wel door, net als ons land. In België werden twee gevallen van trombose na vaccinatie met AstraZeneca gemeld.

Wat zeggen de experts?

Die reageren afwachtend: er is vooralsnog geen reden om aan te nemen dat er meer aan de hand is dan toeval. De Oostenrijkse moleculair-bioloog Martin Moder wijst op cijfers uit het Verenigd Koninkrijk: bij ongeveer 11 miljoen vaccinaties met het AstraZeneca-vaccin kwamen 13 gevallen van longembolie aan het licht, bij evenveel inentingen met het Pfizer-vaccin waren het er 15.

Een zelfde geluid is te horen bij onze Belgische experts. Viroloog Johan Neyts (KU Leuven): “In de Europese Unie heeft men intussen al 5 miljoen mensen gevaccineerd met het vaccin van AstraZeneca. Er zijn 30 gevallen waarbij mensen een trombose hebben ontwikkeld. Maar natuurlijk, lang voor er sprake was van corona, kregen mensen ook tromboses.”

“Er zijn momenteel geen aanwijzingen van een causaal verband tussen vaccinatie met AstraZeneca en bloedklonters”, zegt Pierre Van Damme, lid van de taskforce vaccinatie. “Het aantal gevallen van trombose bij gevaccineerde personen is niet groter dan wat bij de algemene, niet-gevaccineerde bevolking wordt waargenomen. De positie van de taskforce vaccinatie, net zoals die van het Europese Geneesmiddelenagentschap, is dat de voordelen van het AstraZeneca-vaccin tegen Covid-19 groter blijven dan de risico’s.”

Ook in Nederland gaan intussen stemmen op om toch verder te gaan met vaccineren. “Het is echt dom om nu te stoppen”, zegt huisarts en columnist Joost Zaat. “Covid geeft ook trombose, en een verband tussen het vaccin en trombose is helemaal niet aangetoond. Dit is verfoeilijk incidentenbeleid.”

Wat zeggen de onderzoeken?

In de uitgebreide vooronderzoeken, waarbij het vaccin werd getest op duizenden mensen, is geen spoor van verdachte trombose of trombocytopenie te bekennen. De Europese goedkeuringsautoriteit EMA turfde in totaal 66 gevallen van ‘vaataandoeningen’ na inenting: evenveel bij de ruim tienduizend ingeënte mensen, als bij de groep die ter controle een placebomiddel kreeg.

De Britse geneesmiddelenwaakhond MHRA keek daarnaast ook speciaal naar trombose en trombocytopenie. In de gevaccineerde groep kwamen daarvan vier incidenten voor. Maar in de controlegroep turfde het MHRA er acht. Geen enkele reden tot zorg, constateert de MHRA dan ook in zijn beoordeling.

Wat zijn de gevolgen voor het Belgische vaccinatieprogramma?

In ons land gaat de vaccinatie met AstraZeneca voorlopig gewoon verder. De vaccinatiecentra geven wel aan extra vragen te krijgen van bezorgde burgers, en sommigen zeggen hun afspraak voor een inenting zelfs af.

Het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) vergadert vandaag opnieuw over het AstraZeneca-vaccin. Als het advies wordt aangepast, zal ook ons land van vaccinatiestrategie veranderen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234