Dinsdag 31/01/2023

Al tweehonderd werkloze Belgische piloten

Conjunctuur en vergunningsprobleem

Wie dacht dat de economische hoogconjunctuur van de voorbije maanden in alle sectoren de werkloosheid heeft doen dalen, heeft het mis. Er zitten nu al tweehonderd pas afgestudeerde Belgische beroepspiloten zonder werk, omdat ze bij geen enkele maatschappij aan de slag kunnen. Zopas richtten ze een belangenvereniging op.

Leuven

Geert Sciot

Een weekavond in een Leuvens café. Vier jongelui discussiëren er over een newsletter, een website en de te volgen strategie voor de zopas opgerichte 'Available Belgian Pilots Association, ABePA'. Net zoals meer dan tweehonderd andere jongeren hebben ze het voorbije jaar voor piloot gestudeerd en zitten ze zonder werk. "Het is altijd hetzelfde liedje", zegt Ralph hoofdschuddend. "Telkens als we bij een luchtvaartmaatschappij solliciteren, krijgen we te horen dat er geen werk is, dat we te weinig vliegervaring hebben of dat onze Belgische vergunning niet wordt aanvaard. Ik heb al meer dan honderd keer hetzelfde teleurstellende antwoord gekregen." De andere drie knikken.

De jongelui zijn vrijwel allemaal de voorbije maanden afgestudeerd aan de Sabena Flight Academy of aan enkele kleinere Belgische opleidingsscholen. Erik: "Toen we anderhalf, twee jaar geleden met onze opleiding begonnen, zag het er nochtans veelbelovend uit. Overal werden er toen jonge piloten gezocht. Maar toen we na onze theoretische opleiding aan onze praktische vliegopleiding begonnen, sloeg het klimaat plots om. Vandaag vindt haast geen enkele afgestudeerde piloot nog een job." De Belgische luchtvaartmaatschappijen zijn allemaal aan het herstructureren en hebben nauwelijks of zelfs helemaal geen behoefte aan jong bloed. Bij Sabena staan er nu al meer dan honderd kandidaten op de beruchte wachtlijst. Het zal jaren duren vooraleer zij aan de slag kunnen.

Bij de buitenlandse maatschappijen die wel vacatures hebben, kunnen de Belgische piloten ook niet terecht. Dat komt omdat ze allemaal een Belgische vergunning hebben, terwijl er in heel wat landen al sinds enkele jaren een geharmoniseerde Europese vliegvergunning - de zogenaamde JAR-FCL - wordt uitgereikt. "De buitenlandse maatschappijen eisen dat we over een dergelijke JAR-FCL beschikken", legt Dirk uit. "Maar het probleem is dat we niet aan de voorwaarden kunnen voldoen om die vergunning te krijgen. Er is een probleem van erkenning en homologatie.

Het voornaamste criterium om een JAR-FCL te kunnen krijgen, is vijfhonderd uur vliegen met een vliegtuig waarvan de constructeur zegt dat het door twee piloten moet worden bestuurd. Welnu, die uren kun je enkel halen als je met een Boeing, Airbus of een ander groot type van een luchtvaartmaatschappij kunt vliegen. Aangezien de Belgische maatschappijen geen job voor ons hebben, kunnen we onmogelijk aan die uren geraken en een dergelijk toestel speciaal afhuren zou ons miljoenen kosten.

Dat is echt dramatisch, want als er niets gebeurt, hebben we geen enkel toekomstperspectief. De Europese luchtvaartregeling schrijft immers voor dat je die vijfhonderd uur uiterlijk tegen 2005 moet halen. Dus er is ook nog eens een ondraaglijke tijdsdruk, want met onze Belgische vergunning zijn we op termijn niets meer."

Omdat nu al ruim tweehonderd Belgische jongelui geconfronteerd worden met het probleem hebben enkelen van hen beslist om de belangenvereniging ABePA op te richten. Bedoeling is om zo de Europese en Belgische autoriteiten bewust te maken van het probleem en op constructieve wijze naar een oplossing te zoeken. Zo gaat ABePA, dat doelbewust geen kritiek uit op de opleidingsscholen of overheid, voorstellen om een uitzondering op de JAR-FCL-regeling toe te laten voor de tweehonderd structureel werkloze piloten in België. Ondanks het feit dat ABePA pas een maand geleden werd opgericht zijn er al een vijftigtal werkloze jongeren lid geworden.

"De Europese luchtvaartautoriteit JAA was zich tot voor kort helemaal niet bewust van dat typische Belgisch probleem", zegt Filip. "Maar we hebben dankzij onze vereniging nu toch al mensen wakker geschud." Ondertussen spelen er zich in de families van jonge afgestudeerde piloten drama's af. De meeste werkloze piloten hebben om hun opleiding te kunnen financieren - die ongeveer 3 miljoen frank kost - een lening aangegaan. Afhankelijk van de leenvoorwaarden moet dat krediet zes maanden of een jaar na het behalen van de vliegvergunning in maandelijks schijven terugbetaald worden. Dat loopt al snel op tot een aflossing van 25.000 tot 50.000 frank per maand.

Omdat de meeste jonge piloten zonder werk zitten, ondervinden velen afbetalingsproblemen. Ralph: "Er zijn ouders die borg stonden voor de lening en die nu hun huis moeten verkopen. We hebben weet van werkloze collega's die probeerden zelfmoord te plegen of die zich niet meer durven te vertonen op straat uit schaamte. Anderen hebben geen frank meer op zak en kunnen geen sociaal leven meer leiden.

"Bovendien speelt een pilotenopleiding je parten als je noodgedwongen op zoek gaat naar ander werk. De werkgever vermoedt immers dat je toch opstapt zodra je piloot kunt worden. Sommige collega's verzwijgen daarom hun opleiding." Bovenop de lening moeten de werkloze piloten ook nog een beroepsverzekering betalen en twee keer per jaar 100.000 frank uitgeven aan de zogenaamde checkrides. Zonder die vluchten met een erkende instructeur verliezen ze hun vergunning. Filip: "Ik ken al lotgenoten die geen geld meer hebben voor die checkrides en hun vergunning hebben kwijtgespeeld. We hopen dat de overheid de een of andere compensatie uitwerkt. Want anders dreigt dat voor iedereen dramatisch te worden."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234