Dinsdag 15/10/2019

Egypte

Al-Sisi kan Egyptische president blijven tot 2034 door een bijna dictatoriale grondwetswijziging

Egyptisch president Abdel Fattah al-Sisi. Beeld AFP

De Egyptische president Abdel Fattah al-Sisi kan, als hij dat wil, aanblijven tot 2034. Het Egyptische parlement heeft ingestemd met een grondwetswijziging die dit mogelijk maakt. Na afloop van zijn huidige termijn kan de 63-jarige Al-Sisi nogmaals twee termijnen dienen. Bovendien wordt de zittingstermijn verlengd van vier tot zes jaar.

Het pakket amendementen versterkt de greep van het Egyptische leger op politiek en samenleving. Volgens het nieuwe artikel 200 is de taak van de strijdkrachten “de grondwet en de democratie en de fundamentele inrichting van het land en zijn burgerlijke aard” te beschermen. De president krijgt meer bevoegdheden bij het aanwijzen van rechters en aanklagers.

De grondwetswijzigingen bevestigen de zo goed als dictatoriale macht die de president al had. Als legerleider schoof Al-Sisi in 2013 de islamistische regering van zijn voorganger Mohammed Morsi opzij. Een jaar later won hij de presidentsverkiezingen. Vorig jaar werd hij met 97 procent van de stemmen herkozen in verkiezingen die die naam niet mochten hebben. Zijn enige tegenkandidaat presenteerde zich als een groot fan van de zittende president.

Formeel worden de aanpassingen van de grondwet in april nog onderworpen aan een referendum, maar bij voorbaat staat vast dat de bevolking in grote meerderheid zal instemmen.

Megaprojecten

Volgens zijn aanhangers heeft Al-Sisi een ruimer mandaat nodig om de door hem in gang gezette economische hervormingen en megaprojecten tot een goed einde te brengen. Volgens critici echter geven de grondwetswijzigingen nog meer macht aan de man die de afgelopen jaren duizenden tegenstanders heeft opgesloten en de burgerlijke vrijheden heeft ingeperkt.

Slechts veertien van de 596 parlementsleden stemden tegen het voorstel. Volgens een van hen, Ahmed Tantawi, glijdt Egypte af naar een systeem “dat erger is dan wat bestond vóór 25 januari”, een verwijzing naar het begin van de volksopstand van 2011. De bevolking verwachtte “brood, vrijheid en gerechtigheid”, de slogan van destijds, “maar in plaats daarvan leggen we de absolute macht in handen van één persoon”.

Human Rights Watch (HRW) vreest het onbeperkt uitdijen van een macht “die toch al wordt misbruikt”. Het regime van Al-Sisi heeft zich volgens HRW mogelijk schuldig gemaakt aan misdaden tegen de menselijkheid. Ook zijn de afgelopen drie jaar vijftienduizend burgers, onder wie minderjarigen, berecht door militaire tribunalen.

Gedetineerden gemarteld

De autoriteiten gebruiken in toenemende mate de noodtoestand en de antiterrorismewetten om vreedzaam geuite kritiek de kop in te drukken, aldus de mensenrechtenorganisatie. De binnenlandse veiligheidsdienst en de politie hebben vorig jaar “op grote schaal gedetineerden gemarteld en gedwongen laten verdwijnen”.

De westerse bondgenoten van Egypte kijken volgens HRW stilzwijgend toe bij zulke ernstige schendingen. “De regering-Trump heeft mensenrechten verwijderd uit de bilaterale relatie.” Door de VS opgeschorte hulpfondsen werden in juli hersteld. De Amerikaanse president Donald Trump heeft zijn Egyptische collega “een geweldige kerel” genoemd. “De regering van Al-Sisi wordt aangemoedigd door het zwijgen van haar bondgenoten”, aldus Michael Page, directeur Midden-Oosten van HRW.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234