Zaterdag 27/11/2021

Al minstens 151.000 Iraakse burgers gedood sinds VS-invasie

Volgens studie Wereldgezondheidsorganisatie is geweld eerste doodsoorzaak voor mannen tussen 15 en 59 jaar

Vanaf de VS-invasie in maart 2003 tot juni 2006 zijn al zeker 151.000 Iraakse burgers gedood bij geweld. Dat besluit een nieuwe studie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO). De Iraakse regering gaat akkoord met de hoge dodencijfers.

door Maarten Rabaey

Bagdad l Het Iraakse ministerie van Volksgezondheid hielp mee aan het WGO-onderzoek, dat tot veel lagere cijfers komt dan de 601.027 doden van een studie uit The Lancet in 2006, maar veel hogere dan de 87.834 doden op de teller van ngo Iraq Body Count.

De auteurs van de WGO/Iraakse studie publiceerden hun bevindingen woensdagavond in het gezaghebbende Amerikaanse vakblad New England Journal of Medicine. Ze zeggen dat het nieuwe aantal van 151.000 geweldsdoden tussen 2003 en juni 2006 het beste gemiddelde is tussen 104.000 en 223.000, omdat in hun bevindingen rekening gehouden moet worden met een statistische foutenmarge.

"Schattingen van dodenaantallen in conflictsituaties is extreem moeilijk en resultaten van gezinsenquêtes moeten met voorzichtigheid geïnterpreteerd worden", zegt Mohamed M. Ali, WGO-statisticus en een van de coauteurs. "Niettemin zijn gezinsenquêtes in de afwezigheid van allesomvattende overlijdensregistratie en hospitaalverslagen het beste wat we kunnen doen."

Uit de studie blijkt dat meer dan de helft van de slachtoffers in en om de hoofdstad Bagdad viel. De onderzoekers besluiten dat geweld een van de belangrijkste doodsoorzaken is onder Iraakse volwassenen. Voor mannen tussen 15 en 59 is het zelfs de eerste doodsoorzaak. De resultaten duiden volgens de onderzoekers "op massale dodenaantallen in de nasleep van de invasie uit 2003 en vertegenwoordigen slechts een van de vele gezondheids- en menselijke gevolgen van een humanitaire crisis".

Het onderzoek van de Iraqi Family Health Survey Group werd uitgevoerd door medewerkers van het Iraakse ministerie van Volksgezondheid die door de WGO werden begeleid. Zij bezochten 10.860 representatieve gezinnen, tien uit elk van de meer dan duizend onderzoeksgebieden over de achttien Iraakse provincies. De onderzoekers vroegen de gezinshoofden telkens hoeveel overlijdens voorkwamen in de familie in de twee jaar voor en drie jaar na de invasie van 2003, en wat de doodsoorzaak was.

Vanwege de onveiligheid konden 115 (11 procent) onderzoeksgebieden niet bezocht worden, vooral in de gewelddadige provincies Anbar en Bagdad. Voor die gebieden werden berekeningen gemaakt over het waarschijnlijke dodenaantal. Ook werd de vlucht van twee miljoen mensen naar het buitenland in de onderzochte periode ingecalculeerd.

Het nieuwe WGO-onderzoek komt tot een resultaat dat vier keer lager ligt dan de studie van John Hopkins Bloomberg School of Public Health, die in juni 2006 in The Lancet tot de vaststelling kwam dat er sinds de invasie 601.027 burgerdoden vielen. Voor die studie spraken de onderzoekers met slechts 1.800 families en vergeleken ook hun mortaliteitscijfers voor en na de invasie. Toch blijven de Hopkinsonderzoekers, Gilbert Burnham en zijn collega's, geloven dat hun toenmalige schatting van meer dan 600.000 doden correct is.

Les Roberts, een van de auteurs, die nu professor gedwongen migratie en gezondheid aan Columbia University is, verklaarde "vooral opgetogen te zijn dat de Iraakse regering voor het eerst hogere mortaliteitscijfers wil aanvaarden." In juni 2006 bleef de regering nog vasthouden aan de onwetenschappelijke telling van de Iraq Body Countgroep, die toen 41.000 doden telde en nu aan een schatting zit van 80.419 tot 87.792 doden op basis van persberichten, ziekenhuis- en mortuariumgegevens.

De VS-regering geeft geen informatie vrij over hun schattingen van burgerdoden, al liet VS-president Bush zich in december 2005 ontvallen dat er al 30.000 burgerdoden waren. Bij de VS-troepen vielen sinds het begin van het conflict al 3.921 doden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234