Vrijdag 03/12/2021

Reportage

"Al inkopen gedaan om de chaos door te komen"

Aliki Maissa en haar zoon Karolos vrezen honger en armoede als er geen akkoord komt. Beeld Henk Brands
Aliki Maissa en haar zoon Karolos vrezen honger en armoede als er geen akkoord komt.Beeld Henk Brands

Mocht het ultieme voorstel van de Griekse premier Tsipras spaak lopen, lijkt de grexit onafwendbaar. Exit euro, enter drachme: een akelig realistisch scenario. Maar wat doen de Grieken met hun (spaar)geld?

De medicijnkast van Aliki Maissa (68) zit goed vol. Net als haar voorraadkast. "Alles wat je niet in de koelkast hoeft te bewaren, heb ik ingeslagen", zegt de gepensioneerde hotelmedewerkster. "Spaghetti, linzen, bloem, noem maar op. Je weet niet wat je nog in de schappen vindt als we uit de euro gaan."

De Griekse vrouw vreest honger en armoede als de onderhandelingen tussen Griekenland en de geldschieters niet snel uitlopen op een akkoord. "Je spaargeld is in drachmes waarschijnlijk slechts de helft waard", zegt ze op een terras in Athene. Toch staat het hare nog op de bank. Ze weet niet wat ze ermee moet doen. "Veel mensen halen hun geld van de bank, maar daarmee maken ze de kans dat het misgaat alleen maar groter", legt haar 28-jarige zoon Karolos uit. Aliki Maissa knikt. "Ik weet niet hoe ik me moet voorbereiden, want ik weet echt niet meer wat er gaat gebeuren. Het is alsof Griekenland in coma ligt. We weten niet of we zullen ontwaken of sterven. En op een gegeven moment wil je gewoon dat er iets gebeurt. Desnoods het ergste."

Vandaag breekt weer een week aan met belangrijke Eurotoppen die de toekomst van Griekenland kunnen bepalen. Het geld van de Grieken is op en de deadline om geldschieter IMF terug te betalen komt in zicht. Griekse bankdirecteurs durven niet te zeggen hoeveel werkdagen ze de biljetten nog uit de bankautomaten kunnen laten rollen. Maar na vijf maanden onophoudelijke onderhandelingen en definitieve deadlines die toch weer voorbijgaan, zijn de Grieken meer murw dan bang.

Uit de geldautomaat in de winkelstraat van Athene komt gewoon geld. Er staan geen massa's Grieken voor. Die zitten zondag met ijskoffie op de terrasjes tussen de gesloten winkelketens. "Iedere vrijdag horen we dat de banken maandag dicht zullen zijn, maar iedere maandag zijn ze open", zegt Helen Karambelas (38). Doordat haar hele makelaarsteam twaalf uur per dag werkt, is niemand ontslagen. "Rondkomen lukt net", zegt ze. "Maar meer bezuinigingen kunnen we niet aan. Wat mij betreft gaan we uit de euro. Ook dat zal de eerste jaren zwaar zijn, maar het is niet anders. Ik heb al inkopen gedaan om de eerste dagen van chaos door te komen. Dat is de enige manier waarop je je kunt beschermen als je geen spaargeld hebt."

De linkse premier Alexis Tsipras leverde zondag een ultiem voorstel aan Europa in, maar kondigde vorige week aan dat zijn verkiezingsoverwinning van januari betekent dat hij het vertrouwen van de Grieken heeft bij belangrijke beslissingen, zoals een vertrek uit de euro. In diezelfde week haalden de Griekse spaarders zoveel geld van hun rekeningen dat de Griekse bank bij de ECB moest aankloppen om noodhulp. Alleen al op vrijdag verdween volgens bankiers 1,2 miljard euro.

Eigen hachje redden

Winkeleigenares Athina Lyberopoulos (72) wil beslist in de euro blijven, net als het merendeel van haar landgenoten. Toch haalde ze voor de zekerheid 15.000 euro van de bank. "Iedereen probeert toch zijn eigen hachje te redden", zegt ze op een terras in de chique wijk Kolonaki. "Ik ken mensen die hun geld heel slim hebben verstopt op geheime plekken in de wijk of in het buitenland. Maar dat zijn mensen met heel veel geld. Daarvan zijn er nog maar weinig."

Het woord lefta (geld) valt veelvuldig op de Atheense terrassen. Soms gevolgd door een religieus gebaar, soms door een lach. Maar veel lefta valt er niet meer te verstoppen of te investeren, zeggen de meesten. "Misschien haal ik mijn volgende salaris van de bank", zegt winkelmedewerker Manos (34). "Als ze het tenminste uitbetalen voordat we failliet gaan."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234