Maandag 19/08/2019

Syriëstrijders

‘Al die vrouwen zien hun kinderen voor hun eigen ogen sterven’: Emna, het vierde Belgische kind dat overlijdt in de kampen in Syrië in een half jaar tijd

Samira Laakel, de moeder van Nora Verhoeven. Beeld Eric de Mildt

Nora Verhoeven (24), die in 2013 haar man achterna reisde naar Syrië, is in een ziekenhuis in de buurt van het Noord-Syrische gevangeniskamp Al Hol bevallen van een meisje. Het kindje is ofwel meteen na geboorte overleden, ofwel dood ter wereld gekomen, zo blijkt uit onze informatie. Het is daarmee het vierde jonge Belgische kind van IS-strijders dat sinds maart gestorven is.

Haar jongste zoon speelt vrolijk rond, maar Samira Laakel is een week later nog nauwelijks bekomen van de emoties. Vorig weekend, op 3 augustus, kreeg ze het bericht dat haar dochter Nora Verhoeven in Syrië was bevallen. Een uur later kreeg ze opnieuw een bericht, dat het een dochtertje was. Het kindje kreeg de naam Emna. Nog een uur later volgde het bericht dat het kind overleden was. 

“Onmiddellijk werd het kind blijkbaar bij haar weggenomen en moest mijn dochter het ziekenhuis verlaten en terug naar het kamp van Al Hol”, zegt Laakel. “Het doet zeer dat ze het baby’tje meteen hebben weggenomen. Voor rouw is daar geen plaats.”

Op de muur achter Laakel hangt het opschrift ‘Home Sweet Home’, maar haar dochter, die zich al meer dan zes jaar Oum Khattab laat noemen, is een van de Belgische vrouwen die in februari nog in het laatste stukje IS-kalifaat in Baghouz verbleef. Daarna belandde ze met haar vier kinderen in Al Hol. Khattab, de oudste, is 4 jaar oud en de jongste is er 1,5. De kinderen zijn in slechte gezondheid. Ze hebben geregeld diarree en last van ondervoeding. Een van hen moest geopereerd worden aan de darmen en zou ook een hartprobleem hebben. 

“Die kinderen hebben een groeiachterstand”, zegt Laakel. “Het jongste kind kan nog altijd niet stappen. Haar spieren zijn te zwak.”

Beeld Eric de Mildt

Vierde overlijden

Het is niet duidelijk of Emna te vroeg geboren is, want de zwangerschap is nooit goed opgevolgd. Het was enkel omdat er zich problemen stelden bij de bevalling dat Verhoeven naar het ziekenhuis in de buurt van het kamp is gebracht. Het tijdstip en de reden van overlijden blijft onduidelijk. 

Emna is het vierde Belgische kind in minder dan een half jaar tijd dat overlijdt in de kampen in Syrië. De missie van VUB-wetenschappers onder leiding van Gerrit Loots stelde eerder al vast dat de humanitaire situatie er sterk verslechterd is. Volgens hem is er sprake van chronische ondervoeding bij 70 procent van de kinderen onder de 6 jaar. Een ander probleem dat het team vaststelde in Al Hol is de toegenomen radicalisering en geweld sinds er vrouwen uit Baghouz zijn aangekomen. 

“Sommige vrouwen hebben het IS-gedachtegoed nog niet afgezworen, maar om het even wat hun moeder op haar kerfstok heeft, die kinderen moeten daar niet voor boeten", zegt Heidi De Pauw, CEO van Child Focus, die de zwangere Nora Verhoeven in juni ontmoette in Al Hol. “België moet werk maken van een repatriëring van de kinderen, zeker gezien de instabiele situatie in de regio.”

Verhoeven loopt in Al Hol rond in zwarte nikab. Volgens haar moeder zou ze anders in de problemen komen. “Ze blijft in haar hoekje in het kamp”, zegt Laakel. “Het enige wat ze vraagt is om voor haar kinderen te kunnen zorgen. Ze zei mij: ik had nooit gedacht dat ik zou zien hoe wreed de mens kan zijn.”

Nora Verhoeven in 2013. Beeld KOS

Kalasjnikov

Tijdens haar jeugd mocht Nora Verhoeven zich kleden zoals ze wilde, met of zonder hoofddoek, en gemaquilleerd. Maar in het voorjaar van 2013, pas enkele maanden na haar 18de verjaardag, reisde ze naar Syrië. Ze ging haar geliefde achterna, de Vilvoordenaar Tarik Taketloune, die via Sharia4Belgium in Syrië was beland. Eenmaal in Aleppo sloten ze zich zoals de meeste Belgische vertrekkers aan bij Majlis Shura al-Mujahidin. Die groep zou vervolgens overgaan in IS. Taketloune overleed enkele weken na de komst van Nora Verhoeven, voor haar eigen ogen, tijdens een nachtelijke raid waarbij ook zij gewond geraakte.

Maandenlang bleef ze weduwe, terwijl haar twee voogden erop aandrongen dat ze zou hertrouwen. Tijdens die periode doken er verschillende video’s op, waarin een gesluierde vrouw wapens afvuurde op een oefenterrein en vanuit een rijdend voertuig. Het gerecht gaat ervan uit dat die vrouw Nora Verhoeven alias Oum Khattab is. De beelden kwamen alleszins van op het Facebook-profiel van een zekere Oum Khattab. “Neem uw wapen en kom naar Sham (Groot-Syrië, BST)”, schreef ze in het Engels in een oproep. De speurders bezaten ook een telefoontap waarin Verhoeven haar moeder om 1.000 euro vroeg, voor een kleinere kalasjnikov die ze onder haar kleren kon dragen. Op het Sharia4Belgium-proces is ze bij verstek veroordeeld tot 5 jaar cel.  

Laakel ergert zich aan de term ‘zwarte weduwe’ die de pers op haar kleefde en trekt in twijfel dat het Facebook-profiel aan haar dochter toebehoorde. “Ze heeft me gezegd dat iemand misschien haar identiteit had gestolen. Hoe kan je nu zien dat zij dat is? Als ze zou terugkeren, zal ze zich sowieso voor justitie moeten verantwoorden.” 

Uiteindelijk hertrouwde Nora Verhoeven met een andere Belgische jihadist, Koundi Annas uit Grimbergen, en was ze zo goed als de hele tijd zwanger. Bij de val van Baghouz zijn Verhoeven en Annas gescheiden geraakt. Laakel weet niet of hij nog in leven is, of gevangengenomen. Ze rouwt om het kleinkind dat ze nooit gekend heeft, maar toch verloren heeft. Al ziet ze ook de keerzijde van dit overlijden.

“Wat heb je dat kind ginder te bieden? Nora heeft er al vier die uitgehongerd zijn. Nog een kind dat de hele dag huilt omdat het honger heeft?  Al die vrouwen zien hun kinderen voor hun eigen ogen sterven.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden