Zaterdag 20/07/2019

Brand Notre-Dame

Al bijna 1 miljard euro voor heropbouw Notre-Dame: dit zijn de gulste schenkers

De Notre-dame stond maandagavond in lichterlaaie. Beeld AFP

Als we Frans president Emmanuel Macron mogen geloven, zal de Notre-Dame in Parijs over 5 jaar “mooier dan ooit tevoren” heropgebouwd zijn. Tal van donateurs hebben alvast hun financiële hulp aangeboden. Volgens Le Figaro is het bedrag al opgelopen tot bijna 1 miljard euro. Dit zijn de grootste schenkers.

De families Pinault, Bettencourt en Arnault

De familie Pinault maakt 100 miljoen euro vrij om de heropbouw te financieren. Dat kondigde François-Henri Pinault gisteren aan. “Ik zag mijn 17-jarige dochter huilen”, klonk het. “We moeten iets doen, dacht ik meteen. De heropbouw is een ongelooflijke uitdaging. We willen graag een bijdrage leveren.” De miljardair staat aan het hoofd van Kering, de Franse holding boven luxemerken als Gucci, Yves Saint Laurent, Alexander McQueen en Balenciaga.

Niet veel later volgde een andere rijke familie het voorbeeld van Pinault. De familie Bettencourt, de erfgenamen van L’Oréal, kondigde aan dat ze 200 miljoen euro wil schenken, waarvan 100 miljoen via de Bettencourt Schueller Foundation. 

Ook het Franse luxegoederenconcern LVMH en de familie Arnault maakten gisteren bekend dat ze 200 miljoen euro willen bijdragen aan de wederopbouw van de kathedraal. “De familie Arnault en de groep LVMH, solidair met deze nationale tragedie, sluiten zich aan bij de heropbouw van deze buitengewone kathedraal, symbool voor Frankrijk, zijn erfgoed en zijn eenheid”, zo staat in een verklaring van de steenrijke familie te lezen. 

Lees ook

Terwijl Frankrijk nog aan het bekomen is van de brand, trekken twee van de rijkste Fransen – en jarenlange rivalen – om ter meest euro’s uit hun zakken. Gaat het om pure vrijgevigheid of willen de miljardairs vooral laten zien wie de grootste heeft?

Andere bedrijven

Andere families en bedrijven hebben eveneens hun bijdrage aan de wederopbouw aangekondigd. Zo zei Patrick Pouyanné, de CEO van Total, dat de groep 100 miljoen euro vrijmaakt. Het reclamebedrijf JCDecaux kondigde een gift van 20 miljoen euro aan. De familie Bouygues, actief in de bouw en telecomwereld, draagt 10 miljoen euro bij. 

Een andere schenker is Marc Ladreid de Lacharrière van de holdingmaatschappij  Fimalac. Hij draagt 10 miljoen euro bij. Nog onder de gulle gevers: bouwgroep Vinci, bandenproducent Michelin en de Amerikaanse techgigant Apple. Ook Disney belooft 5 miljoen dollar te zullen doneren.

De Notre-Dame, een dag na de grote brand. Beeld EPA

Banken

De krant Le Figaro maakte bekend dat verschillende banken het fonds voor de wederopbouw willen aandikken: Crédit Agricole met 5 miljoen euro, Société Générale met 10 miljoen en BPCE met 10 miljoen euro. Credit Mutuel en BNP Paribas zullen ook storten, maar hebben het bedrag niet bekendgemaakt. 

Regio’s

Het Parijse stadsbestuur trekt ook nog eens 50 miljoen euro uit via een fonds voor het Parijse erfgoed. Ile-de-France, de regio waar Parijs deel van uitmaakt, zet dan weer 10 miljoen euro opzij voor dringende hulp voor de eerste werken aan de kathedraal. En ook andere regio’s tasten in de geldbuidel: Auvergne-Rhône-Alpes maakt 2 miljoen euro vrij, Occitanie is dan weer bereid 1,5 miljoen euro over te maken.

Buitenland

Ook internationaal is er veel aandacht voor de financiering van de heropbouw. De eerste omvangrijke gift uit het buitenland was afkomstig van Henry Kravis, medeoprichter van het Amerikaanse investeringsfonds KKR, en zijn echtgenote Marie-Josée Kravis. Omdat de vrouw “erg bedroefd” is door de brand, beloofde de familie 10 miljoen dollar (8,85 miljoen euro) vrij te maken.

Een enorme vuurzee verwoestte de Notre-Dame. Beeld Photo News

De Duitse deelstaat Beieren biedt Frankrijk dan weer praktische hulp aan. In een brief aan de Franse ambassadrice in Berlijn zegt de Beierse premier Markus Söder (CSU) dat hij de expertise voorstelt van de drie Beierse “Dombauhütten”, die zich bezighouden met het onderhoud van kathedralen.

Antonio Tajani, de voorzitter van het Europees Parlement, heeft zijn leden gevraagd symbolisch hun dagvergoeding af te staan. De Europese Centrale Bank zet 9 miljoen euro opzij voor de wederopbouw. Ook landen als Japan en Rusland willen experts sturen en financiële steun bieden.

Kritiek

Dat tal van bedrijven en miljonairs een gift willen doen, heeft allicht te maken met de fiscale wetgeving in Frankrijk. De Ailon-wet uit 2003, die de financiering van cultuur moet aanmoedigen, laat ondernemingen die optreden als gulle gever toe om 60 procent van hun gift fiscaal te recupereren. Met andere woorden, het is de Franse overheid die betaalt en bijgevolg de belastingbetaler, zo bericht de Franse nieuwssite Médiapart.

Als het gaat om de “aankoop van nationale kunstschatten” is zelfs een reductie van 90 procent mogelijk. Deze reductie is echter niet van toepassing op de restauratie van erfgoed, maar er er gaan stemmen op om uitzonderingen toe te laten.

Brandweermannen aan het werk op de Notre-Dame Beeld EPA

De familie Pinault maakte vandaag bekend dat ze afziet van de belastingaftrek waarop ze recht heeft. “De schenking voor Notre-Dame van Parijs zal voor geen enkele belastingaftrek dienen. Voor de familie Pinault is het uitgesloten dat de Franse belastingbetalers deze last zouden moeten dragen”, deelde François-Henri Pinault mee.

Intussen klinken er echter kritische stemmen over de vele giften. “Het geld dat naar de Notre-Dame gaat, zou beter gebruikt worden om de sociale problemen in Frankrijk aan te pakken”, meent de Britse journaliste Janet Street-Porter in een interview. “Te beginnen met de door criminaliteit aangetaste voorsteden op een steenworp van de Notre-Dame.”

Ook de Amerikaans-Indiase schrijver en The New York Times-columnist Anand Giridharadas heeft kritiek. “Het probleem van filantropie is dat superrijken zich daarmee vrijpleiten van de schade die zij veroorzaken. Schade door belastingontwijking of -ontduiking”, zegt Giridharadas aan de Franse website Médiapart.

Manon Aubry, de Franse politica die La France Insoumise vertegenwoordigt, hekelt “de communicatie van de grote bedrijven die fortuinen schenken”. “Het behoud van ons erfgoed mag geen deel uitmaken van een communicatiestrategie”, klinkt het. “Het is haast een soort van race geworden waarbij bedrijven het meeste bieden. Ik heb het gevoel dat ik de ranglijst heb van bedrijven en mensen die in belastingparadijzen vertoeven”, zei ze ironisch. 

“Miljardairs zullen als helden beschouwd worden”, zegt ook Frans senator Esther Benbassa. “Ze zouden beter iets doen aan de belastingontduiking.”

“Het is niet netjes om te spuwen in een gevende hand, maar toch mogen er bij die plotse aanval van vrijgevigheid enige vragen gesteld worden”, schrijft hoofdredacteur Bart Eeckhout in zijn standpunt. “De heren Arnault en Pinault tonen zich nu als filantropen die in tijd van nood hun burgerplicht vervullen. In een recent verleden hebben ze minder burgerlijke verantwoordelijkheid getoond. Toen hen gevraagd werd hun faire deel van de belastingen te betalen, gaven de heren liever niet thuis.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden