Maandag 06/12/2021

Verkiezingen Turkije

AKP van Turkse president Erdogan behaalt absolute meerderheid

Ook de Turkse president Erdogan bracht vandaag zijn stem uit. Beeld AP
Ook de Turkse president Erdogan bracht vandaag zijn stem uit.Beeld AP

De Turkse parlementsverkiezingen van vandaag zijn overtuigend gewonnen door de AKP van huidig president Recep Tayyip Erdogan. De AKP (Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling) herovert de absolute meerderheid in zetels en kan alleen verder regeren.

Met 97 procent van de stemmen geteld staat de absolute meerderheid voor de AKP vast. De partij behaalt 49,36 procent van de stemmen en 316 zetels op een totaal van 550. Dat is wel minder dan de drempel van 330 die nodig is om een referendum te organiseren dat Erdogan als president meer macht moet geven.

De gok van Erdogan om nieuwe verkiezingen uit te lokken na het eerder teleurstellende resultaat van zijn partij in juni, draait dus voor hem positief uit. De opkomst voor de verkiezing lag met 87,2 procent van de stemgerechtigden zeer hoog.

Uit de uitslagen blijkt voorts dat de seculiere centrumlinkse republikeinse partij CHP 25,43 procent haalt, hetzelfde resultaat als in juni. De rechts-nationalistische MHP doet het slecht met 11,97 procent, een verlies van vier procent. De pro-Koerdische HDP haalt net zoals in juni de kiesdrempel van 10 procent, zij het veel nipter: 10,5 procent. Een zegsman van de HDP noemde de uitslagen voor zijn partij eerder al teleurstellend, maar hij ging er wel van uit dat de partij nog steeds in het parlement vertegenwoordigd zou zijn.

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

In Ankara zijn voor het hoofdkwartier van de AKP duizenden militanten op straat gekomen om de overwinning te vieren. Premier Ahmet Davutoglu heeft God bedankt voor de verkiezingsoverwinning van zijn partij. "Ik wil mijn dankbaarheid uitdrukken tegenover God", zei hij aan militanten van zijn partij. "Vandaag is een dag van triomf, maar ook een dag van bescheidenheid." De premier hoopt op een succesvolle vier jaar voor zijn partij. Hij benadrukte bovendien dat "het niet onze overwinning is, maar de overwinning van het volk, van Konya (zijn woonplaats, red.), van onze buren, van onze burgers". De AKP-militanten reageerden daarop met uitspraken als "God is groot" ("Allahu Akbar") en "Turkije is trots op u".

Voor de tweede keer in vijf maanden kozen de Turken vandaag een nieuw parlement. De eerste stemlokalen gingen in het oosten open, een uur later gevolgd door de rest van het land. President Erdogan van de partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AKP) besloot tot nieuwe verkiezingen omdat er sinds juni geen regeringscoalitie kon worden gevormd.

Erdogan zag in de stembusgang een herkansing, na de slechte score van in juni. De AKP verloor toen voor het eerst in dertien jaar tijd de absolute meerderheid van 275 in het 550 leden tellende parlement. Erdogan heeft 330 van de 550 zetels, een drie vijfde meerderheid, nodig om via een referendum een nieuw presidentieel systeem te kunnen invoeren met meer macht voor de president. Zo streeft hij naar een stelsel waarbij de president net als in bijvoorbeeld in Frankrijk en de VS ook praktisch de baas van de regering is. Officieel heeft de president nog steeds een ceremoniële rol. Hij staat wettelijk boven het politieke gekrakeel waar Erdogan zo graag de boventoon voert.

De AKP behaalde in juni 40,9 procent van de stemmen (258 zetels), de HDP overschreed voor de eerste keer de hoge kiesdrempel van 10 procent, met 13 procent van de stemmen (80 zetels). De belangrijkste oppositiepartij, de CHP, behaalde 24,9 procent (132 zetels). De nationalistische partij MHP werd de derde partij met 16,2 procent (80 zetels).

Aanhangers van de AKP-partij in Istanbul. Beeld AP
Aanhangers van de AKP-partij in Istanbul.Beeld AP
null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS
null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

54 miljoen kiezers

Ruim 54 miljoen kiezers konden tussen 10.00 uur en 15.00 uur onze tijd hun stem uitbrengen. Bijna 1,3 miljoen Turken hadden in het buitenland al gestemd.

De verkiezingen vonden onder strenge veiligheidsmaatregelen plaats. De vrees voor aanslagen, zoals onlangs in Ankara, was groot. Bij die bloedige aanslag begin deze maand op een demonstratie van pro-Koerdische partijen en organisaties vielen 102 doden.

Toch vonden er verschillende incidenten plaats. Bij een stembureau In de provincie Kocaeli, ten oosten van Istanbul, raakten sympathisanten van de regerende AKP slaags met aanhangers van de HDP. Getuigen meldden dat er tumult ontstond toen een verkiezingswaarnemer een stembiljet van een oudere vrouw verscheurde, net voordat zij wilde gaan stemmen. In de noordwestelijke provincie Kirklareli is kopstuk Feyaz Sahin van de HDP aangehouden, omdat hij zich zou hebben verzet tegen een medewerker van het stembureau.

Persbureau Reuters meldt dat Turkse beveligingsdiensten vanavond traangas hebben ingezet tegen een protesterende, met stenen gooiende menigte in Diyarbakir. Diyarbakir ligt in het zuidoosten van Turkije, dat grotendeels Koerdisch is.

Een Turkse vrouw brengt haar stem uit in Ankara. Beeld AP
Een Turkse vrouw brengt haar stem uit in Ankara.Beeld AP

AKP scoort ook in België

Met 56 procent van de Belgische stemmen geteld, scoort de AKP van Erdogan ook goed in ons land. De partij behaalt voorlopig 68,5 procent van de stemmen. De linkse CHP 10 procent, de pro-Koerdische HDP 12,6 en de rechts-nationalistische MHP 6,8.

Ook in de andere Europese landen doet de AKP het goed. In Duitsland, het land met de grootste Turkse gemeenschap, behaalt de partij 59 procent. In het Verenigd Koninkrijk is de pro-Koerdische HDP met 55 procent de grootste.

Verkiezingsvlaggen van de pro-Koerdische Democratische Partij HDP in Diyarbakir, Turkije. Beeld REUTERS
Verkiezingsvlaggen van de pro-Koerdische Democratische Partij HDP in Diyarbakir, Turkije.Beeld REUTERS
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234