Woensdag 16/06/2021

levensduurverlenging

Akkoord over Doel 1 en 2 is rond

De kerncentrale van Doel. Beeld PHOTO_NEWS
De kerncentrale van Doel.Beeld PHOTO_NEWS

De onderhandelingen tussen minister van Energie Marie-Christine Marghem en Electrabel over de levensduurverlenging van Doel 1 en 2 tot 2025 zijn rond. Dat heeft de minister laten weten. Het principeakkoord werd deze namiddag voorgelegd aan de raad van bestuur van moederconcern Engie (voorheen GDF Suez), dat het goedkeurde.

De nucleaire bijdrage die de uitbaters van de kerncentrales -Electrabel en EDF Luminus- aan de staat moeten storten, wordt meer dan gehalveerd.

Na de zomervakantie zal een wetsontwerp aan het parlement worden voorgesteld. Marghem spreekt van "een evenwichtig voorstel", waardoor de Belgische staat "op een duurzame en regelmatige basis belangrijke financiële middelen zal kunnen innen". Het akkoord omvat verschillende bedragen die Electrabel en EDF Luminus de komende jaren in de staatskas moeten storten.

Ten eerste is er de omstreden nucleaire bijdrage, die uitbaters Electrabel en EDF ook de voorbije jaren moesten betalen en waarmee de staat hun winst afroomt. Die bijdrage wordt voor de begroting 2015 op 200 miljoen euro gezet en voor 2016 op 130 miljoen euro. Die bedragen liggen fors lager dan vroeger. Vorig jaar ging het om 469 miljoen euro, maar de energiebedrijven vechten dat bedrag aan. Hoeveel de bijdrage vanaf 2017 zal opleveren, is niet helemaal duidelijk. Daarvoor is een formule gemaakt die rekening houdt met de evolutie van de kosten, het productievolume en de elektriciteitsprijs, waarbij de heffing 40 procent van de marge bedraagt.

Daarnaast schikt Electrabel in een dispuut met de staat over zijn ongebruikte sites. Dat heeft met kernenergie niets te maken, maar is toch in het akkoord opgenomen. De staat had een taks ingevoerd op de ongebruikte sites, zeer tot ongenoegen van Electrabel. Dat is nu van de baan: Electrabel betaalt in die schikking dit jaar 100 miljoen euro en volgend jaar 20 miljoen euro.

Tot slot betaalt Electrabel vanaf 2016 en tien jaar lang ook nog eens een jaarlijkse "retributie" van 20 miljoen euro om Doel 1 en 2 open te mogen houden. Dat bedrag zal telkens in een energietransitiefonds terechtkomen. Dat fonds is bedoeld om onderzoek en ontwikkeling naar innoverende projecten op vlak van productie en opslag van energie aan te moedigen. "Dergelijke projecten zijn van groot belang, te meer omdat België in 2025 definitief afstand zal doen van kernenergie", aldus Marghem.

Minister van Energie Marie-Christine Marghem (MR). Beeld PHOTO_NEWS
Minister van Energie Marie-Christine Marghem (MR).Beeld PHOTO_NEWS

"Gigantische transfer van welvaart naar Parijs"

Volgens Groen-Kamerlid en energiespecialist Kristof Calvo vormt het akkoord een "gigantische transfer van welvaart naar Parijs", waar het moederbedrijf van de energieproducent is gevestigd. Hij roept de drie Vlaamse meerderheidspartijen op dit akkoord een halt toe te roepen in het parlement.

"Mijn vakantiegevoel ligt meteen aan flarden", zegt een geschrokken Calvo. "Minister Marghem heeft het Belgische energiebeleid uitverkocht aan soldenprijzen. Energieregulator CREG pleitte nog niet zo lang geleden voor een nucleaire bijdrage van 1,2 miljard euro. De vorige regeringen hielden rekening met de helft van dat bedrag, maar nu stuikt het volledig in elkaar."

Calvo vermoedt dat Marghem zwak stond in de onderhandeling met de producenten, omdat ze al vroeg had duidelijk gemaakt dat de centrales open moesten blijven. "Bovendien moet een dossier als dit geregeld worden in wetgeving en niet aan de onderhandelingstafel", zegt hij.

De jaarlijkse retributie van 20 miljoen euro die Electrabel moet betalen voor het langer open houden van Doel 1 en 2, had volgens Groen nooit een vast bedrag mogen zijn, maar een bijdrage die gekoppeld is aan de energieprijs.

Calvo hoopt dat de Vlaamse meerderheidspartijen het akkoord nog zullen afstoppen in het parlement. "Zeker van N-VA verwacht ik dat, gezien hun grote gevoeligheid aan transfers", besluit het Kamerlid.

Kristof Calvo. Beeld BELGA
Kristof Calvo.Beeld BELGA

"Electrabel moest nog betalen voor belastingontduiking"

Ook voormalig minister Johan Vande Lanotte (sp.a) trekt een wenkbrauw op bij het akkoord. Volgens hem moest Electrabel nog 400 miljoen euro betalen voor belastingontduiking. Dat was volgens Vande Lanotte het gevolg van een dossier bij de Bijzondere Belastinginspectie (BBI) dat op het einde van de vorige legislatuur voorlag.

"Energieregulator CREG had er ons op gewezen dat Electrabel belastingen ontdook door winst te verplaatsen naar Frankrijk", zegt Vande Lanotte. "Tegen het einde van de legislatuur had de BBI haar dossier afgerond en het ging om een bedrag van 400 miljoen euro. Daarvan zie ik nu niets meer terug in de overeenkomst met Energieminister Marghem."

Het Kamerlid is niet te spreken over de bedragen die werden bedongen voor het langer open houden van Doel 1 en 2. "Electrabel vroeg om de verlenging van de levensduur te koppelen aan een verlaging van de taksen, maar de vorige regering heeft dat altijd geweigerd", zegt hij. "De huidige minister geeft nu een belangrijke verlaging van de lasten op een moment dat de consument een grote prijsverhoging door de maag wordt gesplitst. De vorige regering, met deelname van sp.a, deed net het omgekeerde."

Johan Vande Lanotte. Beeld BELGA
Johan Vande Lanotte.Beeld BELGA

Engie keurt principeakkoord goed

Engie meldt vanavond dat het voor de verlenging van tien jaar fors zal investeren in de nucleaire centrales: meer dan 600 miljoen euro in Tihange 1 en 700 miljoen euro in Doel (onder voorbehoud van het akkoord van het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle voor de verlenging van de twee eenheden).

GDF Suez wordt Engie

De aandeelhouders van GDF Suez hebben tijdens een buitengewone vergadering het licht op groen gezet voor de verandering van de bedrijfsnaam naar Engie. Ook op de beurzen van Parijs en Brussel zal de naam vanaf 31 juli gewijzigd worden naar Engie, en de ticker naar "ENGI".

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234